T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2855
Karar No : 2025/5633
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Cad. No:... adresinde bulunan "... Hamamı" adlı işyerinin işletmecisi ve hissedarı olan davacı tarafından, söz konusu işletmeye ait "umuma açık istirahat ve eğlence yeri açma ve çalışma ruhsatının" iptal edilmesine ilişkin Fatih Belediyesi Zabıta Müdürlüğünün ilmuhaberinde geçen Fatih Belediye Başkanlığının ...tarih ve ... sayılı işlemi ile ... tarih ve E-... sayılı işlemi, söz konusu yerin ruhsatının iptal edildiğinden bahisle mühürlenmeye hazır hale getirilmesi hususunun bildirilmesine ilişkin Fatih Belediyesi Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı ilmuhaber işlemi, söz konusu yerin tahliyesi için verilen 10 günlük sürenin bitiminin ardından faaliyetten men edilmesinin bildirilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ...tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait ... Hamamı ünvanlı işyerinde yapılan denetimde, 07/11/2023 tarihli denetim formu ile "uygun olmayan malzemelerin yaktırılmaması ve baca temizliğinin yapılmasının" istenildiği, 23/02/2024 tarihinde yapılan denetimde ise "09/01/2024 tarihinde baca temizliğinin yapıldığı, ancak baca boyunun kısa olduğu ve havalandırma sisteminin yetersiz olduğunun tespit edildiği" belirtilerek tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verildiği, 12/03/2024 tarihinde yapılan kontrollerde ise verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediği, her ne kadar davacı tarafından davalı idarece yapılması istenilen standartların ne olduğunun kendisine bildirilmediği belirtilmiş ise de bu konu hakkında anılan 15 günlük süre içerisinde idareye herhangi bir başvuru yapılarak eksikliklerin giderilmeye çalışılmadığı dikkate alındığında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine, işyerinin mühürlenmeye hazır hale getirilmesine ve mühürlenerek faaliyetten men edilmesinin bildirilmesine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyeri açma ve çalışma ruhsatının 26/03/2007 tarihinde kesinleştiği, 18/04/2013 tarihinde doğal gaza geçiş için başvurulduğu ancak tarihi hamam olması nedeniyle emniyet kuralının sağlanamayacağının bildirilerek başvurunun reddedildiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in ek 3. maddesi uyarınca işlem tesis edilebilecek iken ağır bir yaptırım olan ruhsat iptali işleminin tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Ek 3. maddesinde, "13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceği, belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği, bu madde hükümlerinin ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağı öngörülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; hamam olarak faaliyette bulunan işyerinde yapılan denetimde, cilalı ve boyalı talaş yakıldığının tespiti üzerine bu malzemelerin yakılmaması ve baca temizliği için 15 gün süre verildiği, sonrasında yapılan denetimde ise baca boyunun kısa ve havalandırma sisteminin yetersiz olduğunun tespiti üzerine yeniden 15 günlük süre verildiği, en son yapılan denetimde söz konusu eksikliklerin giderilmediğinin tespiti nedeniyle bu defa işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek, faaliyetinin sonlandırılması için mühürlenmeye hazır hale getirilmesine yönelik dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davalı idare tarafından işletmecinin kusurlu fiilleri sebebiyle işyerinde oluştuğu tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların yukarıda yer verilen Yönetmelik'in Ek 3. maddesi kapsamında değerlendirilerek işlem tesisi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk, İdare Mahkemesince uyuşmazlığın aynı Yönetmelik'in 13. maddesi kapsamında görülerek davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararının Başkan ...'nın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.