T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/3584
Karar No : 2025/1461
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Eskişehir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... sayılı parsel sayılı taşınmazların da bulunduğu alanda onaylanan Eskişehir İli ... Alanı Merkez Bölgesi 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planında G rumuzlu alanda değişiklik yapılmasına ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararına yapılan itirazın reddine dair anılan meclisin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; 20/09/2016 tarihli 375 sayılı Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan Eskişehir ... Alanı Merkez Bölgesi 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planının iptali istemiyle açılan davada, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında G, H ve I rumuzuyla gösterilen plan notları ile korunması gereken tarım alanlarının yapılaşmaya açılmasına yol açtığı, getirilen plan notunun bu bölgede plansızlık ve belirsizliğe neden olacağı, planlama ilkelerine, şehircilik esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle G rumuzlu alana ilişkin nazım imar planının iptaline karar verildiği, söz konusu mahkeme kararı ile dava konusu nazım imar planında G rumuzu gösteriminin kaldırılarak alanın yeniden tarım alanı olarak planlandığı, dava konusu işlem ile Mahkeme kararının uygulandığı, dava konusu meclis kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: emyize konu kararda, davacının maliki olduğu taşınmazın da içinde bulunduğu G rumuzlu alanın planda tarım alanında kalmakla birlikte gerekli izinlerin alınması koşuluyla 1/25.000 ölçekli planda değişikliğe gerek olmaksızın alt ölçekli planlarda konut kullanımına alınabileceği yönündeki 1/25.000 ölçekli nazım imar planı hükmünün, İdare Mahkemesince iptaline hükmedilmesi üzerine bu kararı uygulamak üzere alınan 18.04.2019 tarihli meclis kararında aynı hükmün tekrar benimsendiği, söz konusu Meclis kararına davacı tarafından yapılan itirazın dava konusu işlemle reddedilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen istinafa konu İdare Mahkemesi kararında, yargı kararını uygulamak üzere Meclis kararının alındığı gerekçesiyle davanın reddedildiği ancak alınan meclis kararı ile yargı kararının (idare mahkemesi) gereğinin yerine getirildiğinden söz etme olanağı bulunmadığı, öte yandan İdare Mahkemesinin atıf yaptığı iptal kararına yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf talebi kabul edilerek, anılan plan hükmü bakımından davanın reddine karar verildiği, gelinen aşamada, G rumuzlu alanın planda tarım alanında kalmakla birlikte gerekli izinlerin alınması koşuluyla 1/25.000 ölçekli planda değişikliğe gerek olmaksızın alt ölçekli planlarda konut kullanımına alınabileceği yönündeki 1/25.000 ölçekli nazım imar planı hükmünde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Eskişehir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu aland... tarihli, ... sayılı Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan ve ...tarihli ... sayılı meclis kararıyla itirazların kısmen kabulüyle kesinleşen Eskişehir ... Alanı Merkez Bölgesi 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planında uyuşmazlık konusu taşınmazlar tarım alanı olarak belirlenmiş ve üzerine G rumuzu taraması yapılmış, planda G rumuzuyla gösterilen alanların tarımsal alan olarak belirlenmesine karşın Tarım Bakanlığının uygun görüşü alınması koşuluyla bu planda değişikliğe gerek kalmaksızın alt ölçekli planlarda kullanım kararı yönünde değişikliğe gidilebileceği düzenlenmiş, söz konusu planlama kararının tümünün iptali istemiyle TMMOB Şehir Plancıları Odası tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E..., K:... sayılı kararı ile, getirilen rumuzun planın temel ilke kararlarını zedelediği, planın iç tutarlılığını ortadan kaldırdığı, bu bölgede plansızlık ve belirsizlik getiren bir karar olduğu, tarım alanlarının ortadan kaldırılmasına yol açtığı gerekçeleriyle söz konusu plan hükümlerini içeren kısmının iptaline karar verilmiş,
- Anılan İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, plan hiyerarşisi gereği 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planının 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre üst ölçekte bir plan olduğu, üst ölçekli planların alt ölçekli planlara yön veren ana ilke ve stratejiler belirleyen planlar olduğu, planlama hiyerarşisi bağlamında gerek çevre düzeni planı gerekse 1/125000 ölçekli nazım imar planlarının daha şematik düzeyde ve alt ölçekli planları yönlendirici nitelikte planlar olduğu, planlamada 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının arazi kullanımına yönelik daha somuta yönelik planlar olduğu, 1/25000 ölçekli nazım imar planında, yasadaki şartların oluşması halinde tarım dışı planlamaya yönelik alt ölçekli planları yönlendirmesinde hukuki bir engel bulunmadığı, tarım arazileri ile ilgili 5403 sayılı Kanun gereği izinlerin alınması koşuluyla alt ölçekli planlarda tarım dışı amaçlarla kullanıma yönelik düzenleme yapılabileceğine ilişkin 1/25000 ölçekli nazım imar planı notlarında, planların belirliliği, kademeli birlikteliği ve tarım arazilerinin korunması ilkesine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle mahkeme kararının bu kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile bu kısım yönünden davanın reddine hükmedilmiş,
