T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/4398
Karar No : 2024/7482
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ...8- ... 9- ... 10- ... 11- ... 12- ... 13-... 14- ...15- ... 16- ...17- ... 18- ... 19- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : Çorum ili, Merkez ilçe, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde 15 adet ruhsatsız yapı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle davacılara hisseleri oranında olmak üzere 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) ve (ç) bentleri uyarınca toplam 354.212,25-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çorum Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile; davacılara idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ise (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği hususunun bildirilmediği görüldüğünden; temyize konu İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendine ilişkin kısmının bu gerekçeyle onanması gerektiği; davacılar tarafından, uyuşmazlığa konu yapıların kendileri tarafından yapılmadığı iddia edilmiş ise de, söz konusu yapıların başkası tarafından izinsiz yapıldığı yolunda herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilemediği görüldüğünden, davacıların maliki olduğu taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle davacılara hisseleri oranında verilen dava konusu para cezasında, "cezaların şahsiliği" ilkesi açısından hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen para cezasına ilişkin kısmının esasına yönelik inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiğinden, temyize konu İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen para cezasına ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 10/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dava, Çorum ili, Merkez ilçe, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde 15 adet ruhsatsız yapı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle davacılara hisseleri oranında olmak üzere 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) ve (ç) bentleri uyarınca toplam 354.212,25-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çorum Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, 24/11/2020 tarihli yapı tatil tutanağı ile; belediye sınırları içerisinde imar planı bulunan ve özel imar rejimine tabi yerde kalmayan parselde ayrık nizam 15 adet ruhsatsız yapı yapıldığı, her birinin mevcut durumu için ayrıntılı olarak, her birinin hangi yapı sınıf ve grubuna dahil olduğunun ayrı ayrı tespit edildiği, parseldeki ruhsatsız yapıların toplam alanının 1.818,91 m² olduğunun belirlendiği, dava konusu işlem ile davacılara hisseleri oranında olmak üzere toplam 354.212,25-TL idari para cezası verildiği, gerek dava konusu işlemde gerekse, dava konusu işlemin tebliğine dair üst yazıda idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ise (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği uyarısına yer verilmediği anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince, taşınmaz üzerinde 15 adet yapı bulunduğu, paylı malik olan davacıların ise 19 kişi olduğu, buna göre her bir yapının sahibi yahut sahiplerinin kim olduğu ortaya konulmadan para cezasının kesildiği, davalı idare tarafından, yapının sahibinin kim ya da kimler olduğu yönünde bir araştırma yapılmaksızın doğrudan mülkiyet esasına dayalı olarak işlem tesis edildiği, buna göre yapılan imalatın kim tarafından yapıldığına dair idarece somut tespit ve değerlendirme yapılmadan cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olarak para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi hükmü ile, imar mevzuatına aykırılıkların yapı sahipleri tarafından giderilmesinin ve mevzuata uygun hale getirilmesinin amaçlandığı dikkate alındığı, anılan "ç" bendi uyarınca verilen para cezasının, Yasa kuralı belirtilmek suretiyle, idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ise (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği yönündeki uyarının ilgisine tebliğ edilmesi, dolayısıyla ilgililere hem yapısını mevzuata uygun hale getirme, hem de anılan "ç" bendi uyarınca ilave edilen para cezasından kurtulma imkanı tanınması gerekmektedir. Yani, anılan "ç" bendi uyarınca para cezasına muhatap olan kişinin, bir aylık bir sürede ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapısında aykırılığı mevzuata uygun hale getirmesi halinde söz konusu para cezasını ödemeyeceğini, aksi halde para cezasının ödenmesinden sorumlu olacağını bilmesi gerekmektedir.
Taşınmaz sahibi tarafından yapının kendisi tarafından yapılmadığının ileri sürülmesi halinde, yapının rızası dışında bir başkası tarafından yapıldığının taşınmaz sahibi tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Başka bir ifadeyle ispat külfeti taşınmaz sahibine ait olup, taşınmaz sahibi tarafından ruhsatsız yapıları yapan kişinin somut ve ispatlanabilir biçimde ortaya konulması gerekmektedir.
Bu durumda; davacılara idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ise (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği hususunun bildirilmediği, dolayısıyla anılan hususta davacılara gerekli ikazın yapılmadığı görüldüğünden; temyize konu İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendine ilişkin kısmının bu gerekçeyle onanması gerektiği; davacılar tarafından, uyuşmazlığa konu yapıların kendileri tarafından yapılmadığı iddia edilmiş ise de, söz konusu yapıların başkası tarafından izinsiz yapıldığı yolunda herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilemediği görüldüğünden, davacıların maliki olduğu taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle davacılara hisseleri oranında verilen dava konusu para cezasında, "cezaların şahsiliği" ilkesi açısından hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen para cezasına ilişkin kısmının esasına yönelik inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla; davaya konu para cezasının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen para cezasına ilişkin kısmında hukuki isabet görülmediğinden anılan kısmın bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.