T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/21722
Karar No : 2025/8030
DAVACI : ...
DAVALI : ... Kurulu / ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacının, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yeniden incelenmesi için yaptığı başvurunun usulden reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bu karara karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Hakkındaki meslekten çıkarma cezasına ilişkin tebligatın usulüne uygun olarak yapılmaması nedeniyle bilgisi dışında, yeniden inceleme sürecine başvurulmaksızın kesinleştiği, bu karara yönelik olarak davalı idareye yeniden inceleme ve itiraz talebinde bulunduğu, meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararın tebliğ edildiği tarihte Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde tutuklu olarak bulunduğu ve söz konusu tebligatın tarafına yazılı şekilde ve usule uygun olarak yapılmadığından kesinleşmesinden de söz edilemeyeceği, kendisine yapılan tebligatta meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair kararı içeren CD'nin üzerinde buna ilişkin açıklayıcı bir ibare bulunmadığı, zaten böyle bir CD 'yi de görmediği, aynı kararla ihraç edilen ve başka bir cezaevinde tutuklu bulunan hakim M.Ö'ye kararın yer aldığı CD izletilerek ve buna ilişkin tebliğ evrakına bu yönde şerh düşülerek tebligatın yapılmasına rağmen, hakkındaki tebliğ belgesinde böyle bir açıklamanın da bulunmadığı, tutuklu bulunan kişilere 10 günlük itiraz süresinin son derece orantısız bir süre olduğu belirtilerek, kararın hukuka aykırı olduğu, yeniden inceleme ve itirazının esasının karara bağlanması gerektiği iddia edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davacı hakkındaki meslekten çıkarılması cezasının kesinleşmesi üzerine davacı tarafından sadece tebligatın usulsüz yapıldığı iddiasıyla yeniden inceleme ve itiraz başvurularının usulden reddine ilişkin işlemlere karşı dava açıldığı, bu işlemlere karşı yargı yolu kapalı olduğundan, ortada idari davaya konu olabilecek bir işlem bulunmadığı, davanın esasına girilmeden önce süre aşımı nedeniyle davanın reddi gerektiği, kararın yer aldığı CD'nin izletilmediğine ilişkin iddiaya itibar edilmemesi gerektiği, yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ: Dava, davacının 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yaptığı yeniden incelenme talebinin reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile bu karara karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve K:... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın 138. maddesinde, "Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz." hükmüne yer verilmiş, 139. maddesinde, "Hakimler ve savcılar azlolunamaz. Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır." kuralı yer almıştır. "Hakimler ve Savcılar Kurulu" başlıklı 159. maddesinin 8. fıkrasında da, "Kurul, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar; Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar; ayrıca, Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirir." hükmü getirilmiş, bu maddenin 10. fıkrasında ise, "Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz." hükmü bulunmaktadır.
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun "Meslekten çıkarma cezası" başlıklı 69. maddesinde; "Meslekten çıkarma: Bir daha mesleğe alınmamak üzere göreve son verilmesidir.68 inci maddenin (e) bendinde yazılı hallerden dolayı hangi sınıf ve derecede olursa olsun iki defa, diğer hallerden dolayı bir derecede iki veya derece ve sınıf kaydı aranmaksızın üç defa yer değiştirme veya derece yükselmesinin durdurulması cezası almış olmak veya taksirli suçlar hariç olmak üzere, altı aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan biri ile kesin hüküm giymek meslekten çıkarılmayı gerektirir. Ancak, verilen cezanın 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan dolayı verilmemiş olması ve cezanın ertelenmiş, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki tedbirlerden birine çevrilmiş veya yüzseksen günden fazla adlî para cezası olması halinde meslekten çıkarma cezası yerine, yer değiştirme cezası verilir.
Birinci fıkra dışında kalan ceza mahkûmiyetlerinin ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlere çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın suçun niteliğine göre 64, 65, 66, 67 veya 68 inci maddelerde sayılan disiplin cezalarından biri verilir.
Hükümlülüğü gerektiren suç, mesleğin şeref ve onurunu bozan veya mesleğe olan genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, Kanunda daha alt derecede bir disiplin cezası öngörülmemiş olmak kaydıyla, cezanın miktarına ve ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlerden birine çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, meslekten çıkarma cezası verilir.
