T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/2227
Karar No : 2025/1
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) :
1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası (... Şubesi)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... mahallesi, ... ada ... ve ... sayılı parsellere yönelik 1/1000 ölçekli imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; yargı kararı ile hukuka aykırılığı saptanmasına karşın ve üstün kamu yararının gözetilmesini gerektiren somut bir durum ortaya konulmaksızın resmi kurum alanına bölgenin genel yapılaşma koşullarından ve çevresindeki diğer parsellerden ayrıcalıklı bir kullanım ve yapılaşma imkanı tanındığı, plan bütünlüğü gözetilmeksizin ve yeterli araştırma ve senteze dayalı olmadan yoğunluk artışı getirilmesi sonucunda bunun kent bütününe ve ulaşım-dolaşım sistemine yapacağı etkilerin gözetilmediği, bu nedenlerle, şehircilik ilkeleri, planlama teknikleri, imar mevzuatı ve kamu yararına aykırılıklar taşıdığı anlaşılan dava konusu plan değişikliklerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu 1/1000 ölçekli imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının "Kamu Hizmet Alanında (Hava Hayrüsefer Hizmet ve Eğitim Kompleksi) E:2,50 Yençok:16 Kat" kısmı yönünden onanmasın, "Sağlık Alanı’nda E:1.00 Yençok:Serbest " kısmı yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Dava dosyasının incelenmesinden, Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... mahallesi, ... ada ... ve ... sayılı parsellerin bir kısmının “E:0.60, Hmaks: 21.50 m. yapılaşma koşuluna sahip Hastane Sahası”, bir kısmının ise “TCDD Rekreasyon Alanı” kullanımında kaldığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren 1/25000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında ise dava konusu alanının “kamu kurum ve kuruluşları” olarak belirlendiği, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile tadilen onaylanan 1/5000 ölçekli Devlet Demiryolları Hastane Alanı ve AOÇ Yeni Çiftlik Cad.-Celal Bayar Bulvarı Yol bağlantısına ilişkin nazım imar planı ile TCDD Hastanesinin bulunduğu alanın “E:2.5, Hmaks:Serbest yapılaşma koşuluna sahip sağlık tesisleri alanı, hastanenin batısında bulunan mevcut planda rekreasyon alanında kalan alanın ise, “E:2.5, Hmaks:Serbest yapılaşma koşuluna sahip resmi kurum alanı olarak düzenlendiği, daha sonra TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün talebi üzerine Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile Ankara Bulvarı-Silahtar Caddesi bağlantı yolu kaldırılarak resmi kurum alanı için E:3.00 Hmaks: Serbest yapılaşma koşulu, sağlık tesisi alanı için E:1.00 Hmaks: Serbest yapılaşma koşulunun getirildiği, ayrıca söz konusu plan değişikliklerinde; “Resmi Kurum Alanında (Hava Seyrüsefer Hizmet ve Eğitim Kompleksi) 0.00 kotunun altındaki alanlar emsal haricidir.” şeklinde plan notuna yer verildiği, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile sağlık tesisi alanının bir kısmı ile rekreasyon alanının tamamının E:3.00 yapılaşma koşullu resmi kurum alanına dönüştürülmesinin yoğunluk artışı neticesinde kent bütününe ve ulaşım-dolaşım sistemine yapacağı etkilerin gözetilmemesi nedeniyle planlama teknikleri, imar mevzuatı ve kamu yararına aykırılıklar taşıdığı gerekçesiyle nazım ve uygulama imar planının iptaline karar verildiği, bilahare bu planlara dayanılarak hazırlanan parselasyon planının da ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve K:... sayılı kararı iptaline karar verildiği, anılan kararlar sonrası TCDD Genel Müdürlüğünce yeniden planlama çalışmaları yapılmasının talep edilmesi üzerine, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin hazırlandığı ve resmi kurum alanında yoğunluk kararının Mahkemenin kararına göre düşürülmesinin, park alanları korunarak kamu hizmet alanında E:1.00 Yençok:Serbest ve sağlık alanında E:1.00 Yençok:Serbest yapılaşma koşullarının belirlenmesinin ve değişikliğine esas kurum görüşlerinin alınmasının uygun görüldüğü, ancak DHMİ Genel Müdürlüğünce iptal edilen plan kapsamındaki ... ada ... sayılı parselin TCDD arazisinin imar uygulaması yapıldıktan