T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/441
Karar No : 2025/53
TEMYİZ EDEN (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) : ... Yapı Endüstri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI İDARE : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ...
2- ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... parsel sayılı taşınmazın doğusundaki tescil dışı alana ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planlarında taşınmazın zeminaltı katlı otopark alanı ve yol alanı fonksiyonları yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından bu kısımlar yönünden davanın reddine, ticaret+konut alanı ve park alanı fonksiyonlarına yönelik kısımlar yönünden; ticaret+konut alanı fonksiyonu ile meydana gelecek nüfus yoğunluğu artışına ilişkin hiçbir araştırma, sosyal donatı dengesi ve nüfus yoğunluğuna ilişkin teknik hesaplama yapılmadığı, takas işlemi yapılması kararlaştırılan ..., ..., ... sayılı parsellere yaya erişim mesafesinin kentsel sosyal donatılara ideal yaya erişilebilirlik mesafesi ölçütü olan ortalama 500 metrenin üstünde olduğu, meri imar planlarındaki park alanının küçültüldüğü, İSKİ su toplama havzasındaki bölgenin yerleşime açılmasının yoğunluk artırıcı nitelikte, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve imar mevzuatına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından bu kısımlar yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu imar planlarının farklı ölçekte olması nedeniyle plan açıklama raporlarının da ölçeklerinin gerektiği şekilde araştırma ve analizler yapılmak suretiyle ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiği, birlikte ve tek olarak hazırlanan dava konusu imar planlarına ait plan açıklama raporunun mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, bu rapora dayanılarak kabul edilen dava konusu imar planlarının da planlama tekniklerine ve hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle istinafa konu iptale ilişkin kısım bakımından istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın gerekçesinin doğru kabul edilmesi halinde planların bir bütün olarak iptalinin gerektiği, dava konusu imar planlarının kısmen iptaline ilişkin kararın çelişkili olduğu, dava konusu imar planlarına ait plan açıklama raporunda 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının ayrı ayrı değerlendirilerek plan notların ayrı şekilde düzenlendiği, söz konusu raporun tek rapor olarak değerlendirilmesinin isabetli olmadığı, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Ümraniye İlçesi, ... parsel sayılı taşınmazın doğusundaki tescil dışı alana ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Yasasının "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Yasasının 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; "Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak.", (c) bendinde; "Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak." Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. 7. maddenin 2. fıkrasında ise; "Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapma yetkisi yönünden yapılan değerlendirmede; planlamaya konu tescil dışı alana ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planının İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile doğrudan onaylandığı, davalı idarece, Belediyenin 5216 sayılı Belediye Kanunu'nda tanımlanan görev ve sorumluluklarını yerine getirmesinde kaynak olarak kullanılmak üzere ana arter niteliğinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi sorumluluğundaki Alemdağ caddesine cepheli olan ve 20.04.2015 tarihinde onaylanan Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy metro hattı revize projesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinden doğrudan etkilenen alana ilişkin nazım ve uygulama imar planlarının 5216 sayılı Kanun'un 7/c maddesi kapsamında birlikte yapıldığının belirtildiği, ancak 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 5216 sayılı Kanun'un 7/c maddesi kapsamında büyükşehir belediyelerine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işlerinden herhangi biri kapsamında bulunmadığı ve aynı yasanın 7/b maddesi kapsamında büyükşehir belediyesince yapılmasını gerektirir şartların da söz konusu olmadığı anlaşıldığından, bu planın ilçe belediye meclisi kararı olmaksızın doğrudan büyükşehir belediye meclisince onaylamasında yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu imar planlarının, taşınmazın zeminaltı katlı otopark alanı ve yol alanı fonksiyonları yönünden davanın reddi, ticaret+konut alanı ve park alanı fonksiyonları yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda İdare Mahkemesince verilen kararın iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı yanında müdahilin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu imar planlarının, taşınmazın zeminaltı katlı otopark alanı ve yol alanı fonksiyonları yönünden davanın reddi, ticaret+konut alanı ve park alanı fonksiyonları yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda İdare Mahkemesince verilen kararın iptale ilişkin kısmına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.