T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/585
Karar No : 2024/15790
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ... 'ye vesayeten...
Karşı Taraf (Davalı) : ... Bakanlığı / ANKARA
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : Davacı tarafından, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Milli Savunma Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: FETÖ/PDY terör örgütü ile veya başka terör örgütleri ile ilgisinin bulunmadığı, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, herhangi bir örgütle bağlantısının olduğuna ilişkin somut delil bulunmadığı, cezaların şahsiliği ilkesinin ihlal edildiği, savunma hakkı tanınmadan tesis edilen kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : ...
Düşüncesi : İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla ...'nin davacıya vasi olarak atandığı ve anılan kararın 16/03/2022 tarihinde kesinleştiği görüldüğünden, davaya vasi yoluyla devam edilmesine karar verilerek gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Bununla birlikte davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında yer alan;
".. Sanık ...'nin Erzurum 109. Topçu Alay Komutanı olduğu, 15 Temmuz 2016 tarihli “Sıkıyönetim Direktifi” konulu, YSK :...sayılı, “Yurtta Sulh Konseyi Başkanı” imzalı yazı ekinde bulunan görevlendirme listeleri incelendiğinde, Erzurum Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen ... isimli şahsın yukarıda ...'nin beyanında ismi geçen 15/07/2016 gecesi telefon görüşmesi yaptığını beyan ettiği ... isimli şahıs olduğu, Erzincan Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen ... isimli şahsın yukarıda ...'nin beyanında ismi geçen, yine kendi ifadesine de yukarıda yer verilen, şüpheli ...'nin 14/07/2016 ve 15/07/2016 tarihinde telefonla görüştüğü, yine 14/07/2016 tarihinde yüz yüze görüştüğü ... isimli şahıs olduğu, Kars Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen ... isimli şahsın yukarıda belirtilen 15/07/2016 tarihinde saat 20.38'de şüpheli ...'nin aracıyla giriş yapmış olduğu 14. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı'nın Komutanı olduğu, Iğdır Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen ... isimli şahsın yukarıda belirtilen 15/07/2016 tarihinde şüpheli ...'nin Kars il merkezinde görüştüğünü beyan ettiği ... isimli şahıs olduğu, bu şekilde 14 Temmuz 2016 tarihinde Ankara'dan dönen 3. Ordu Komutanlığı Harekat Kurmay Yar. Başkanı olan ve Sıkıyönetim Direktifinde Erzincan Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan ilk derece mahkemesince mahkumiyetine karar verildiği UYAP kayıtlarından anlaşılan ... ile Erzincan'a giderek görüştüğü, 15.07.2016 tarihinde ise saat 19:27- 19:41 aralığında Sarıkamış 9. Komando Tugay Komutanı olan ve Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan ilk derece mahkemesince mahkumiyetine karar verildiği UYAP kayıtlarından anlaşılan Murat Yetkin ile Sarıkamış'da, akabinde Kars 14. Mekanize Piyade Tugay Komutanı olan ve Sıkıyönetim Direktifinde Kars Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan ilk derece mahkemesince mahkumiyetine karar verildiği UYAP kayıtlarından anlaşılan ... ile saat 20:38-21:37 arasında Kars'ta ve sonrasında Iğdır 5. Hudut Alay Komutanı olan ve Sıkıyönetim Direktifinde Iğdır Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen, Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçundan ilk derece mahkemesince mahkumiyetine karar verildiği UYAP kayıtlarından anlaşılan ... ile 21:40 sonrası Kars'ta yüz yüze ve Erzurum Jandarma Bölge Komutanı olan ve Sıkıyönetim Direktifinde Erzurum Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen, Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçundan ilk derece mahkemesince kurulan mahkumiyet