T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10546
Karar No : 2025/2759
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ...(...) Mahallesi, kadastral ... ada ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Ovacık Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen bilirkişi raporunun ve dosyadaki bilge ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, nazım imar planı ve uygulama imar planı yönünden, davacılara ait taşınmazın bulunduğu alana yönelik olarak belirlenen plan kararları açısından ölçekler arası tutarlılığın sağlandığı, planların kademelenmesi yönünden şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu, parselasyon işlemi yönünden ise, parselasyonun dayanağı planlara uygun olduğu, düzenleme sınırının ilgili yönetmelik, belde ihtiyaçları ve kamu yararına uygun belirlendiği, DOP oranının tüm parsellerden eşit alındığı, davacıya yerinden ve müstakil tahsis edilen parselin dağıtım esaslarına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ...(...) Mahallesi, kadastral ... ada ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Ovacık Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihinde yürürlükte olduğu şekliyle, 3194 sayılı İmar Yasasının 18. maddesinin 1.fıkrasında; “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazilerin malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re`sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkili olduğu, sözü edilen yerlerin belediye ve mücavir alan dışında olması halinde bu yetkilerin valilikçe kullanılır." hükmüne, 2.fıkrasında, "Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık paylarının, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez." hükmüne, 3.fıkrasında, "Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumi hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz." hükmüne, 6. fıkrasında da, "Bu fıkra hükümlerine göre herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak bu hükmün o parselde imar
planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez." hükmüne yer verilmiştir.
İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinde ise, "Düzenleme ortaklık payı oranı: Bir düzenleme sahasında tespit edilen düzenleme ortaklık payı miktarının bu saha
içindeki kadastro veya imar parsellerinin yüzölçümü miktarına oranıdır.
Evvelce yapılan düzenlemeler dolayısıyla düzenleme ortaklık payı veya bu amaçla başka
isimlerle bir pay alınmış olan arazi veya arsaların bu ortaklık payı hesabına
katılmaz.
Ancak taşınmaz sahiplerinin talepleri üzerine, mülga 6785-1605 sayılı İmar Kanununun 39.maddesine göre daha önce ifraz
edilerek tescil edilen parsellerden düzenlemeye dahil edilenlerin, ilk parselin
ifrazında alınan terk oranını %40'a tamamlayan fark kadar düzenleme ortaklık
payı alınabilir." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kararın, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu kararın, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın, dava konusu parselasyon işlemine ilişkin kısmı yönünden;
Uyuşmazlıkta, uyuşmazlık konusu Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ...(...) Mahallesi kadastral ... ada ... sayılı parselin, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca Ovacık Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile parselasyon işlemi sonucunda oluştuğu, davacının parselinden % 22,990566 oranında DOP kesildiği, davacı tarafından uyuşmazlık konusu parselasyon işlemine yönelik olarak kendi parselinden kesilen DOP miktarının fazla olduğu ve adaletli işlem tesis edilmediği iddiasıyla dava açılmıştır.
Dava konusu parselasyon işlemine karşı farklı taşınmaz malikleri tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesi E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusu parselasyon işleminde DOP oranının % 22,990566 olarak hesaplandığı, düzenlemeye giren kadastral ... ada ... parsel ile ... ada ... parselden DOP kesintisi yapılmadığı, bu sebeple DOP kesintisinin eşit yapılmadığından kanuna ve mevzuata uygun olmadığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür.
Anılan dosyadaki bilirkişi raporu, dava dosyasındaki bilirkişi raporu ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselasyon işleminde, davacının parselinden % 22,990566 oranında DOP kesildiği de dikkate alındığında, düzenleme sahasında bulunan tüm parsel maliklerinden kadastro parsellerinin yüzölçümü üzerinden 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca eşit oranda DOP kesintisi yapılması sonucunda kalan parsel alanlarının tahsis edilmesi gerekirken, eşitliğe aykırı şekilde kimi parsellerden hiç DOP alınmazken kimi parsellerden daha fazla DOP kesintisi yapılmasına sebep olacağından parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin kararının dava konusu parselasyon işlemine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA, parselasyona ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.