T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/3035
Karar No : 2024/7090
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak güneş enerjisi panelleri kurulduğundan bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 407.473,39-TL imar para cezası verilmesine ilişkin ... Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan kararın tebellüğ tarihinden itibaren 30 gün içinde peşin ödenmesi halinde %25 indirim yapılacağının, anılan karara 60 gün içinde İdare Mahkemesinde dava açma hakkının bulunduğunun bildirilmesine ilişkin ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararının iptali talebi yönünden, aynı encümen kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasına kayden açılan davanın taraflarının, konusunun ve sebebinin aynı olduğu gerekçesiyle davanın bu işleme ilişkin kısmının derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine; ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden ise, kesin ve yürütülebilir niteliği bulunmayan işlemin esasının incelenmesinin hukuken mümkün bulunmadığı gerekçesiyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak güneş enerjisi panelleri kurulduğundan bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 407.473,39-TL imar para cezası verilmesine ilişkin ... Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan kararın tebellüğ tarihinden itibaren 30 gün içinde peşin ödenmesi halinde %25 indirim yapılacağının, anılan karara 60 gün içinde İdare Mahkemesinde dava açma hakkının bulunduğunun bildirilmesine ilişkin ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığa konu ... Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;
3194 sayılı İmar Kanununun Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için idari para cezası verileceği, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılaracağı; (b) bendinde ise; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği, (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmış, (ç) bendinde ise bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezasının yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edileceği, bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak güneş enerjisi panelleri kurulduğundan bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 407.473,39-TL imar para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Gölmarmara Belediye Encümeni kararının alındığı; ... Güneş Enerjisi Üretim A.Ş.'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na istinaden infisah edilerek davacı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. ile birleştiği ve bu durumun 20/04/2021 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği; anılan encümen kararına konu para cezasının birleşme nedeniyle terkin edilen (devrolunan) ... Güneş Enerjisi Üretim Anonim Şirketi adına verildiği ve söz konusu encümen kararının ...1 tarih ve ... sayılı işlemle ... Güneş Enerjisi Üretim Anonim Şirketine, ... tarih ve ... sayılı işlemle ise davacı şirkete (birleşme nedeniyle devralan) tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; dava konusu encümen kararının hem devralan hem devrolunan şirkete ayrı ayrı tebliğ edilmesi üzerine aynı işlem için iki farklı davanın açılmasına sebebiyet verildiği; UYAP üzerinden yapılan incelemede, dava konusu encümen kararının iptali istemiyle devrolunan ... Güneş Enerjisi Üretim A.Ş. tarafından açılan davanın reddine dair ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E... K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 25/06/2022 tarih ve E:2022/25, K:2022/6300 sayılı kararı ile davacı konumuna ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. alınarak onandığı da dikkate alındığında dava konusu Encümen kararında davacı şirket yönünden hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Uyuşmazlığa konu ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ...... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden yapılan incelemede ise;
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden de inceleneceği hükmüne yer verilmiştir.
İdari makam veya mercilerin, idare hukukuna özgü usul ve kurallar çerçevesinde tek yanlı olarak tesis ettiği, kesin ve yürütülmesi zorunlu, ilgililerin hukuki durumlarında değişiklikler meydana getiren ya da var olan bir hukuki durumu değiştiren, kaldıran veya yeni bir hukuki durum ortaya koyan idare işlevine ilişkin tasarrufları, idari işlem olarak adlandırılmaktadır.
Bir idari işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem olabilmesi için, başka bir makamın onayına ihtiyaç duymadan yürürlüğe giren ve ilgililerin hukukunda etki ve sonuç doğuran nitelikte olması gereklidir.
Dosyanın incelenmesinden, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak güneş enerjisi panelleri kurulduğundan bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 407.473,39-TL imar para cezası verilmesine ilişkin ... Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararının tebellüğ tarihinden itibaren 30 gün içinde peşin ödenmesi halinde %25 indirim yapılacağının, anılan karara 60 gün içinde İdare Mahkemesinde dava açma hakkının bulunduğunun bildirilmesine ilişkin ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin, alınan encümen kararıyla bağlantılı olarak ilgilinin hukukunda etki ve sonuç doğuran, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olduğu sonucuna varıldığından, Mahkemesince işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığından bahisle davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, davanın incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2024 tarihinde kesin olarak,... tarih ve ... sayılı işlem yönünden oybirliğiyle, ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden ise oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemine ilişkin kısmının onanması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararının bu kısmına katılmıyoruz.