Disiplin cezasının uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmezse ve hükümlülüğü gerektirmese bile mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte görüldüğü takdirde de meslekten çıkarma cezası verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Hâkimlik ve savcılık mesleğini ifa eden yargı mensuplarının, toplum nezdinde güvenilir ve saygın kişiler olması gerektiği, toplumun yargı kurumlarına, yargı kararlarına ve yargı mensuplarına saygı duymalarının sebebinin, yargının tarafsızlığı ve bağımsızlığı yanında yargı mensuplarının kişiliklerine olan saygı ve güvenden de kaynaklandığı, yargı görevini yerine getiren kişilerin, adaleti gerçekleştirdikleri kadar bunu görüntü olarak da sağlamalarının icap ettiği, yargı kurumlarının itibarı ve güvenilirliği, hâkimlik ve savcılık mesleğini icra eden yargı mensuplarının kamuoyu nezdindeki itibarı ve saygınlığı ile doğru orantılı olduğu, hâkimlik ve savcılık mesleğinin şeref ve onurunu, nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte fiilleri işleyen hâkim ve savcıların meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmaları ile korunan hukuki değer, yargı kurumlarının ve yargı mensuplarının toplum nazarındaki saygınlıkları ve itibarları olduğu, bu mesleğin saygınlığı ve onuru hem yargı mensuplarının öncelikle kendi kişiliklerine yönelik özel saygınlığı ve hem de toplumun yargı kurumlarına ve yargı mensuplarına duyduğu genel güven ve saygınlığı ifade ettiği, Hukuk Devletinin, yargı kurumlarının ve yargı mensuplarının kamuoyundaki güven ve saygınlığını korumak ve buna aykırı her türlü tutum ve davranışları suç sayarak cezalandırmakla görevli ve sorumlu olduğu, bu nedenle, yasa koyucunun, yargı mesleğinin onur ve şerefini bozucu eylem ve davranışlarda bulunan yargı mensuplarını disiplin hukuku açısından, meslekten çıkarma cezası yaptırımına bağlamıştır.
Dosyanın incelenmesinden : davacı tarafından, dava konusu meslekten çıkarma cezası kararının bilgisi dışında ve usule aykırı tebligat nedeniyle savunması alınmadan ve yeniden inceleme sürecine başvurulmaksızın kesinleştiği, bu karara yönelik yeniden inceleme ve itiraz talebinde bulunduğu , anılan kararın tebliğ edildiği tarihte Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde tutuklu olarak bulunduğu ve söz konusu tebligatın tarafına yazılı şekilde ve usule uygun olarak yapılmadığından kesinleşmesinden de söz edilemeyeceği, meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair kararı içeren CD'nin üzerinde yazı bulunmadığı, böyle bir CD 'yi kesinlikle görmediği iddialarıyla dava konusu kararların iptalini istediği görülmekte ise de; davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının soruşturma aşamasında 23.10.2015 tarihinde yazılı savunmasını sunduğu, karar aşamasında eylemlerinden dolayı 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 71. maddesi gereğince yapılacak müteakip işleme esas olmak üzere yazılı savunmalarının istenmesine dair Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararının davacı vekili Av. ...'a tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından 28.03.2016 tarihinde ve 21.04.2016 tarihinde yazılı savunmasının verildiği; Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğinin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben yazdığı ... tarihli ve ... sayılı yazıyla , Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararının dijital bir örneğinin bulunduğu kapalı zarf içindeki CD'lerin o tarihte Sincan Kapılı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunan davacıya tebliğ edilerek düzenlenecek tebliğ-tebellüğ belgelerinin gönderilmesi ve tebliğ edilen CD'lerin cezaevinde incelenebilmesi için bilgisayar kullanımına dair gerekli imkanın sağlanmasının istenildiği, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı Bakanlık Muhabere Bürosunun Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne yazdığı ... tarihli ve ... Bak. Muh. sayılı yazısı ile gerekli tebligatın yapılması, CD içeriğinden haberdar edilmesi ve buna ilişkin tebliğ tebellüğ belgelerinin gönderilmesi istenilmesi üzerine , cezaevi müdürlüğü tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile gereğinin yerine getirildiği hususunda Ankara Batı Başsavcılığının haberdar edildiği, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı Bakanlık Muhabere Bürosunun ... tarihli ve ... Bak. Muh. sayılı yazısı ve eklerinden 27.10.2020 tarihinde CMK 35'inci maddesine uygun olarak okunup anlatılmak suretiyle davacıya tebligat yapıldığının belirtildiği; işleme ve başvuru yollarına ilişkin tüm hususlara CD içeriğindeki bilgi ve belgelerde yer verildiği ve davacının da 27.10.2020 tarihinde "CMK 35'inci maddesine uygun olarak okunup anlatılmak suretiyle" ibaresinin de olduğu tebliğ alındısını imzaladığının belirtildiği görülmekte olup dava konusu kararların iptalini gerektirecek hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca; davacı tarafından 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin 1. fıkrası uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Beşinci Dairesinin "davanın reddine" dair 24.02.2021 tarihli ve E:2017/1748, K:2021/411 sayılı kararının davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05.10.2022 tarihli ve E:2021/2861, K:2022/2707 sayılı kararı ile davacının temyiz isteminin reddine, kesin olarak karar verilmiş olduğu, öte yandan davacının "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" iddiasıyla yargılandığı Yargıtay ... Ceza Dairesinin (İlk Derece) ... esas sayılı dosyasında 6 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ile mahkumiyetine ilişkin ... karar sayılı, 30.06.2021 tarihli kararının Yargıtay Ceza Genel Kurulunun ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiş olduğu, ayrıca davacı hakkında Yargıtay ... Ceza Dairesinin (kapatılan) ... tarihli ve ... esas sayılı kararı ile "siyasal ve askeri casusluk (TCK 328/1 md.)" ve "devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken belgeleri açıklamak (TCK 330. md)" suçlarından açılan kamu davalarının dosyasından ayrılarak dairenin en son esasına kaydına karar verilerek söz konusu dosyanın, Yargıtay ... Ceza Dairesinde (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla) ... esas sayılı dosyasından siyasal ve askeri casusluk (TCK 328/1 md.) ve devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken belgeleri açıklamak (TCK 330. md) suçlarından yargılamasına devam edilmekte olduğu da dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarından görülmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
A) MADDİ OLAY :
Davacı, Trabzon'da hakim olarak görev yaptığı dönemdeki eylemleri nedeniyle, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile meslekten çıkarma cezası ile cezaladırılmasına karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından, hakkındaki meslekten çıkarma cezasına ilişkin tebliğatın usulüne uygun yapılmadığı iddiasıyla kararın yeniden incelenmesi isteminde bulunması üzerine, Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile yeniden incelenmesi istemi usulden reddedilmiştir.
