T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/3036
Karar No : 2025/1834
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...2- ... 3- ...4- ... 5- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Ortaca ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak, Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun ve plan değişikliği yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin... tarihli, ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın üst ölçekli olan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında "tercihli kullanım alanı" olarak tanımlı olduğu halde dava konusu olan ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı revizyonunda “eğitim alanı/sağlık alanı” olarak gösterilmesinin üst ölçekli çevre düzeni planı ile tutarlılık göstermediği ve planların kademeli birliktelik ilkesine aykırı olduğu, ayrıca uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanın Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planının tamamının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla planın tamamının iptal edildiği ve bu kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, anılan iptal kararı üzerine bu bölgenin 1/25.000 ölçekli nazım imar planı bulunmayan bir alan haline geldiği, bu çerçevede iptal kararı üzerine, tesis edildiği tarihten itibaren hukuki varlığı sona eren 1/25.000 ölçekli nazım imar planında yani hukuken var olmayan bir planda, revizyon yapılması mümkün olmadığı, bu alanda yeniden 1/25.000 ölçekli planın hazırlanması ve onaylanarak yürürlüğe konulması gerektiğinden, dava konusu 1/25.000 ölçekli revizyon nazım imar planının davacıların taşınmazına ilişkin kısmında hukuka uygunluk görülmediği diğer taraftan, mevzuata aykırı usulde hukuki varlığı bulunmayan bir planda revizyon yapılmasına ilişkin işlemin değiştirilmesi istemiyle yapılan başvurunun, revizyon imar planının halihazırda yürürlükte olduğu gerekçesiyle reddi yolunda tesis edilen dava konusu ... tarihli, ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Muğla İli, 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planının, Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylandığı ve 12/10/2015-11/11/2015 tarihleri arasında ilan edildiği, TMMOB Şehir Plancıları Odası Muğla Şubesi tarafından anılan planın ve plan hükümlerinin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesinde açılan davada, ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla, dava konusu planın ve plan açıklama raporunun planlama ilkelerine, şehircilik esaslarına, planlar hiyerarşisine ve kamu yararına, hukuka ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle planın tamamının iptaline karar verildiği ve bu kararın taraflarca kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği, bununla birlikte, anılan Mahkeme kararı öncesinde davalı idarece Muğla İli, 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı revize edilerek 1/25000 ölçekli Muğla Nazım İmar Planı Revizyonu adı altında davalı idare Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylandığı, davacıların vekili tarafından 25/04/2019 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuru yapılarak dava konusu planlara ilişkin tarihsel süreç aktarıldıktan sonra maliki olduğu parselin "özel sağlık, özel eğitim ve özel rehabilitasyon" olan kullanım kararının "tercihli kullanım alanı" olarak değiştirilmesinin talep edildiği, ...tarihli, ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı işlemi ile; 29/09/2015 tarihinde onaylanan ve sonrasında itiraz üzerine 10/03/2016 tarihinde kısmen değiştirilen Muğla İli 1/25.000 ölçekli nazım imar planının mahkeme kararıyla tümden iptal edildiği, parsel bazında verilen iptal kararına karşı yapılan istinaf başvurusunda ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi tarafından ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla planın yargı kararıyla tümden iptal edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığına hükmetmesi gerekçesiyle davacıların başvurusu hakkında idari işlem tesis edilmesi gerekmediği belirtilerek reddedilmesi üzerine itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı işlemi ile anılan revizyon planının taşınmazına ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İstikrar kazanmış yargısal içtihatlara göre iptal kararları dava konusu işlemi tesis edildiği tarihe kadar geriye yürür şekilde ortadan kaldıran kararlar olup idarenin, iptal kararının gereklerine göre işlem tesis etmesi, Anayasa'nın 2. ve 138. maddeleri ile 2577 sayılı Yasa'nın 28. maddesinden kaynaklanan bir zorunluluktur.
Uyuşmazlıkta, davaya konu taşınmazın da içinde bulunduğu alana yönelik Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planının tamamının .... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla iptaline karar verilmiş ve anılan karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Belirtilen bu iptal kararı üzerine bu bölge 1/25.000 ölçekli nazım imar planı bulunmayan bir alan haline gelmiştir ve tesis edildiği tarihten itibaren hukuki varlığı sona eren 1/25.000 ölçekli nazım imar planında yapılan revizyonun da hukuki dayanağını yitirdiği açıktır. Bu nedenle, alanda yeniden iptal kararı doğrultusunda 1/25.000 ölçekli nazım imar planın hazırlanması ve onaylanarak yürürlüğe konulması gerekmektedir.
Bu durumda, hukuki varlığı bulunmayan 1/25.000 ölçekli nazım imar planının revizyona konu edilmesine olanak olmadığından, davacının imar planı değişikliği başvurusunun esasa ilişkin olarak reddi yolunda tesis edilen işlemde de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Belirtilen gerçeklerle, hukuka aykırı olduğu anlaşılan dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 08/04/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.