T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/6891
Karar No : 2025/1707
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı ... Belediye Encümeni kararının ve anılan kararın onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu parselasyon işleminin uygulandığı alanda düzenleme sınırının İmar Kanununun 18. Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5. ve 6. maddelerine uygun olduğu, daha önce terk yapmış parsellerin yüzölçümlerine eski terk miktarlarının da eklendiği ve düzenlemeye giren tüm parsellerden eşit oranda düzenleme ortaklık payı (DOP) kesildiği, daha önceki terk oranı, düzenleme ortaklık payı (DOP) oranının üstünde olan parsellerden yasa gereği kesinti yapılmadığı ve düzenleme ortaklık payı (DOP) oranının eski terkler de yansıtılmak suretiyle %23,81 olarak belirlendiği, bu oranın yasal sınıra uygun olduğu, dava konusu 638 ada, 7 sayılı parselin tapu alanından 32.64 m²’si ayırma çapı ile ayrılarak geriye kalan 6713.57 m²’nin 1598.35 m²’si düzenleme ortaklık payı (DOP) olarak kesildikten sonra kalan 5115.22 m²’nin eski yerinde oluşturulan ... ada, ... sayılı parselden 3540/100000 hisse tahsisi ve ... ada, ... sayılı parselin tam olarak verilmesi suretiyle karşılandığı, davalı idarece yapılan işlemin İmar Kanununun 18. maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 10/a maddesinde belirtilen koşullara uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada ... parsel sayılı davacının mirasçısı olduğu taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin düzenleme sahası sınırlarının ... tarihli, ...... sayılı ... Belediye Encümeni kararı ile kabul edildiği, söz konusu düzenleme sahasındaki parselasyon planının ve dağıtım cetvellerinin ... tarihli, ... sayılı ... Belediye Encümeni kararı ile kabul edildiği,... tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile anılan parselasyon planının ve dağıtım cetvellerinin ... sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/b maddesi uyarınca onaylandığı, parselasyon planlarının ve dağıtım cetvellerinin 09/01/2019-11/02/2019 tarihleri arasında ... Belediye Başkanlığı tarafından askıya çıkarıldığı, davacı tarafından 05/02/2019 tarihli dilekçe ile itiraz edildiği, ... tarih ve... sayılı ... Belediye Encümeni kararı ile davacının ve diğer itirazların reddedildiği ve ayrıca değerlendirilmek üzere ... Büyükşehir Belediyesine gönderildiği, ... Büyükşehir Belediye Encümeninin ...tarih ve ... sayılı kararı ile parselasyon planlarında herhangi bir değişikliğe gidilmeyerek itirazların reddedilmesine ilişkin ... tarihli, ...sayılı ... Belediye Encümeni kararının onaylanması üzerine 28.06.2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 19.maddesinde, "İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. "hükmün yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava süresi, kamu düzeni ile ilgili olup, hak düşürücü nitelik taşır. Nitekim, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; davanın süresinde açılmadığının tespiti halinde esasa girilmeden süre aşımı yönünden davanın reddine karar verileceği öngörülmüştür (Madde14/3-e ve 15/1-b). Ayrıca, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiği de vurgulanmıştır (Madde14/6).
Parselasyon işlemleri, dağıtım cetvellerinde kapsadıkları alan içindeki her taşınmaza karşılık sahiplerine verilecek bağımsız ve şüyulu imar parsellerinin parsel büyüklükleri, hisse miktarı ve parsellerin konumu gibi hususları ayrı ayrı gösterdiğinden, düzenlemeye konu olan taşınmaz sahipleri için sübjektif ve kişisel işlemler olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla parselasyon işlemi niteliği itibarıyla subjektif ve doğrudan mülkiyet hakkına yönelik bir işlem olduğundan, dava açma süresinin başlaması için ilanen tebliğin yeterli olmadığı, bu sebeple parselasyon işleminin ilgili taşınmaz malikine tebliğ edilmesi ve yasal bildirimi üzerine dava açma süresinin başlaması esastır.
Parselasyon işleminin askı süresi içerisinde öğrenilmesi halinde İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında dava açma süresinin belirlenmesi gerekmektedir.Bu nedenle yapılan itiraza altmış gün içinde bir cevap verilmeyerek reddedilmiş olması nedeniyle ilan tarihinin son gününü izleyen ikinci altmış gün içinde davanın açılması gerekir.
Dava konusu parselasyon işleminin 09.01.2019-11.02.2019 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, davacı tarafından askı süresi içinde 05.02.2019 tarihinde itiraz edildiği görüldüğünden itirazın zımnen reddedildiği 12.04.2019 tarihinden itibaren 60 günlük yasal idari dava açma süresi içerisinde en son 11.06.2019 tarihinde açılması gerekirken 28.06.2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu bu nedenle esasının incelenemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/03/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.