T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9047
Karar No : 2025/5611
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-...
2- ...
3- ...
4- ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) :1- ... Bakanlığı-ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı- ...
VEKİLİ : Av. ...
3-(DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL)... Yatırım Turizm İnşaat A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 644 sayılı (mülga) Kanun Hükmünde Kararname ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 08.08.2017 tarihinde tadilen onaylanan İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mevkiinde bulunan ve inşası öngörülen Büyükçekmece Yat Limanının yer aldığı alana ilişkin 1/5000 ölçekli Büyükçekmece Yat Limanı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Büyükçekmece Yat Limanı Uygulama İmar Planı Revizyonunun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, öncelikle planlama alanına yönelik olarak hazırlanan 30.12.2005 tarihli çevresel etki değerlendirme (çed) raporunun 15.06.2009 onay tarihli 1/100.000 ölçekli İstanbul İl Çevre Düzeni Planından çok daha önce hazırlandığı, her ne kadar dava konusu planların öngördüğü fonksiyon üst ölçekli plan ile uyumlu ise de üst ölçekli planda bu alanda kentsel ve bölgesel nitelikte yeşil alanlar ile spor alanlarının ve günübirlik rekreasyon alanlarının da bulunabileceği ayrıca çevrenin jeolojik riskler açısından etüt edilmesi ve bu kapsamda bir yapılanmaya gidilmesi gerektiği yönünde plan notlarının bulunduğu, ilk planlama tarihinden ve/veya çevresel etki değerlendirme raporunun hazırlanmasından itibaren geçen uzun zaman diliminde gelişen ve değişen idari sınırlar, yakın çevresindeki yerleşme alanlarının karakteristik özellikleri ile mekânsal gelişme eğilimleri ve potansiyelleri, topoğrafik analizler, iklim özellikleri, bitki örtüsü, toprak niteliği ve tarımsal arazi kullanımı, ekolojik yapı (ekosistem tipleri, flora ve fauna varlığı), genel peyzaj öğeleri, yakın çevrede yer alan kırsal alanlara yönelik morfolojik analiz, demografik özellikler (yaş, cinsiyet, çalışma, eğitim, medeni hal), sosyal yapı, ekonomik yapı, ana ulaşım sistemi, çevre sorunları, katı atık ve altyapı konuları gibi alana etkisi açık olan hususların yeniden değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca dava konusu planlar ile 12 metre ve 20 metre genişliğindeki yolların kaldırılarak yeşil alana ayrıldığı ve itirazlarda da belirtildiği üzere vaziyet planında düzenleme yapılacağına yönelik plan notu eklendiği, ancak alana ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama Müdürlüğünün Yat Limanı ile bu bölgeye artacak ulaşım talebi açısından olumsuz görüşünün bulunduğu ve yolların kaldırılması sonrasında sahil yolunun devamlılığı ile ulaşım sistemindeki bütünlüğün bozulacağı, ortaya çıkabilecek durumlara özgü çözümlerin üretilmediği gibi yeterli araştırma ve analitik değerlendirmelerin yapılmadığının belirlendiği, yine 2005 tarihli çevresel etki değerlendirme raporundan günümüze kadar geçen zaman diliminde İstanbul'un ve dava konusu alanın değişen nüfusu, yoğunluğu ve fonksiyonu, inşa edilen (yeni havaalanı, köprü, Avrasya Tüneli vb.) raylı sistem, karayolu ve havayolu yatırımları ile değişen ekonomik koşulları etkileyici unsurlar ile ilgili olarak ayrıntılı analizlerin, detaylı çalışmaların yeniden yapılması gerektiği, İstanbul I Numaralı Koruma Bölge Kurulunun talebi üzerine Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü Koruma Alanı Sınırlarının plan paftasına işlenerek plan notlarına eklendiği, ayrıca 02.06.2015 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından onaylanan İmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporu hükümlerinin uygulanacağına yönelik bir ibarenin de yine plan notlarına ilave edilmesine rağmen "koruma sınırı alanı"nın tek bir çizgi olarak gösterilmesinin, imar planı yapım tekniği açısından belirsizlik oluşturması nedeniyle uygun olmadığı gibi, alana özgü olarak Büyükçekmece Gölü ve Marmara Denizi’nin ekolojik yapısının belirlenebilmesi için, planlama bölgesinde yer alan ekolojik sistemlerin ya da kısaca ekosistem veya ekosistem komplekslerinin tespit edilerek ekosistemi oluşturan unsurlar üzerinde olabilecek baskılar sonucu ortaya çıkan sorunların ve bozulmalarının önlenebilmesi için ekosistemin, ekosistem tolerans sınırını aşmamasının sağlanması gerektiği her ne kadar 2005 tarihli çevresel etki değerlendirme raporunda değerlendirmelerin yapıldığı belirtilmekte ise de gelinen aşamada yeni tespitlere ihtiyaç