T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/97
Karar No : 2024/6731
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … Petrol Ürünleri Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Döşemealtı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … (eski … ve …) parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda akaryakıt istasyonu tesisi için verilen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı ile dayanağı Döşemealtı Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ve Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazın mevcut imar planında ticaret alanı olarak planlandığı ve ticaret alanlarında akaryakıt istasyonu yapılamayacağı şerhinin bulunmadığı, sağlık koruma bandı ile asgari çekme mesafelerine uyulduğu, akaryakıt istasyonu için parselin asgari büyüklük ve genişlik şartını sağladığı, plan değişikliği ile getirilen kullanım kararının planlama ve şehircilik ilkelerine uygun olduğu, plana dayalı olarak verilen yapı ruhsatında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, ilaveten, gayrısıhhi müesseseler için öngörülen sağlık koruma bandı uygulamasının 'İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te düzenlendiği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması aşamasında öngörülen bir uygulama niteliğinde olduğu, işbu davanın konusunu ise imar mevzuatı uyarınca tesis edilen imar planı ve yapı ruhsatı işlemlerinin oluşturduğu, dolayısıyla davacının bu yöndeki iddialarının davaya konu işlemleri hukuka aykırı kılmadığı, ayrıca 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı hükümlerinin 9.34.4. maddesinde, Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki yollarda akaryakıt istasyonu ile birlikte yapılacak konaklama, lokanta, mağazaları da içeren büyük tesislere yönelik bir düzenlemenin de dava konusu işlemleri hukuka aykırı kılmayacağı anlaşıldığından ile istinaf başvurusunun belirtilen ek gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu, aynı ada içinde konut alanları arasında herhangi bir koruma bandı oluşturulmadan akaryakıt istasyonu kullanım kararı getirildiği, bu durumun hem konutlar için hem akaryakıt istasyonu için tehlikeli sonuçları olduğu ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ :
Davalı yanında müdahil tarafından; Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idareler tarafından; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Döşemealtı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel (eski … ve … parseller) sayılı taşınmaz mevcut 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında ticaret alanı olarak planlanmış, uyuşmazlık konusu parsel malikinin talebi üzerine Döşemealtı Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ve Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile taşınmaz akaryakıt ve servis istasyonu olarak belirlenmiş, akaryakıt istasyonu tesisi için … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının alınması üzerine aynı adada bulunan komşu … ada, … parsel sayılı taşınmazın maliki tarafından bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde; "nazım imar planı" varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak, hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan; uygulama imar planı da; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, plan değişikliğine konu edilen taşınmazın davacının maliki olduğu taşınmaz ile aynı imar adası içerisinde ve söz konusu taşınmaza komşu halde bulunduğu, davacının taşınmazının uygulama imar planında konut alanı, uyuşmazlığa konu taşınmazın ise ticari alan olarak belirlendiği, ancak; dava konusu plan değişikliği ile söz konusu parselin akaryakıt istasyonu ve servis alanına dönüştürüldüğü, davacı tarafından aynı ada içinde bulunan konut alanı kullanıma ayrılan taşınmazların çok yakın uzaklıkta bulunması nedeniyle risk altında olacağı iddialarıyla bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Temyize konu kararda, söz konusu taşınmazın akaryakıt ve servis istasyonu alanı olarak olarak planlanması için tüm teknik koşullara sahip olduğu belirtilmiş ve davanın reddine karar verilmiştir.
İmar planları bölgenin planlı gelişiminin sağlanması için çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla hazırlandığından, yalnızca taşınmazın mevzuatta belirtilen tüm teknik koşulları sağlaması nedeniyle belirli bir işleve ayrılması mümkün olmayıp, o kullanıma yönelik olarak bölgenin ihtiyacı, şehircilik ve planlama ilkeleri ve taşınmaz ile çevresinin uyumu plan bütünlüğü içerisinde değerlendirilerek taşınmazın plandaki fonksiyonuna karar verilmelidir. Aksi bir düşünce mevzuattaki koşulları sağlayan tüm parsellerin şehircilik ve planlama ilkeleri açısından uygun olan değil istenilen fonksiyona dönüştürülmesi anlamına gelir. Oysa imar planında öngörülen fonksiyonların plan bütünlüğü içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Akaryakıt istasyonları gibi çevresi için belirli güvenlik önlemleri alınması gereken faaliyet alanlarının çevre ve imar bütünlüğü gözetilerek planlanması ve mevzuatta öngörülen koşulları sağlaması gerektiğine şüphe bulunmamaktadır.
Belirtilen hususlar doğrultusunda, şehircilik ve planlama ilkeleri gözetilmeden ve herhangi bir teknik zorunluluk gerektirmeden konut adası içinde konut işleviyle ayıran bir tampon bölge oluşturulmadan uyuşmazlığa konu taşınmaza ada bazında öngörülen fonksiyonlarla örtüşmeyecek şekilde ayrıcalıklı bir konumda akaryakıt ve servis istasyonu kullanımı getirilmesinde şehircilik ilkelerine planlama esaslarına ve kamu yararına uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/11/2024 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI OY : Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenleri bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.