T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/735
Karar No : 2025/5383
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... ada, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde mevcut ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağına konu yapı yıkılarak zemin ve birinci normal kattan ibaret çelik malzemeden yeniden yapı yapıldığı 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu uyarınca düzenlenen ... tarih ve .../... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya toplam 997.292,52-TL imar para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,K:... sayılı kararda; davacıya verilen 997.292,52-TL imar para cezasının dayanağı olan yapı tatil tutanağının .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi karşısında, yargı kararıyla usulüne uygun düzenlenmediği ve hukuka aykırı olduğu ortaya konulan söz konusu yapı tatil tutanağına dayalı olarak tesis edilen 997.292,52-TL imar para cezası verilmesine ilişkin dava konusu ... tarih ve... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Encümen kararında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının Dairelerinin ... tarih ve E:...... K:... sayılı kararı ile kaldırıldığı ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği görüldüğünden bu aşamada idare mahkemesinin söz konusu kararında hukuki isabet bulunmadığı, işin esası yönünden inceleme yapıldığında: Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile İdare Mahkemesince mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... ... Caddesi, ... pafta, ... ada, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde ... tarih ve ... Seri numaralı Yapı Tatil Tutanağının düzenlendiği tarih itibariyle çelik malzemeden kaçak olarak zemin kat artı birinci kat olmak üzere inşai faaliyette bulunulduğu, her ne kadar bilirkişiler tarafından keşif tarihi olan 06.09.2022 tarihinde yapılan tespitte üç katlı kaçak yapı tespit edilmiş ise de, söz konusu yapı tatil tutanağı düzenlendikten sonra inşai faaliyete devam edildiği ve bu aykırılık yönünden de idarece ...tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı düzenlendiğinden, idarenin 11.11.2021 tarihinde yaptığı tespitin yerinde olduğu sonucuna varıldığı, ayrıca bilirkişilerce yapının şekli ile ilgili olarak taban alanının geniş olduğu ancak, yukarı doğru küçülerek yükseldiği belirtilmiş ise de, söz konusu yapının etrafının çelik direkler ile çevrili olduğu, dolayısıyla taban alanı ile üst kat alanının aynı olduğu görüldüğünden, bu yönüyle de idarece yapılan tespitin yerinde olduğu, sonuç olarak yapı tatil tutanağı ile yapılan aykırılığa konu alan tespitinin yerinde olduğu, söz konusu yapının ruhsatsız olduğu, onaylı mimari projesi bulunmadığından mevcut durumu itibariyle ruhsata bağlanamayacağı, kamuya ait parsel üzerinde ve umumi hizmete ayrılan alan üzerinde yapıldığı, uygulama imar planı bulunan bir alanda yapıldığı, Boğaziçi Öngörünüm Bölgesi sahil şeridinde yer aldığı, onaylı projesinin ve ruhsatının bulunmadığı, tespit edilen aykırılıkların 25.03.2020 tarihinden sonra yapıldığının tespit edildiği, dolayısıyla uygulanan artırım maddelerinin de yerinde olduğu sonucuna varıldığı, ayrıca, dava konusu Encümen Kararında; "idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmemesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmemesi durumunda, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca 806.916,60,00-TL de ilave edilmek üzere" ihtarının belirtilmiş olduğu ve (ç) bendi uyarınca verilen para cezasının mevzuata uygun olarak hesaplandığı hususları birlikte dikkate alındığında, işlemin yasal dayanağı ve uygulama şartları/koşulları açık olarak belirtilmiş bulunan para cezasının (ç) bendine ilişkin kısmının kanuni idare ve belirlilik ilkelerine uygun olarak tesis edildiği hususunda da şüphe bulunmadığı, bu durumda; kararda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu encümen kararında kararında hukuka aykırılık, aksi yöndeki idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. Belirtilen gerekçeyle, istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapı tatil tutanağının usule aykırı düzenlendiği, dava konusu encümen kararında yapı sınıfı, grubu ve aykırılıktan etkilenen alana, 42. maddenin (ç) bendi ile artırımlara ilişkin hangi bentlerin uygulandığına yer verilmediği, yapı için alınmış yapı kayıt belgesi bulunduğu, işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile, temiyze konu kararın; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezasına anılan fıkranın (c) bendinin 2. alt bendi uyarınca yapılan artırıma ilişkin kısmı yönünden bozulması, diğer kısımlar yönünden onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Temyize konu kararın; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezası ile bu cezaya anılan fıkranın (c) bendinin 3., 5., 7. ve 8. alt bentleri uyarınca yapılan artırımlara ilişkin kısmı ile temel para cezasına anılan fıkranın (ç) bendi uyarınca verilen ilave para cezasına ilişkin kısmı yönünden:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın yukarıda anılan kısmı, usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezasına anılan fıkranın (c) bendinin 2. alt bendi uyarınca uygulanan artırıma ilişkin kısmı yönünden:
3194 sayılı Kanun’un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 3. alt bendinde belirtilen, uygulama imar planında veya parselasyon planında "Kamu Tesisi Alanı veya Umumi Hizmet Alanı" olarak belirlenmiş bir alan, 2. alt bentte belirtilen kamuya ait parselde yapılmış olma durumunu da içerdiğinden, bu iki artırım nedeninin birlikte uygulanma olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Boğaziçi Sahil Şeridi” ve “Boğaziçi Öngörünüm Bölgesi” içerisinde yer alan kamu mülkiyetine konu anılan taşınmazların, 22/07/1983 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planı’nda, çoğunlukla tevhiden “Kamuya Açık Su Sporları Tesisi Alanı” ve küçük bir kısmı ise “Yol” lejantlarında kaldığının görüldüğü, dolayısıyla, dava konusu işlemin, uygulama imar planında veya parselasyon planında "Kamu Tesisi Alanı veya Umumi Hizmet Alanı" olarak belirlenmiş alanda yapıldığından temel para cezasına, (c) bendinin 3. alt bendi uyarınca artırım uygulanması koşulunun oluştuğu, ancak, bu artırım nedeninin (c) bendinin 2. alt bendinde belirtilen kamuya ait parselde yapılmış olma durumunu da içerdiğinden, bu iki artırım nedeninin birlikte uygulanma olanağı bulunmadığı, bu durumda, dava konusu işlemin, temel para cezasına (c) bendinin 2. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmında (16.922,30-TL) hukuka uyarlık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezası ile bu cezaya anılan fıkranın (c) bendinin 3., 5., 7. ve 8. alt bentleri uyarınca yapılan artırımlara ilişkin kısmı ile temel para cezasına anılan fıkranın (ç) bendi uyarınca uygulanan ilave para cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3.Anılan İdare Dava Dairesi kararının temel para cezasına anılan fıkranın (c) bendinin 2. alt bendi uyarınca yapılan artırıma ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
5.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.