Bu karara karşı yapılan itiraz başvurusunun da, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
B) İLGİLİ MEVZUAT:
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin 1. fıkrasında, "... Meslekten çıkarma: Bir daha mesleğe alınmamak üzere göreve son verilmesidir. 68 inci maddenin (e) bendinde yazılı hallerden dolayı hangi sınıf ve derecede olursa olsun iki defa, diğer hallerden dolayı bir derecede iki veya derece ve sınıf kaydı aranmaksızın üç defa yer değiştirme veya derece yükselmesinin durdurulması cezası almış olmak veya taksirli suçlar hariç olmak üzere, altı aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan biri ile kesin hüküm giymek meslekten çıkarılmayı gerektirir. Ancak, verilen cezanın 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan dolayı verilmemiş olması ve cezanın ertelenmiş, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki tedbirlerden birine çevrilmiş veya yüzseksen günden fazla adlî para cezası olması halinde meslekten çıkarma cezası yerine, yer değiştirme cezası verilir."; 2. fıkrasında, "Birinci fıkra dışında kalan ceza mahkûmiyetlerinin ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlere çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın suçun niteliğine göre 64, 65, 66, 67 veya 68 inci maddelerde sayılan disiplin cezalarından biri verilir."; son fıkrasında ise, "Hükümlülüğü gerektiren suç, mesleğin şeref ve onurunu bozan veya mesleğe olan genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, Kanunda daha alt derecede bir disiplin cezası öngörülmemiş olmak kaydıyla, cezanın miktarına ve ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlerden birine çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, meslekten çıkarma cezası verilir. Disiplin cezasının uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmezse ve hükümlülüğü gerektirmese bile mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte görüldüğü takdirde de meslekten çıkarma cezası verilir.
" hükmüne yer verilmiştir.
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun "Yeniden İnceleme ve İtiraz" başlıklı 73. maddesinde: "Hakimler ve savcılar hakkında verilen disiplin cezalarına ilişkin kararın tebliğinden itibaren on gün içinde Adalet Bakanı veya ilgililer kararın bir defa daha incelenmesini isteyebilir. Bu halde Kurul, gerekli incelemeyi yaparak kararını verir. Kurulca yeniden incelenerek verilen karara karşı ilgililer tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde itirazda bulunabilirler...
" düzenlemelerine yer verilmiştir.
C) İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava dosyasının incelenmesinden; her ne kadar davacı tarafından, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararın usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği iddiasında bulunulmuş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğinin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben yazdığı ... tarihli ve ... sayılı yazıyla, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararının dijital bir örneğinin bulunduğu kapalı zarf içindeki CD'lerin o tarihte Sincan Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunan davacıya tebliğ edilerek düzenlenecek tebliğ-tebellüğ belgelerinin gönderilmesi ve tebliğ edilen CD'lerin cezaevinde incelenebilmesi için bilgisayar kullanımına dair gerekli imkanın sağlanmasının istenildiği, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı Bakanlık Muhabere Bürosunun Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne yazdığı ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile gerekli tebligatın yapılması, CD içeriğinden haberdar edilmesi ve buna ilişkin tebliğ tebellüğ belgelerinin gönderilmesinin istenilmesi üzerine, cezaevi müdürlüğü tarafından düzenlenen tebliğ/tebellüğ belgesinde, 27/10/2020 tarihinde CMK 35'inci maddesine uygun olarak okunup anlatılmak suretiyle davacıya tebligat yapıldığının belirtildiği, davacının da "CMK 35'inci maddesine uygun olarak okunup anlatılmak suretiyle" ibaresinin de olduğu tebliğ alındısını imzaladığı görülmekte olup söz konusu kararın davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşıldığından, dava konusu yeniden inceleme talebinin usulden reddi ve bu karara karşı yapılan itiraz başvurusunun redine ilişkin kararlarda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
D) KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan yeniden inceleme talebinin usulden reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptali istemiyle açılan DAVANIN REDDİNE,
2. Yargılama giderlenin davacı üzerinde bırakılmasına, davacının adli yardım isteminin kabul edilmiş olması nedeniyle davanın açılışı sırasında tahsil edilemeyen ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili için müzekkere yazılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.