- Anılan İdari Dava Dairesi kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 25/10/2021 tarihli, E:2020/3878, K:2021/11781 sayılı kararı ile bilirkişi raporunda, tarım alanlarında kalan önemli büyüklükteki alanların dava konusu nazım imar planında değişiklik yapılmaksızın Bakanlık görüşüyle alt ölçekli imar planlarında konut alanı, sanayi alanı gibi farklı kullanımlara ayrılabileceği, böyle bir yönlendirmenin imar planlarında sınırlı büyüklükte olan parçalı ve konut arazileri arasına sıkışmış alanlar için getirilmesinin mümkün olabileceği ancak dava konusu nazım imar planında olduğu gibi önemli alansal bütünlüğe sahip yerler bakımından getirilmesi nedeniyle plansızlık ve belirsizliğe sebep olunduğu, bu alanların kullanım kararlarının alt ölçekte değiştirilebilmesinin planın iç tutarlılığını da zedelediği, planın kendisini işlevsiz kıldığı, korunması gereken tarım alanlarının ortadan kaldırılmasına yol açtığı, bu nedenle imar mevzuatına, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olmadığı tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği bu rumuzlar dolayısıyla bu alanların alt ölçekli imar planlarında ne şekilde planlanabileceğine ilişkin plan notları bakımından ayrı ayrı ve detaylı biçimde incelenmesi, bu yönlendirmelerin getirildiği alan büyüklükleri de göz önünde bulundurulmak suretiyle yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılarak bozulmasına karar verilmiş,
- Bozma kararına uyularak ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, bahsi geçen alanların tümünün dava konusu imar planında tarım veya mera alanı olarak planlanmasına rağmen bu alanlar için getirilen plan notunda çelişkili biçimde konut, gelişme konut, sanayi ve lojistik alanı kullanımlarının belirlendiği, plan üzerinde tarım alanı olarak gösterilip üzerinde bir sembol kullanılarak plan notunun genel hükümlerine göre imara açılmasının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Genel planlama Esasları başlıklı 7. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ve anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 17/12/2024 tarihli, E:2024/5789, K:2024/7761 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
Yukarıda anılan İdare Mahkemesinin iptal kararını uygulamak üzere Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/25.000 ölçekli planda değişikliğe gidilmiş ve dava konusu taşınmazların bulunduğu Karagöz Mahallesinde G rumuzu kaldırılmış ve tarım alanı olarak belirlenmiş bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28.maddesinde; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden,... tarihli ... sayılı Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan ve ... tarihli ... sayılı meclis kararıyla itirazların kısmen kabulüyle kesinleşen Eskişehir ... Alanı Merkez Bölgesi 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planının G rumuzlu alana ilişkin kısmının yargı kararı ile iptaline karar verildiği ve anılan kararın kesinleştiği, söz konusu mahkeme kararı dikkate alınarak Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/25000 ölçekli nazım imar planın G rumuzlu alanında, rumuz kaldırılarak alanın yeniden tarım alanı olarak planlandığı, dolayısıyla dava konusu plan değişikliğiyle kesinleşen Mahkeme kararı uygulandığından dava konusu meclis kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan temyize konu kararda nazım imar planı değişikliğine konu meclis kararı ile G rumuzunun tekrar getirildiği belirtilse de, davacının bu davayı açmaktaki hukuki yararı ile çelişir biçimde işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmış ise de, dava konusu meclis kararında açıkça G,H,I rumuzlu tarım alanı olarak planlı alanların, G rumuzunun kaldırılarak tarım alanı olarak planlandığının, Odunpazarı Belediyesi sınırları içerisinde kalan ve mevcut yerleşim yerlerinin güneyinde bulunan Gecekondu Önleme Bölgesi Sınırı olarak belirlenen alanda G rumuzunun getirildiğinin belirtildiği ve nazım imar planı değişikliğine ilişkin paftada yapılan incelemede de uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin G rumuzunun kaldırıldığı, alanın tarım alanı olarak belirlendiği görülmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddine dair İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 18/03/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.