T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/2903
Karar No : 2024/7958
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mahkeme kararının yerine getirilmesi istemiyle 18/02/2020 tarihinde davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarihli, ... sayılı Adana Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; davacı tarafından 18/02/2020 tarihinde uygulanması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu mahkeme kararın davalı idareye 27/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğden önce Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptal edilerek yürürlükten kaldırıldığı, bu durumda dava konusu taşınmaz açışından Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanarak kesinleşen 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun geçerli olduğu, anılan mahkeme kararı gereğinin davalı idarece yerine getirildiği, sonucu itibariyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : ... İdare Mahkemesindeki dava devam ederken ve henüz karar verilmemişken davalı idarece alınan yeni bir belediye meclisi kararı ile anılan mahkeme kararının geçersiz bırakıldığı, mahkeme kararının uygulanmadığı bu durum bu kadar açık iken davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; Adana İli, Kozan İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan 1/5000 ölçekli nazım imar planının kabulüne ilişkin ... tarihli, ... sayılı Adana Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmaz özelinde öngörülen az yoğunluklu gelişme konut alanı kararının, 1/5000 ölçekli 5.Etap Nazım İmar Planı bütününde öngörülen yapılaşma yoğunluklarının dağılımına ilişkin ilkeler–kurallar bağlamında anlaşılamadığı, düşük-orta-yüksek yoğunlukta öngörülen alanların sınırlarının belirlenmesinde herhangi bir doğal etmenin (topoğrafya, dere yatağı veya jeolojik etüd) ve/veya yol en kesitleri ve arazi kullanım kararı gibi plan öngörülerinin dikkate alınmadığı, taşınmazın içerisinde yer aldığı kuzeyde ve doğuda 50 metre, güneyde ve batıda ise 25 metre en kesitli yollar ile tanımlanan alan içerisinde şehircilik ilkelerine aykırı biçimde mevcut ve gelişme konut alanlarında farklı yoğunluk kararları getirildiği, dava konusu taşınmazın yoğunluğunun arttırılması anlamına gelmemekle birlikte dava konusu taşınmaz özelinde ve yakın çevresinde belirlenen yoğunluk kararların öngörü yol genişlikleri, açık yeşil alanlar ve sosyal-teknik donatı alanlarına göre kamu yararı gözetilerek gözden geçirilmesi ve eşitlik ilkelerine uygun bir yoğunluk dağılımı öngörülmesinin şehircilik ilkeleri ve kamu yararı açısından daha olumlu bir yaklaşım olacağı, davaya konu taşınmaz üzerinde öngörülen park alanı açısından dava konusu taşınmaz ve yakın çevresinde öngörülen park alanlarının sınırlarının, büyüklüklerinin belirlenmesinde belirli bir ilkenin bulunmadığı, park alanlarının bir bütünlük oluşturmadığı, dava konusu işlem sonrasında, yapılan revizyonla anılan park fonksiyonunun kaldırılmasının da dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının açık yeşil alanlar-park alanları ve sosyal-teknik donatı alanlarının dağılımı konusunda şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı olarak belirli bir ilkesinin bulunmadığını gösterdiği, tüm bu sebeplerle dava konusu işlemin taşınmaz için öngörülen yoğunluk kararları açısından şehircilik ilkelerine, kamu yararına ve mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, sonrasında davacı tarafından anılan mahkeme kararının uygulanması istemiyle 18/02/2020 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararına konu imar planın kendilerine tebliğinden önce zaten yürürlükten kaldırıldığı, dava konusu taşınmaz için Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun geçerli olduğu gerekçesiyle reddine yönelik ... tarihli, ... sayılı Adana Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı işleminin 20.04.2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, anlaşılmıştır.
Bunun üzerine 30.04.2020 tarihinde anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 138. maddesinin 4. fıkrasında "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez. " hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesinin 1. fıkrasında da, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacının taşınmazını kapsayan ... tarihli, ... sayılı Adana Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının; taşınmazının çevresine kıyasla daha düşük yoğunluklu olarak belirlendiği iddia ve itirazı ile iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yukarıda yer verilen gerekçelerle iptaline karar verildiği, anılan mahkeme kararının uygulanması istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun davalı idarece; alanda yeni imar planı revizyonu yapıldığı, anılan mahkeme kararıyla iptaline karar verilen işlemin zaten yürürlükte olmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuatta da kesin ve net olarak ifade edildiği üzere mahkeme kararının gerekçesiyle birlikte uygulanması gerektiği açık olmakla birlikte mahkeme kararından kaynaklanmayan ve mahkeme karar tarihinden de önce tesis edilen başka bir belediye meclisi kararı ile yapılan revizyon ile mahkeme kararının uygulandığından bahsetmek mümkün değildir.
Ayrıca yeni yapıldığı belirtilen revizyon imar planında Mahkeme kararının yukarıda bahsedilen "dava konusu taşınmazın yoğunluğunun arttırılması anlamına gelmemekle birlikte dava konusu taşınmaz özelinde ve yakın çevresinde belirlenen yoğunluk kararların öngörü yol genişlikleri, açık yeşil alanlar ve sosyal-teknik donatı alanlarına göre kamu yararı gözetilerek gözden geçirilmesi" gerekçesinin yerine getirilmediği de anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.