T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/21393
Karar No : 2025/8115
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan dolayı 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve söz konusu kararın kaldırılması istemiyle yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi... Ceza Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile yerel mahkeme tarafından “FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma” suçu nedeniyle verilen mahkumiyet kararı kaldırılarak beraat kararı verildiği, söz konusu kararın temyiz incelemesinde bulunduğu, FETÖ/PDY'ye iltisakı ve irtibatı olan Ahi Din Görevlileri Derneğinde kurucu üye olarak ve dernek geçici başkanlık görevlerinde yer aldığı, örgüte aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle TMSF'ye devredilen Cihan Medya Dağıtım A.Ş.'ye ödeme bilgisinin bulunduğu hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatı bulunduğu ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı soncuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdarenin takdir yetkisinin keyfi olamayacağı, ceza yargılamasında hakkında beraat kararı verildiği, üyesi olduğu derneğin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat ve iltisaklı olmadığı, 15 Temmuz 2016 tarihinden bir yıl önce kendi genel kurul kararıyla feshedildiği, Bank Asya'da bulunan hesabını talimat öncesi açtığı ve işlemsiz olduğu, HTS kayıtlarının meslektaşları ve çocuğunun Devlet okulundaki öğretmeni ile hayatın olağan akışına uygun görüşmeler olduğu, Cihan Medya Dağıtım A.Ş.'ye yapılan ödemenin abonelik ücreti olmadığı, sınav sonucu çocuğunun burs alması üzerine dershane tarafından yatırılan bir bedel olduğu, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY ve İLGİLİ MEVZUAT:
22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Kamu personeline ilişkin tedbirler'' başlıklı 1. maddesinde, ''(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan; ç) Ekli (4) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden, başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir.'' hükmüne yer verilmiştir. Anılan KHK, 08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7083 sayılı Kanun'la kabul edilmiş, bu Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “üyeliği, mensubiyeti veya” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 13/10/2022 tarihli ve E:2018/78, K:2022/114 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Davacı, Osmancık İlçe Nüfus Müdürlüğü bünyesinde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmış, kamu görevine iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na yaptığı başvuru ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.
Öte yandan, davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan yapılan yargılmada 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve anılan kararın kaldırılması istemiyle yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Ceza Dairesinin ...tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile “FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma” suçu nedeniyle verilen mahkumiyet kararı kaldırılarak davacı hakkında beraat kararı verildiği ve anılan kararın temyiz edilmeden 18/09/2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
667 sayılı KHK'nın 4. maddesi uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.
Bu kapsamda, ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden tesis edilmesi amacıyla, "terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenler" hakkında; 667 sayılı KHK'nın 4. maddesiyle, olağan dönemdeki yaptırımlardan farklı olarak olağanüstü nitelikte tedbir, OHAL kalktıktan sonra 375 sayılı KHK'nın Geçici 35. maddesiyle de dört yıl süreyle uygulanmak üzere kamu görevinden çıkarma yaptırımı getirilmiştir.
AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).
Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünü yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu yaptırımın uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan yaptırımın uygulanabilmesi için yeterlidir.
Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
Davacı tarafından, FETÖ/PDY örgütü ile bir irtibatının bulunmadığı, üyesi olduğu Ahi Din Görevlileri Derneği"nin FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün amaçları doğrultusunda kurulmadığı, 15 Temmuz 2016 tarihinden bir yıl önce kendi genel kurul kararı ile kapatıldığı, derneği kurucu üyesi ve geçici başkanlığı görevini kısa süre yürüttüğü, görevli iken deneğin hiçbir faaliyetine katılmadığı, 17-25 Aralık döneminden önce istifa ettiği, Cihan Medya Dağıtım A.Ş.'ye yapılan ödemenin gazete için abonelik ücreti olmadığı, çocuğunun dört ay gibi kısa bir dönem sınav sonucu burs alarak gittiği dershane tarafından yatırılan bir bedel olduğu, bedeli ödenen yayın organını hiç görmediği, tekrarına da izin vermeyerek çocuğunu dershaneden aldığı ileri sürülerek bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının göstergelerinden biri olarak; davacı hakkında FETÖ/PDY'ye aidiyet, iltisakı ve irtibatı olan Ahi Din Görevlileri Derneği'nde kurucu üye olarak ve dernekte geçici başkanlık görevlerinde yer aldığı tespiti FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat ve iltisakı bulunduğu yönde değerlendirilmiştir,
Davacının yukarıda aktarılan beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı, Ahi Din Görevlileri Derneği'nde kurucu üye ve geçici başkanlık görevinde bulunmuş ise de; söz konusu derneğin KHK ile kapatılmadığı, 23/10/2015 tarihinde genel kurulu kararı ile fesih edildiği ve davacınında 30/01/2013 tarihinde istifa ettiği görüldüğünden davacının FETÖ ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, temyize konu İdare Mahkemesi kararında, davacının, FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatı bulunduğu sonucuna ulaşılırken; FETÖ/PDY'ye aidatı, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle TMSF'ye devredilen Cihan Medya A.Ş.'ye ödemede bulunduğu tespitleri yer verilmiş ise de, söz konusu ödemelerin mahiyetinin bilinmediği, devamlılığı konusunda da dosyada herhangi bir bilgi bulunmadığı, anılan ödemelerin örgüte yardım amacıyla yapıldığına yönelik somut bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu ödemelerin davacının FETÖ/PDY terör örgütüne irtibat ve iltisakının tespiti açısından yeterli delil niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden, yukarıda belirtilen hususlar dışında, davacının HTS kayıtlarının incelenmesi neticesinde 19/08/2015-20/08/2016 tarihleri arasında örgüt mensupları ile telefon görüşmelerinin bulunduğu tespitine yer verilmiş ise de; davalı idarece söz konusu görüşmelerin örgütsel amaçlı olduğuna yönelik bir bilgi ve belge sunulmadığı gibi örgütsel mahiyette olduğunun kanıtlanamadığı anlaşıldığından FETÖ/PDY terör örgütüne irtibat ve iltisakının tespiti açısından yeterli delil niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, tüm tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 25/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.