T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/15086
Karar No : 2025/8140
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı / ...
Vekili : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ...tarih ve...sayılı işlemin iptaline ve yoksun kalınan hak ve alacakların ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı hakkında Valiliğince OHAL Komisyonuna intikal ettirilen personel bilgi dosyasında, Diyarbakır Valiliği'nin İdari Kurul Kararında davacının PKK/KCK terör örgütü ile bağlantısı-ilişkisi olduğu yönünde değerlendirmenin bulunduğunun bildirildiği, ayrıca, Diyarbakır Valiliği'nin 10/01/2017 tarih ve 2017/2 sayılı İdari Kurul Kararında, davacının PKK/KCK terör örgütü ile bağlantısı-ilişkisi olduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılma kararına karşı yapmış olduğu itirazının reddedilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan kurul kararında; davacı hakkında yapılan çalışmalarda PKK/KCK terör örgütünün legal alanda yapılan eylemlerini yönlendiren ve organize eden şahıslardan olduğu ve örgütün fikirlerini benimseyen şahıslarla hareket ettiğinin değerlendirildiği bilgisi mevcut olduğundan itirazın yerinde olmadığı kararı verildiğinin görüldüğü, davacı hakkında, Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Sor.No:... sayılı dosyasında, yayın sorumlusu olduğu Mersin ilinde faaliyet gösteren Radyo Ses aracılığı ile Hatay ili Amanoslar bölgesinde faaliyet gösteren PKK/Kongra-Gel terör üyelerinin kendi aralarında iletişim sağlamalarına yardım etmek suretiyle terör örgütü propagandası yapmak suçundan soruşturma yapıldığı, terör örgütü mensuplarınca radyoda şarkı isteminde bulunarak şifreli haberleşmelerin davacı tarafından bilindiği hususunun sübuta ermediği belirtilerek PKK/KCK silahlı terör örgütü propagandası yapma suçu için hakkında kovuşturma açılmasına yeter delil elde edilemediğinden kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği anlaşılmakta ise de, Komisyon tespitlerinin ve terör örgütü mensuplarının kendi aralarında haberleşmek için kullandıkları yayın organının sorumlusu ve sahibi olmasının ceza yargılamasından bağımsız olarak davacının terör örgütüyle irtibatı ve iltisakı yönünden hükme esas alınabileceği, öte yandan, 04/11/2021 tarihli ara kararı uyarınca gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının PKK/KCK terör örgütü mensupları ile ilişki içerisinde bulunduğu, örgüt mensuplarına yardım ve yataklık yaptığı gerekçesiyle 07/11/1994 tarihinde Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü görevlilerince yakalanarak gözaltına alındığı, 11/11/1994 tarihinde çıkarıldığı Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının ... Hz. soruşturmasına kayden serbest bırakıldığı, ayrıca davacının aktif olarak çalıştırdığı, yönetim kurulu başkanı ve sahibi olduğu ... Radyo isimli Mersin ili yerel radyonun çoğunlukla PKK/KCK silahlı terör örgütünün eylemlerinden bahsettiği, bu kapsamda yayın yaptığı görülmekte olduğundan, bu hususların da ayrıca davacının PKK terör örgütüyle irtibatı ve iltisakı yönünden hükme esas alınabileceği açık olduğundan, davacının durumunun değerlendirilmesinde ve hükme esas alınabilecek nitelikte görülen Komisyon tespiti ile davacı ile ilgili ceza yargılamasında elde edilen deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında, davacının PKK/KCK terör örgütü ile en az irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna varıldığından davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Komisyon kararında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kamu görevinden çıkarma işleminin hukuka aykırı olduğu, yapıldığı, hakkında örgüt propagandası yapmaktan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, PKK/KCK terör örgütüyle bir irtibatının bulunmadığı, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY
Davacı, Kayapınar Belediye Başkanlığı bünyesinde görev yapmakta iken, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbir Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmıştır. Göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvuru, Komisyonun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı hak ve alacaklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır.
22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu personeline ilişkin tedbirler" başlıklı 1. maddesinde, "(1)Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya (Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarih ve E:2018/78, K:2022/114 sayılı kararıyla, 7083 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "... üyeliği, mensubiyeti veya ..." ibaresinin iptaline karar verilmiştir.) iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan; ... ç) Ekli (4) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden, başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “meslekten veya kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.
AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından Anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).
Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan tedbirin uygulanabilmesi için yeterlidir.