hükmünün Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği UYAP kayıtlarından anlaşılan ... ile darbe girişiminin yaşandığı 16.07.2016 tarihinde gece saat 00:19 ve 00:27'de telefon ile görüştüğü, yine sanığın kullanmakta olduğu makama tahsisli... numaralı hattın 14.07.2016, 15.07.2016, 16.07.2016 tarihlerine ilişkin HTS kayıtlarının incelenmesinde ..., ..., ... ve ... ile birden çok görüşme kaydının bulunduğu, sanık ...'nin kullanmakta olduğu Alay Komutanlığı makamına tahsisli ... numaralı hattan 14/07/2016 tarihinde saat 21.41 de 3. Ordu Komutanlığı Merkez/Erzincan adresinde adres kaydı bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığına tahsisli ... tarafından kullanılan ... numaralı hattı aradığı ve 60 sn görüşme yaptığı, aynı numaranın aynı gün saat 21.52 de şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattı aradığı ve 85 sn görüşme yaptıkları, yine aynı numaranın aynı gün saat 22.14 de şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattı aradığı ve 127 sn görüşme yaptıkları, şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu Alay Komutanlığı makamına tahsisli ... numaralı hattan 15/07/2016 tarihinde saat 08.10 da 5. Hudut Alay Komutanlığı Iğdır adresinde adres kaydı bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığına tahsisli ... tarafından kullanılan ... numaralı hattı aradığı ve 39 sn görüşme yaptıkları, aynı numaranın aynı gün saat 09.15 de şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattı aradığı ve 15 sn görüşme yaptıkları, aynı gün saat 16.45 de 9. Kolordu Komutanlığı Kurmay Başkanlığı makamına tahsisli olduğu öğrenilen ... numaralı hattın şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattı aradığı ve 14 sn görüşme yaptıkları, aynı gün saat 18.38'de 14. Mekanize Tugay Komutanlığı/Kars adresinde (yukarıda ismi zikredilen ...'nın görev adresi) kayıtlı ... numaralı hattın şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattı aradığı ve 92 sn görüşme yaptıkları, aynı gün saat 18.51'de 14. Mekanize Tugay Komutanlığı (...) makamına tahsisli olduğu değerlendirilen ... numaralı hattın şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattı aradığı ve 85 sn görüşme yaptıkları, aynı gün saat 18.53'de 5. Hudut Alay Komutanlığı Iğdır adresinde adres kaydı bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığına tahsisli ... tarafından kullanılan ... numaralı hattın şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattı aradığı ve 26 sn görüşme yaptıkları, aynı gün saat 19.02'de 3. Ordu Komutanlığı Merkez Erzincan adresinde adres kaydı bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığına tahsisli ... tarafından kullanılan ... numaralı hattın şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu... numaralı hattı aradığı ve 51 sn görüşme yaptıkları, aynı gün şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu Alay Komutanlığı makamına tahsisli ... numaralı hattan saat 19.20'de Motorlu Piyade Tugay Karargahı Sarıkamış adresinde adres kaydı bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığına tahsisli ... tarafından kullanılan ...numaralı hattı aradığı ve 100 sn görüşme yaptığı, aynı gün saat 19.54'te 5. Hudut Alay Komutanlığı Iğdır adresinde adres kaydı bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığına tahsisli ... tarafından kullanılan ... numaralı hattın şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattı aradığı ve 58 sn görüşme yaptıkları, aynı gün saat 20.02'den başlayarak 16/07/2016 tarih saat 01.16'ya kadar şüphelinin yukarıda belirtilen numaralarla karşılıklı 26 adet görüşmesinin olduğu, yine Cumhuriyet Başsavcılığımızın ...soruşturma sayılı dosyasında FETÖ/PDY terör örgütü yöneticiliği ve Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme şuçlarından kamu davası açılan, Sıkıyönetim Direktifi konulu belgenin ekinde yer alan görevlendirme listesinde Erzurum Sıkıyönetim Komutanı olarak görevlendirilen ...'