T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/556
Karar No : 2024/7753
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Çerkezköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... sayılı parseli kapsayan alanda mülga Karaağaç Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı ve ... tarihli, ... sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu 18. madde ile 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca kabul edilen parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının hisseli malik olduğu ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan parselasyonun fiili duruma ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ile İmar Kanununun 18. Maddesi Uyarınca Yapılacak Arsa Ve Arazi Düzenlemesi İle İlgili Yönetmelik esaslarına, dayanağı 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına uygun olduğu, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde kaçak ve ruhsatsız yapı yapıldığı tespit edilerek 3194 sayılı İmar Kanununun 32. ve 42. maddesi uyarınca yasal işlemlerin yapıldığı ve kaçak yapı hakkında ...tarihli,... sayılı mülga Karaağaç Belediye Encümen kararının bulunduğu, buna göre davacının ruhsatlı ve korunması gereken bir yapısının varlığından söz edilemeyeceği, dolayısıyla dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Tekirdağ 1. İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :Davacının hisseli malik olduğu Tekirdağ İli, Çerkezköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... sayılı parselin hangi tarihte hangi organ kararıyla ve ne gerekçeyle Kapaklı İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel ve ... ada... parsel olduğuna yönelik bilgi verilmesi talebiyle davalı idareye yapılan başvuruya cevaben verilen... tarihli, ... sayılı yazı içeriğinden öğrenilen mülga Karaağaç Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı ve...tarihli,... sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan hâliyle "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18.maddesinin 1.fıkrasında; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın birbirleri ile yol fazlaları ile kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya Belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler Valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.
İşlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18. maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar Parsellerinin Oluşturulması ve Dağıtımındaki Esaslar" başlıklı 10. maddesinde; "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
a. Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır.
b. Plan ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır.
c. Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, İmar parselasyon planları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar iddiaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir." kuralına yer verilmiştir.
2981 sayılı Yasanın Ek 1. maddesinde ise; “İmar planı olan yerlerde, 09/05/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinde, imar planı olan yerlerde, 09.05.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları göz önünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına re'sen tescil ettirmeye, valilik veya belediyelerin yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Binalı veya binasız bu arsa ve arazilerden, maddede ifade edilen 3194 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce, özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerlerin bulunması halinde Ek 1. maddenin uygulanması mümkün olup, imar parsellerine yapılacak tahsiste özel parselasyona dayalı ve hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak arsa paylarını sahipleri adlarına re'sen tescil ettirme imkanı tanınmaktadır.
2981 sayılı Kanunun 3290 sayılı Yasa ile değişik Ek 1. maddesinin 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca yapılacak parselasyon işlemlerini tamamlayıcı nitelikte uygulama yapılmasına olanak sağladığı, bu maddenin amacının 3194 sayılı Yasa uyarınca yapılan parselasyon işlemlerinin uygulanmasında problemlere neden olan özel parselasyona dayalı olarak veya hisse karşılığı satın alınan yerlere bir çözüm getirmek olduğu, 2981 sayılı Kanunun Ek 1 maddesinin 3194 sayılı Kanunun 18. maddesinden farklı şekilde özel parselasyona dayalı olarak satın alınan yerlerin müstakil tahsis edilmesi olanağını sağladığı, hisseli satın alınan taşınmazların ise yine hisse miktarları göz önünde bulundurularak paylı mülkiyet esaslarına göre tahsis edileceği sonucuna varılmaktadır.
Anılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, parselasyon işlemiyle amaçlananın; imar planı, plan raporu ve imar yönetmeliği hükümlerine göre imar adasının tüm biçim ve boyutu, yapı düzeni, inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafeleri, yapı yüksekliği ve derinliği, yerleşme yoğunluğu, taban alanı ve kat alanı katsayısı, arazinin kullanma şekli, mülk sınırları, mevcut yapıların durumu göz önüne alınmak suretiyle üzerinde yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturması olduğu, düzenleme sınırı içerisinde bulunan yol, yeşil alan gibi kamusal alanların bedelsiz olarak kamuya kazandırılması için imar parsellerinde oluşacak değer artışı karşılığında düzenleme ortaklık payı alınması mümkün olmakla birlikte, asıl amacın plana uygun yapı yapmaya elverişli imar parselleri oluşturmak olduğu açıktır.
Dosyanın incelenmesinden dava konusu parselasyon işleminin 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek.1. maddesi uyarınca onaylandığı, bilirkişi raporunda parselasyon yapılan alanda 2981 sayılı Kanunun Ek. 1. maddesinin uygulanma şartlarının bulunup bulunmadığı, dava konusu taşınmaz yönünden 2981 sayılı Kanunun Ek. 1. maddesinin uygulanıp uygulanmadığının araştırılmadığı görülmüştür.
Öte yandan davacının ... sayılı kadastral parselinin bulunduğu yerde oluşturulan ... ada ... ve ... ada ... sayılı parsellerden davacıya 11183 metrekare alanlı ... ada ... sayılı parselden128 metrekare hisse verildiği ve...ada ... sayılı parseldeki davacıya ait evin kaçak olduğu, anılan ev hakkında yıkım ve para cezası verilmesi nedeniyle ... ada ... sayılı parselden yer verilmemesinin dağıtım ilkelerine uygun olduğuna karar verilmiş ise de, davacıya kadastral parselinin isabet ettiği ... ada ... ve ...ada ...sayılı parselden fiili kullanımının olduğu ... ada ... sayılı parselden yer verilmemesinin teknik zorunlu nedenlerinin bulunması gerektiği, tek başına ... ada ... parselde davacıya ait evin kaçak olarak yapılmış olmasının teknik ve zorunlu neden olarak kabul edilemeyeceği zira kaçak olan yapıya ilişkin uygulanacak yasa maddelerinin farklı olduğu nitekim davalı idare tarafından kaçak yapıya ilişkin İmar Kanununun 32. ve 42. maddeleri uygulanarak işlem tesis edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda bilirkişilerden ek rapor alınarak parselasyon yapılan alanda 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığı, davacıya kadastral parselinin bulunduğu yerde fiili kullanımı olan ... ada ... sayılı parselde yer verilip verilemeyeceğinin yer verilmesine engel teknik ve zorunlu sebeplerin bulunup bulunmadığı hakkında düzenlenecek raporun sonucuna göre yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.