T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/6094
Karar No : 2024/8086
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
2- (DAVACI) ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Beykoz İlçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazda yar alan ruhsatsız yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 405.227,56-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; yapı tatil tutanağı ile belirtilen aykırılıkların yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapordaki tespitler ile örtüştüğü, dava konusu encümen kararının uyuşmazlığa konu yapının 3194 sayılı İmar Kanunun 32. maddesi uyarınca yıkılmasına yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, dava konusu encümen kararının aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına (c) bendinin 4. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısımlarının açıkça ortaya konulmaması, somut bilgi ve belgelere dosyasında rastlanılmaması gerekçesiyle dava konusu idari para cezasının 74.268,20-TL'lik kısmının iptaline, idari para cezasının kalan kısımları yönünden ise, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: Taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının, dava konusu idari para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin ç bendi uyarınca ilave edilen 108,154,74-TL kısmına yönelik davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, anılan kısmın kaldırılmasına, idari para cezasının 108,154,74-TL'lik kısmının da iptaline, İdare Mahkemesi kararının diğer kısımlarına yönelik yapılan istinaf başvurularının ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı ve davalı idare tarafından temyiz edilen kararın lehlerine olan kısmında bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kısmen reddi, kısmen kabulü ile temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtildiği şekilde kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Beykoz İlçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazda yapılan ruhsatsız yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 405.227,56-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkıma ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına, temel para cezasına (c) bendinin 4., 8. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ve (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasına ilişkin kısımları yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının anılan kısımlarında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına (c) bendinin 6. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede ise;
3194 sayılı İmar Kanununun Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; 2. fıkranın (a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için idari para cezası verileceği, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bin Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılaracağı; (b) bendinde; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği, (c) bendinde; artırım sebepleri sayılmış, bu arttırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların (a) bendinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezasının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave edileceği, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı düzenlemesine yer verilmiş; söz konusu (c) bendinin 6. alt bendinde; yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış ise cezanın %80 oranında artırılarak hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.
3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6. alt bendinin, ilgili taşınmazın bulunduğu alanda yapılaşmanın tümüyle yasaklanması durumunda (1. derece askeri yasak bölge, 1. derece arkeolojik veya doğal sit alanları vb.) uygulanabileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; her ne kadar ilk derece Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu dikkate alınarak, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bulunmadığı gerekçesiyle anılan artırımın yerinde olduğu sonucuna varılarak bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiş ve davacının istinaf başvurusu da bu kısım yönünden reddedilmiş ise de, söz konusu ruhsatsız yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin (c) bendinin 6. alt bendi uyarınca yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapıldığından bahisle cezanın %80 oranında artırıldığı, taşınmazın bulunduğu alanın tamamen yapılaşmaya yasak olmadığı anlaşıldığından, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına (c) bendinin 6. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasında hukuka uyarlık, anılan kısım hakkında davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen davanın reddine, kısmen işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkıma ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına, temel para cezasına (c) bendinin 4., 8. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ve (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasına ilişkin kısımlarının ONANMASINA, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına (c) bendinin 6. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.