bulunduğu sonucuna varıldığından, dava konusu imar planlarında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ile teknikleri ve kamu yararı doğrultusunda hukuka uyarlılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; bakılan davanın 08.08.2017 onay tarihli 1/5000 ölçekli Büyükçekmece Yat Limanı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Büyükçekmece Yat Limanı Uygulama İmar Planı Revizyonunun iptali istemiyle açıldığı, bu sebeple uyuşmazlığın bu açıdan incelenerek değerlendirilmesi gerektiği, uyuşmazlık konusu alanın imar planlarında 2003 yılından itibaren yat limanı olarak planlandığı, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında bölgenin TG rumuzlu günübirlik rekreasyon alanında kaldığı, bölgenin açığında deniz üzerinde yuvarlak daire içinde çapa işareti ile çevre düzeni planına yat limanı lejantının işlendiği, böylelikle dava konusu planların üst ölçekli çevre düzeni planı ile uyumlu olduğu, dava konusu plan değişikliğiyle de itirazlar doğrultusunda Kanuni Sultan Süleyman Köprüsünün koruma alanının plana işlendiği, jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun yenilendiği ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı açıklama raporunun detaylandırıldığı, ayıca 2005 yılında hazırlanan ÇED raporunun plandaki yat limanı gösterimi ile uyumlu olduğu, dava süreci içerisinde alanla ilgili yeni ÇED olumlu raporlarının da alındığı, 2014 tarihli imar planı kararı ile mevcut yat limanının bütünlüğünün sağlanması amacıyla kaldırılan yol gösterimlerinin dava konusu planlarda da korunduğu, bu gösterim ile 2003 yılından itibaren planlarda gösterilen yat limanının daha fonksiyonel kullanımının sağlandığı görüldüğünden, dava konusu plan kararlarında imar mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ: Davalı Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile davalı yanında müdahil ... Yatırım Turizm İnşaat A.Ş. tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı Büyükçekmece Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
644 sayılı (mülga) Kanun Hükmünde Kararname ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 08.08.2017 tarihinde tadilen onaylanan İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mevkiinde bulunan ve inşası öngörülen Büyükçekmece Yat Limanının yer aldığı alana ilişkin 1/5000 ölçekli Büyükçekmece Yat Limanı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Büyükçekmece Yat Limanı Uygulama İmar Planı Revizyonu onaylanmıştır. Uyuşmazlığa konu nazım ve uygulama imar planı revizyonuna karşı davacıların, planların askıya çıkarılmadığı, belirsizlik içerdiği, lejant hatasının bulunduğu, alanın bütününde planlama yapılmadığı iddialarıyla Büyükçekmece ilçesinde ikamet eden semt sakini sıfatlarıyla bakılan davayı açtıkları anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı kuralı yer almış, aynı maddenin 2. fıkrasında da, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacılar ...,... ve ... yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen kararın anılan davacılara ilişkin kısmı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacı ...yönünden;
Gerçek kişilerin ölümü üzerine, sağlığında açtığı davayı takip hakkının mirasçılarına intikal edebilmesi için davanın konusunun terekeye dahil bulunan bir hak ya da borca ilişkin olması gerekmektedir. Terekeye intikal etmeyen, diğer bir ifadeyle ölenin şahsı ile ilgili bulunan davaların takip hakkı mirasçılara intikal etmez. Bu halde, davaya ait dilekçenin 2577 sayılı Kanunun 26. maddesi uyarınca iptaline karar verilmesi gerekir. Dava dilekçesi iptal olunan davanın şu ya da bu sebeple yeniden canlandırılmasına olanak bulunmamaktadır. (Açıklamalı İdari Yargılama Usulü Kanunu, ...)
Dosyanın incelenmesinden; UYAP bilişim sistemleri ortamında yapılan MERNİS nüfus kayıt sorgulaması sonucunda davacılardan ...'ın 03.04.2022 tarihinde vefat ettiği görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, davacıların hemşehri sıfatıyla açtığı iş bu dava konusunun terekeye intikal etmeyen ve yalnızca ölenin şahsı ile ilgili bulunan bir dava niteliğinde olduğu açık olduğundan davacılardan Alkış Barış yönünden 2577 sayılı Kanunun 26. maddesi uyarınca dava dilekçesinin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacılardan..., ... ve ...'in temyiz isteminin reddine,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının davacılardan..., ... ve ... yönünden ONANMASINA, davacılardan ...yönünden BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 10/11/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.