ın kullanmakta olduğu ... numaralı hattan şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu... numaralı hattı 16/07/2016 tarihinde saat 00.27'de aradığı ve 110 sn görüşme yaptıkları, şüpheli ...'nin kullanmakta olduğu ... numaralı hattan 16/07/2016 tarihinde saat 00.15 ve 00.17 de ... (29/04/2017 tarihli 689 sayılı KHK ile görevinden ihraç edilen Kurmay Binbaşı) adına kayıtlı ... numaralı hat ile iki kez görüşme yaptığı, sanık ...'nin kollukta alınan beyanlarında ...,... ve ... ile yüz yüze yaptığı görüşmelerden hiç bahsetmediği, ancak bu şahıslar ile yaptığı görüşmelere ilişkin kamera kayıtları ortaya çıktıktan ve kendisine bu hususlar sorulduktan sonra oluşa uygun bulunmayan açıklamalar yaptığı, Sanık ...'nin savunmasının aksine 14/07/2016 ve 15/07/2016 tarihinde mesai saatlerinden sonra garnizon sınırları dışına çıktığı, Cumhuriyet Başsavcılığının bu konuda 9. Kolordu Komutanlığı'na yazılan müzekkereye 9. Kolordu Komutanlığı'nın ... tarih, PER.:... sayılı yazısıyla verilen cevapta sanığın Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 33/a fıkrası uyarınca garnizon sınırları dışına izinsiz çıkmaması gerektiği halde garnizon sınırlarının dışına çıkacağına dair herhangi bir müracaatının ve onaylanmış izin belgesinin bulunmadığının bildirildiği, yaptığı görüşmeler adli makamlarca öğrenilinceye kadar gizlediği, bu kapsamda darbe girişimine ilişkin Ankara'dan gelen talimatları aynı bölgede bulanan diğer birlik komutanlarına ilettiği, sanık ...'nin darbe girişiminden 15 Temmuz öncesi haberdar olduğunun anlaşıldığı, yine sanık ...'nin olay gecesi Kars ilinden doğrudan Alay'a geldiği, odasına geçerek üniformasını giydiği ve aralarında sanıklar ... ve ...'ın da bulunduğu bir takım rütbeli personel ile makam odasında toplantı yaptığı, toplantıda bulunanlara, askerleri ve silahları saymalarını, kaç kişinin kışlanın emniyetini alabileceği, herhangi bir durum olduğunda kaç kişinin dışarıya çıkış yapabileceğini tespit etmelerini ve bildirmelerini söylediği, sağlam askerlerden takımlar oluşturulmasını, rütbeli askere 5 şarjör G3 mühimmatı dağıtılmasını, soru soran askere gerçeğe aykırı olarak tatbikat olduğu bilgisinin verilmesi, sanıkların savunmasının aksine Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığınca Erzurum Valiliği'ne yazılan müzekkereye Erzurum Valili'ğinin ... tarih,... sayılı yazısıyla verilen cevapta, 15 Temmuz 2016 tarihinde hazırlık yapılması konusunda 109. Topçu Alay Komutanlığı'na Valilikçe herhangi bir yazılı-sözlü emir ve talimat verilmediğinin bildirildiği ve askerlerin TV ve iletişim araçlarından uzak tutulması emrini verdiği, tanık beyanları, HTS kayıtları ve kamera izleme tutanakları ve tüm dosya kapsamına göre FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün yönetimi tarafından planlanan, olay günü ortaya koyduğu davranışlar itibariyle darbe teşebbüsünden önceden haberdar olduğu, darbe öncesi ilişkileri dikkate alındığında darbe girişimi organizasyonu içinde yer aldığı ve astlarına verdiği talimatların darbe girişimi çerçevesinde kışla içerisinde hazırlık yapılmaya yönelik olduğu anlaşılan sanığın Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs eylemini bilfiil icra ederek fiil üzerinde "müşterek hakimiyet" kurduğu gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olarak yer aldığı sabit görülmüş olup müsnet suçu işlediği hususunda mahkememizce tam vicdani kanıya varılarak sanık ...'nin suçtan kurtulmaya yönelik olduğu anlaşılan savunmalarına itibar edilmeyerek cezalandırılması cihetine gidilmiştir..." tespitleri, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.