Dosyanın incelenmesinden, mevcut bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; hukuka uygun elde edilen delillerle, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından ortaya konulan tespitlerde; davacı hakkında Valiliğince Komisyona intikal ettirilen personel bilgi dosyasında, Diyarbakır Valiliği'nin İdari Kurul Kararında davacının PKK/KCK terör örgütü ile bağlantısı-ilişkisi olduğu yönünde değerlendirmenin bulunduğunun bildirildiği, ayrıca, Diyarbakır Valiliği'nin 10/01/2017 tarih ve 2017/2 sayılı İdari Kurul Kararında, davacının PKK/KCK terör örgütü ile bağlantısı-ilişkisi olduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılma kararına karşı yapmış olduğu itirazının reddedilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan kurul kararında; davacı hakkında yapılan çalışmalarda PKK/KCK terör örgütünün legal alanda yapılan eylemlerini yönlendiren ve organize eden şahıslardan olduğu ve örgütün fikirlerini benimseyen şahıslarla hareket ettiğinin değerlendirildiği bilgisi mevcut olduğu, terör örgütü propagandası yapmak suçlamasıyla ... Cumhuriyet Başsavcılınca yürütülen soruşturma neticesinde, ... tarih ve Soruşturma No:... sayılı karar ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
İdare Mahkemesince 04/11/2021 tarihli ara karar ile Diyarbakır Valiliğinden, Adana Cumhuriyet Başsavcılığından, davalı idareden, Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığı ve Terörle Mücadele Daire Başkanlıklarından, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığından davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibat ya da iltisakını ortaya koyacak somut tespit, bilgi ve belge istenildiği, gelen cevabi bilgilere göre, örgüt mensuplarına yardım ve yataklık yaptığı gerekçesiyle 07/11/1994 tarihinde Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü görevlilerince yakalanarak gözaltına alındığı, 11/11/1994 tarihinde çıkarıldığı Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının ... Hz. soruşturmasına kayden serbest bırakıldığı, ayrıca davacının aktif olarak çalıştırdığı, yönetim kurulu başkanı ve sahibi olduğu Ses Radyo isimli Mersin ili yerel radyonun çoğunlukla PKK/KCK silahlı terör örgütünün eylemlerinden bahsettiği, terör örgütü üye ve sempatizanlarının haberleşme aracı olarak bu radyoyu kullandıkları, Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Sor.No:... sayılı dosyasında, yayın sorumlusu olduğu Mersin ilinde faaliyet gösteren Radyo ... aracılığı ile Hatay ili Amanoslar bölgesinde faaliyet gösteren PKK/Kongra-Gel terör üyelerinin kendi aralarında iletişim sağlamalarına yardım etmek suretiyle terör örgütü propagandası yapmak suçundan soruşturma yapıldığı, neticesinde 02/04/2009 tarihli karar ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, yine dosya kapsamında bulunan Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarihli araştırma tutanağına göre, davacı hakkında PKK'ya yardım etmek suçundan Diyarbakır ... Nolu Devlet Güvenlik Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararı ile beraat kararı verildiği, İzinsiz İmza Toplamak ve Bölücülük Yapmak Suçundan yürütülen soruşturma neticesinde, ... Cumhuriyet Başsavcılığının... tarih ve Hazırlık No:..., Karar No:... sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı Kayapınar Belediye Başkanlığında 04/12/2012 tarihinde engelli kadrosundan işe başladığı görülen davacının 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığı görülmekte ise de; davacının örgütle iltisak ve irtibatını gösterir nitelikte hakkındaki iddialara yönelik somut bir bilgi veya belgenin dosyaya sunulmadığı ve yapılan kovuşturma neticesinde ise kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ve beraat kararı verildiği görüldüğünden anılan hususların davacının PKK/KCK ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan delil olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden, yukarıda belirtilen hususlar dışında, davalı idarece dava dosyasına davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğuna dair başkaca bir bilgi ve belgenin de sunulmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY :
Dosyadaki bilgi ve belgelerin özellikle kurum personel bilgi dosyasınında yer alan belgelerin örgütle irtibat veya iltisak ilişkisi yönünden değerlendirileceği mevzuat gereği olmakla, idari yargılamada ceza yargılaması neticesi verilen kararlardan bağımsız olarak her türlü bilgi ve belgenin bütünü nazara alınarak değerlendirilmesi gerektiği irtibatlı veya iltisaklı olma ilişkisinin somut bilgi ve belgeye dayanmasının aranmadığı Dairemizin yüzlerce kararlarında da belirtilmekle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.