T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/1485
Karar No : 2024/6704
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Şile ilçesi, ... Mahallesi, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan 1/1000 ölçekli Şile İlçesi Göçe Mahallesi Uygulama İmar Planına yapılan 31/07/2019 tarihli itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının plana yaptığı itiraza son ilan tarihi olan 31/07/2019 tarihinden itibaren altmış günlük süre içerisinde cevap verilmeyerek reddi söz konusu olduğundan bu tarihi izleyen 60 gün içerisinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 29/11/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu, davanın süresinde açıldığı iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu 1/1000 ölçekli Şile ilçesi, ... Mahallesi Uygulama İmar Planının ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanarak 02/07/2019 - 31/07/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı dolayısıyla 29 gün süre ile askıda kaldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. 3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği düzenlemiştir. Uyuşmazlık konusu olayda ise bir aylık ilan süresine uygun davranılmadığı açıktır. Bu durumda, dava konusu imar planının mevzuatla belirlenen 1 aylık süre ile ilan edilmediği anlaşıldığından, dava açma süresinin hesabında askı süresinin bir ay olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Buna göre İdarenin cevap verme süresinin bir aylık askı sürenin bittiği tarih olan (süre ay olarak belirtildiğinden) 02/08/2019 tarihinden itibaren hesaplanması ve 01/10/2019 tarihi mesai saati bitiminin zımni ret tarihi olarak kabulü ile devam eden 60 günlük dava açma süresinin son günü olan (sürenin son günü cumartesi gününe denk geldiğinden) 01/12/2019 tarihine kadar dava açılması mümkün iken, 29/11/2019 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle süre aşımı yönünden reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Şile ilçesi, ... Mahallesi, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda yapılan 1/1000 ölçekli "Şile ilçesi, ... Mahallesi Uygulama İmar Planı" ile uyuşmazlık konusu taşınmazlar kısmen yol kısmen de tarımsal niteliği korunacak alan olarak belirlenmiş, anılan işlem ... tarih ve ... karar sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanarak 02/07/2019-31/07/2019 tarihleri arasında askıya çıkarılmış; plana karşı 31/07/2019 tarihinde yapılan itirazın ... tarih ve ... sayılı Şile Belediye Meclisi kararı ile reddedilerek ... tarih ve ... sayılı Şile Belediye Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğü işlemi ile davacıya tebliğ edilmesi üzerine, 29/11/2019 tarihinde, bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde; Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu ifade edilmiş; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde de: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiş; Anayasanın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesine 4709 sayılı Kanunun 16. maddesiyle eklenen ikinci fıkrada ise: "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." kuralı yer almış, bu ek fıkranın gerekçesinde ise: "Bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan sağlanması amaçlanmış, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesi hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline gelmiştir." açıklaması yapılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinde; ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz (30) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 1/1000 ölçekli Şile ilçesi, Göçe Mahallesi Uygulama İmar Planının 14/12/2018 tarih ve 1984 sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanarak 02/07/2019 - 31/07/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, dolayısıyla 29 gün süre ile askıda kaldığı anlaşıldığından 3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde düzenlenen planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği kuralına uygun davranılmayarak bir aylık ilan süresine riayet edilmediği açıktır.
Bu durumda, dava konusu uygulama imar planı bir ay süreyle (diğer bir ifadeyle 02/07/2019-02/08/2019 tarihleri arasında) ilan edilmediğinden usulüne uygun bir ilanın varlığından söz edilemeyeceğinden, zımni ret süresinin son ilan tarihinden başlatılmasına olanak bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca da davacının hak kaybı yaşamaması için İdarenin cevap verme süresinin bir aylık askı süresinin bitmesi gereken tarih olan 02/08/2019 tarihinden itibaren hesaplanması ve 01/10/2019 tarihinde davacının itirazının zımnen reddedildiğinin kabulü ile devam eden 60 günlük dava açma süresinin son günü olan (sürenin son günü cumartesi gününe denk geldiğinden) 01/12/2019 tarihine kadar dava açılmasının mümkün olduğunun kabulü gerekmekte, davanın süreaşımı yönünden reddi yolundaki mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, uyuşmazlığa konu olayda, 29 gün süreyle ilan edilen planın mevzuatla getirilen şekil şartlarına aykırılık taşıdığı açık olup, İdare Mahkemesince bu husus dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/11/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.