sonra geriye kalan yaklaşık 17.000 m² miktar ile E:3.00 çarpıldığında 51.000 m² kapalı inşaat alanına sahip olunacağı, bu alan üzerinde yapılması planlanan Hava Hayrüsefer Hizmet ve Eğitim Kompleksi ihtiyacı için TCDD Genel Müdürlüğünden kamulaştırılan taşınmaza ilişkin E:1.00 yapılaşma koşulunun olması halinde Hava Hayrüsefer Hizmet ve Eğitim Kompleksinin yaklaşık 17.000 m²lik parsele yapılmasının mümkün olmadığı, emsal değerinin tekrar yükseltilerek E:3.00 yapılaşma koşullu olmasına yönelik düzenleme yapılmasının istendiği, yeniden yapılan değerlendirme sonucunda, planlama alanındaki park alanları korunarak ‘Kamu Hizmet Alanı’nda (Hava Hayrüsefer Hizmet ve Eğitim Kompleksi) E:2,50, Yençok:Serbest ve ‘Sağlık Alanı’nda E:1.00 Yençok:Serbest yapılaşma koşullarının belirlendiği, Kamu Hizmet Alanında (Hava Seyrüsefer Hizmet Ve Eğitim Kompleksi) E:2.50 Yençok:16 Kat, Sağlık Tesisi Alanında E: 1.00 Yençok:Serbest’tir, Planlama Alanında Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporu Onaylanmadan İnşaat Ruhsatı Verilemez, Planlama Alanında Belirtilmeyen Hususlarda 3194 Sayılı İmar Kanunu ve İlgili Yönetmelik Hükümleri Geçerlidir.’ şeklinde 4 adet plan notu önerildiği, E=2.50, Yençok=16 kat düzeltmesiyle Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının onaylandığı, onaylı 1/5000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği doğrultusunda hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin de Yenimahalle Belediye Meclisinin ... gün ve ... sayılı kararı ile uygun görülerek Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, davacı Oda tarafından, söz konusu plan değişikliklerinin hiçbir bilimsel ve çevresel teknik etüt çalışmaları yapılmadan parçacıl olarak ele alındığı, yasal standartlara uyulmayarak planlama mevzuatına aykırı olarak gerçekleştiğinden şehircilik ilkeleri, kamu yararı ve planlama esasları ile bağdaşmayan nitelikler taşıdığı, emsal ve inşaat alanı değerlerindeki artışın hangi gerekçelere dayandığı, niçin yoğunluk artışı yapıldığına dair herhangi bir bilimsel ve çevresel etüde dayalı teknik gerekçesinin olmadığı, yargı kararındaki iptal gerekçelerinin karşılanmadığı, son derece yüksek yapılaşma koşulları belirlendiği, kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu hazırlatılmadığı ileri sürülerek bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. Maddesinde nazım imar planı, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığın 1/1000 ölçekli imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının "Kamu Hizmet Alanında (Hava Hayrüsefer Hizmet ve Eğitim Kompleksi) E:2,50 Yençok:16 Kat" kısmına yönelik temyiz istemi incelendiğinde;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Uyuşmazlığın 1/1000 ölçekli imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının "Sağlık Alanı’nda E:1.00 Yençok:Serbest " kısmına yönelik temyiz istemi incelendiğinde;
Dava konusu parsellerin bulunduğu alanın 1/25.000 ölçekli nazım imar planında kamu kurum alanında kaldığı, dava konusu imar planlarında sağlık tesis alanı fonksiyonu verilerek planların kademeliği ilkesine uygun davranıldığı, başka bir ifadeyle alt ölçekli imar planlarının üst ölçekli nazım imar planına uygun olduğu, davacının dava dilekçesinde anılan parsele sağlık alanı fonksiyonu ve emsalinin E:1.00 olarak belirlenmesine yönelik herhangi bir iddiası bulunmadığı gibi uyuşmazlığa konu parselin önceden de hastane sahası kullanımında olduğu ve üzerinde fiilen hastane bulunduğu göz önüne alındığında dava konusu kararın parsele sağlık alanı fonksiyonu verilmesi ile emsalinin E:1.00 olarak belirlenmesine dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davanın anılan kısım yönünden reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin tümden iptaline dair idare mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararın anılan kısmında isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, "Kamu Hizmet Alanında (Hava Seyrüsefer Hizmet ve Eğitim Kompleksi) E:2,50 Yençok:16 Kat" kısmı yönünden ONANMASINA, "Sağlık Alanı’nda E:1.00 Yençok:Serbest" kısmı yönünden BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.