T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3477
Karar No : 2025/9777
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı / ...
2- ... Müdürlüğü /...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Adana İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapmakta iken 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 35. maddenin (B) fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılan ve kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla iptal edilmesi sonrasında görevine iade edilen davacı tarafından, haksız ve hukuksuz olarak kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uğradığı iddia edilen manevi zararlarına karşılık olarak 1.000.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararında; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B-(10) maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilerek idari işlem tesis edilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılanların itirazları üzerine yapılacak değerlendirme sonucunda görevine iade edilenlere, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği; ancak, bu kişilerin, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağı anlaşıldığından, anılan kanuni düzenleme uyarınca davacının manevi tazminat isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve dilekçede ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; Mahkeme kararına gerekçe yapılan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35. maddesinde yer alan kamu görevinden çıkarılanların bu işlem nedeniyle herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağına dair hükmün Anayasa Mahkemesinin 12/01/2023 tarih ve E:2018/137, 2022/86 sayılı kararıyla iptal edildiği, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu, kamu görevinden çıkarıldığı tarihten itibaren yaşadığı elem ve ızdırap nedeniyle uğradığı zararın telafi edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idareler tarafından; Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca daha önce adli yardım talebi kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, Adana İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapmakta iken 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 35. maddenin (B) fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılmış, kamu görevinden çıkarılmasına dair ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, anılan işlemin ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine görevine iade edilmiştir.
Davacı tarafından, haksız ve hukuksuz olarak kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uğradığı iddia edilen manevi zararlarına karşılık olarak 1.000.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
31/07/2018 tarih ve 30495 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7145 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 35. maddesinde, "... B) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle (18/7/2021 tarihli ve 7333 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “üç yıl” ibaresi “dört yıl” şeklinde değiştirilmiştir); terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; (...) 9) 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dâhil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili olunan bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır. Bu maddenin (A) fıkrasında belirtilenlerin işlemleri ise söz konusu fıkradaki usule göre yapılır. (...) 10) (...) Bu fıkrada öngörülen usuller uyarınca, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilerek idari işlem tesis edilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılanların itirazları üzerine yapılacak değerlendirme sonucunda görevlerine iadesine ilişkin işlemler aynı usullerle yapılır. Bu kapsamda görevine iade edilenlere kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir" düzenlemesine yer verilmiş iken, Anayasa Mahkemesinin 30/06/2022 tarih ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararıyla, anılan maddenin “Bu kişiler kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.” cümlesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan karar 12/01/2023 tarihli ve 32071 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, temyize konu İdare Mahkemesi kararıyla, 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 35. maddenin (B) fıkrasının onuncu bendinde yer alan düzenleme uyarınca, davacının kamu görevinden çıkarılmasından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağı gerekçesine yer verilmek suretiyle tazminat istemi hakkında işin esasına girilmeksizin davanın reddine karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesince de anılan karar karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği görülmektedir.
Ancak, Mahkeme kararının dayanağı düzenlemenin, Anayasa Mahkemesinin 30/06/2022 tarih ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararı ile Anayasa'nın 40. maddesine aykırı olduğu sonucuna varılarak iptaline karar verilmesi nedeniyle ortaya çıkan yeni hukuki durum çerçevesinde uyuşmazlığın esası hakkında değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının yukarıda özetlenen gerekçeyle BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 29/09/2025 tarihinde, oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.