T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5285
Karar No : 2024/7974
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-...Derneği
2- ...
3-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. AŞ
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adıyaman İli, Gölbaşı İlçesi, Harmanlı Beldesi sınırlarında ... Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılması planlanan ... Gölbaşı Termik Santrali projesine yönelik olarak Harmanlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ...sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; imar planlarının ölçeğinin gerektirdiği plan diline ve tekniğine uygun olarak hazırlandığı, ... Gölbaşı Termik Santrali Alanı için ÇED olumlu raporu alınırken mevzuatta belirtilen konular ile ilgili kurum ve kuruluşlardan veriler elde edilip bu veriler kapsamında analiz, etüt ve araştırmaların yapıldığı, sağlık koruma bantlarının gösterildiği, imar planına esas onaylı jeolojik-jeoteknik etüt raporları doğrultusunda yerleşime uygun olan ve olmayan alan sınırlarının plan paftalarında gösterildiği, insan sağlığı ve güvenliği üzerinde doğrudan veya dolaylı olumsuz etkileri olan enerji nakil hatları, dere koruma kuşakları, taşkın risk alanları, afete maruz alanlar ve benzeri alanlara ilişkin kurum ve kuruluş görüşleri doğrultusunda plan notlarının belirlendiği, ... Gölbaşı Termik Santrali alanında planlanan sanayi alanı tesisleri ile kömür hazırlama ve termik santral alanlarının, jeolojik-jeoteknik açıdan ve hammaddeye-işgücüne-pazara yakınlık ile çevre kirliliği oluşturma riskleri açısından yer seçiminin uygun olduğu, davaya konu santralin her ne kadar deprem bölgesi üzerine kurulması planlanmış ise de, plan notlarında mevzuata uygun düzenlemeler getirildiği, kömür hazırlama, termik santral ve konveyor alanlarının kullanımına ilişkin yapılaşma koşullarının uygun şekilde belirlendiği, dava konusu imar planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlığa konu imar planlarının 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına aykırı olduğu, bilirkişi raporunda kül depolama sahalarının incelenmediği, raporun yetersiz olduğu, termik santral nedeniyle nüfusta azalma olacağı, termik santralinin bulunduğu alanın 1. derecede arkeolojik sit alanı olduğu, aynı zamanda Kartalkaya Barajının uzun mesafeli koruma alanı sınırları içerisinde yer aldığı, davalı idare vekilinin duruşmaya katılmamasına rağmen vekalet ücretinin duruşmalı işler için belirlenen tutarda hükmedilmesinin yerinde olmadığı, iddialarıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davalı Harmanlı Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
Davalı yanında müdahil ... Tekstil İşletmeleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlandığı, yapılaşma koşullarının ayrıntılı olarak düzenlendiği, bilirkişi raporunda imar planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına uygun olduğu tespitlerine yer verildiği, sonuç olarak temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden, Adıyaman İli, Gölbaşı İlçesi, Harmanlı Beldesi sınırlarında müdahil ... Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılması planlanan ... Gölbaşı Termik Santrali projesine yönelik olarak Harmanlı Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 17/03/2015-17/04/2015 tarihleri arasında askıya çıkarılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Araştırma ve analiz" başlıklı 8. maddesinde, "1) Mekânsal planların, plan değişiklilerinin, revizyon ve ilavelerin hazırlanması sürecinde, kamu kurum ve kuruluşları veya plan müelliflerince planın türüne ve kademesine göre bu Yönetmelikte genel başlıklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan veri, görüş ve öneriler elde edilerek gerekli analiz, etüt, araştırma ve çalışmalar yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlar, görüşlerini en geç otuz gün içerisinde bildirmek zorundadır. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine otuz günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Bu süre içerisinde görüş bildirilmediği takdirde plan hakkında olumsuz bir görüşün bulunmadığı kabul edilir. (3) Kurum ve kuruluşların plan yapım aşamasında plan alanına yönelik ihtiyaç duydukları eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesis, emniyet ve güvenlik vb. hizmet alanları ile bu alanlara ilişkin standartları bildirmeleri esastır. Bu amaçla nazım imar planı yapım aşamasında kurumların görüşü alınır. (4) Nazım ve uygulama imar planlarının hazırlanması sürecinde birlikte veya eş zamanlı görüş istenebilir. Ancak, nazım imar planı hazırlanırken kurum ve kuruluş görüşlerinin veya verilerin uygulama imar planı ayrıntısında elde edilmesi halinde, bu görüş ve güncel veriler temin edilmek suretiyle plan onaylayan idareler farklı da olsa ayrıca uygulama imar planı için görüş veya veri istenmeyebilir...." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan mevzuat uyarınca imar planı hazırlık aşamasında kurum ve kuruluşlardan veri, görüş ve öneriler elde edilerek gerekli analiz, etüt, araştırma ve çalışmalar yapılmak suretiyle imar planlarının oluşturulması gerekmektedir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, çevresel etki değerlendirme olumlu raporuna yönelik kurum ve kuruluşlardan görüşler alındığı görülmekle birlikte uyuşmazlığa konu imar planları özelinde kurum ve kuruluş görüşleri dosyada yer almadığından ilgili kurumlardan imar planlarına esas görüşlerin alınıp alınmadığı anlaşılamamıştır. Bu durumda öncelikle imar planlarına yönelik olarak kurum ve kuruluşlardan görüş alınıp alınmadığının araştırılması gerekmektedir.
30/10/2012 tarihinde onaylanan Adıyaman-Şanlıurfa-Diyarbakır Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına ait plan uygulama hükümlerinin 5.2.4.12 sayılı maddesinde “Geçici tesis niteliğinde olmayan ve ÇED Yönetmeliği kapsamında kalan maden sanayileri, öncelikle bu planda yer alan sanayi alanlarına yönlendirilecektir. Ancak, işletme izni alınan maden sahalarında, çıkarılan madenlerin işlenmesi amacıyla gerek duyulacak sanayi tesislerinin, zorunlu olarak maden sahası içinde yer almasının gerektiği durumlarda, bu kullanımlar, ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri doğrultusunda, Bakanlığın uygun görmesi halinde, gerekli izin ve onaylar tamamlanarak maden sahası içinde yapılabilir.” hükmüne, 5.75.7 sayılı maddesinde“ İşletme izni alınan maden sahalarında, çıkarılan madenlerin işlenmesi amacıyla gerek duyulacak sanayi tesislerinin, zorunlu olarak maden sahası içinde yer almasının gerektiği durumlarda, bu kullanımlar, ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri doğrultusunda, Bakanlığın uygun görmesi halinde, gerekli izin ve onaylar tamamlanarak maden sahası içinde yapılabilir.” hükmüne yer verilmiştir.
İdare Mahkemesince, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi raporunun 25. sayfasında dava konusu imar planlarında belirlenen kömür hazırlama alanının, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının 5.2.4.12. ve 5.75.7. maddelerine aykırı olduğundan planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlanamadığı tespitlerine yer verilmesine rağmen İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi kararlarında bu hususa ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmektedir.
Buna ilaveten, davacı tarafından ileri sürülen dava konusu termik santral alanının 1. derece arkeolojik sit alanı olduğu iddiasına yönelik araştırma ve değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, eksik araştırma incelemeye dayalı olarak davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamıştır.
Öte yandan, davalı idareyi temsilen Av. ...'ın duruşmaya katılmamasına karşın hüküm fıkrasında davalı idare lehine duruşmalı işler için belirlenen vekalet ücreti hükmedilmesinde de isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.