T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/4552
Karar No : 2024/6677
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, Merkez Mahallesi, ... sokak, ... pafta, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar için ödenen teknik alt yapı katılım bedelinin fazladan tahakkuk ve tahsil edildiği ileri sürülen 539.854,49-TL'nlik kısmının iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesi kapsamında tahsili öngörülen yol katılma (teknik alyapı) bedeline karşı açılacak olan davanın görüm ve çözümünün idare mahkemelerine ait olduğu, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 86. maddesi kapsamında tahakkuk ettirilen yol harcamalarına katılma payına karşı açılacak olan davaların görüm ve çözümünün ise, vergi mahkemelerine ait olduğu, uyuşmazlık konusu bedelin tahsiline ilişkin makbuzda, genel hesap kartında ve tahakkuk fişinde yer alan açıklamalarda söz konusu bedelin "yol harcamalarına katılma payı" olarak açıklandığı, yine tahsilat makbuzunda "23. madde" ibaresi bulunduğu, davalı idarenin savunma ve itiraz dilekçelerinde de 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesine atıfta bulunulduğu dikkate alındığında, ayrı yasalara göre ayrı sebep ve yöntemlerle alınması gereken ve yargılama yerleri farklı olan her iki mali yükümlülükten hangisine göre davacıdan tahsilat yapıldığının belirsiz olduğu, uyuşmazlığa sebep olan davalı idare işleminin, vatandaşın hak arama yerini, yöntemini tereddüt edilmeyecek açıklık ve belirlilik içermediği, dolayısıyla vatandaşın hukuki güvenlik hakkını koruyan hukuk devleti anlayışına uygun düzenlenmediği, bu bakımdan hukuki dayanağı ile birlikte belediyece yansıtılacak harcama tutarının ortaya konulamaması nedeniyle, haksız ve hukuka aykırı tahsil edildiği açık bulunan "yol harcamalarına katılım payının" dava konusu edilen kısmının davacıya iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne, davacının fazladan ödediği 539.854,49-TL'nin iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacı tarafından İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... (27.377,73 m2) ve ... (54.566,93m2) sayılı taşınmazlar için toplam 206.608,68-TL yol katılım bedeli tahsil edilmesi gerekirken kendisinden 746.463,17-TL yol katılım bedeli tahsil edildiği ileri sürülerek fazladan ödediği 539.854,49-TL'nin iadesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve
bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik
altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan
parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili
idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak
yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği
şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan
%75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere
aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden davacının yapmak istediği inşaat nedeniyle ruhsat verilmesi aşamasında 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca davacıdan "teknik alt yapı bedeli" tahsiline yönelik olarak ... tarih ve ... ve ... cilt sayılı tahakkuk fişlerinin düzenlendiği aynı gün davacı şirketçe ödenen toplam 746.463,17-TL tutarın hatalı hesaplandığından bahisle fazla tahsil edildiği ileri sürülerek 539,854,49-TL'lik kısmın terkin edilerek tarafına iadesi istemiyle bakılan davanın açıldığı, İdare Mahkemesince uyuşmazlıkta İmar Kanunu 23. maddesi uyarınca yol katılım bedeli tahsil edilmesi için gerekli şartlarının oluşup oluşmadığı ve şayet oluşmuş ise davalı idarece tahakkuk ettirilen 746.463,17-TL bedelin hesaplamasında hata yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekmektedir.
Bu bakımdan yukarıda açıklandığı üzere öncelikle, dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı, parselasyon işleminin yapılıp yapılmadığı ve alt yapı yatırımlarının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılacak sonuca göre şayet tahsil edilebilme şartları oluşmuş ise, idarece tahakkuk ettirilen 746.463,17-TL bedelin nasıl hesaplandığı hususu da açıklığa kavuşturularak anılan hesaplamada hata yapılıp yapılmadığının gerekirse yaptırılacak bilirkişi incelemesiyle ortaya konulması neticesine bağlı olarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın kabulüne iptaline ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/11/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.