T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/2901
Karar No : 2025/247
TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACILAR)
1- ...
2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
II- (DAVACI YANINDA MÜDAHİL)
... İnşaat Sanayi ve Ticaret A. Ş
VEKİLİ : Av. ...
III- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : I- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı- ...
II- (DAVACILAR)
1- ...
2- ...
III- (DAVACI YANINDA MÜDAHİL)
... İnşaat Sanayi ve Ticaret A. Ş
İSTEMİN ÖZETİ : İzmir ili, Bayraklı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesi uyarınca toplam 4.767.647,39-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bayraklı Belediye Encümeni kararı ile aynı Kanunun 32. maddesi gereğince söz konusu imalatların yıkımına ve yıkım masrafının yapı sahiplerinden tahsil edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bayraklı Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bayraklı Belediye Encümeni kararının iptali, yıkıma ve yıkım masrafının yapı sahibinden tahsil edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bayraklı Belediye Encümeni kararına yönelik kısmı yönünden ise davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: 1-Davalı idare tarafından temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
2-Davacılar ve davacılar yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararın sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın yıkım ve para cezası yönünden oybirliğiyle, yıkım masrafının yapı sahibinden tahsili yönünden ise oyçokluğuyla ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/01/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY :
Dava, İzmir ili, Bayraklı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesi uyarınca toplam 4.767.647,39-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bayraklı Belediye Encümeni kararı ile aynı Kanunun 32. maddesi gereğince söz konusu imalatların yıkımına ve yıkım masrafının yapı sahiplerinden tahsil edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bayraklı Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshasıda muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiştir.
3194 sayılı Kanunun 32. maddesine göre verilen yıkım kararları, yapıya yönelik olan ve yapıyı esas alan işlemlerdir. Aynı Kanunun 42. maddesinde yer alan, yapının sahibi ibaresinden de, ruhsata aykırı ya da ruhsatsız yapıyı inşa eden kişinin anlaşılacağı açıktır.
Uyuşmazlıkta, davaya konu olan ve ruhsatsız olarak yapıldığı tespit edilen çelik konstrüksiyon yapının, davacılar tarafından inşa edilmediği dosya kapsamında sabit olduğundan yıkım masraflarının davacılardan tahsil edilmesinde "cezaların şahsiliği" ilkesi kapsamında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yıkım masrafına ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığından, bu kısmın açıklanan gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla, Dairemiz kararına katılmıyorum.