T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/6248
Karar No : 2025/257
TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACILAR)
1- ...
2- ... Gayrimenkul Yatırım ve Turizm AŞ
VEKİLİ : Av. ...
II- (DAVALI)
... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : I- (DAVALI)
... Belediye Başkanlığı
II- (DAVACILAR)
1- ...
2- ... Gayrimenkul Yatırım ve Turizm AŞ
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın deniz cephesinde 3.derece arkeolojik sit alanında ve kıyı kenar çizgisinin ön ve arka kesiminde ruhsatsız olarak yapı inşa edildiğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hesaplanarak ve 3621 sayılı Kıyı Kanununun 15. maddesine istinaden bir kat artırılarak davacı şirkete 649.579,16-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı Bodrum Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3194 sayılı Kanununun 42. maddesi uyarınca verilen para cezasının hesaplanabilmesi için somut ve yeterli tespitler içeren yapı tatil zaptında belirtilen alan ölçümü ve doğru yapı sınıfı ve grubu üzerinden hesaplanan temel para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, temel para cezasına özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda yapılmış olması nedeniyle 3194 sayılı Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 7. alt bendi, ruhsatsız olması nedeniyle 8. alt bendi; yapı tatil zaptı eki fotoğraflarda tamamlanmış ve kullanılıyor olduğu görüldüğünden 12. alt bendi uyarınca uygulanan arttırımların uygun olduğu; ilgili hükmün 6.alt bendi ile 7.alt bendinin aynı anda uygulanamayacağı ve kıyı kenar çizgisinden itibaren ilk yüz metrelik alanda değil de kıyı kenar çizgisi ile mülkiyet sınırı arasında kaldığının sabit olduğu, yapılaşmaların büyük bölümü kıyı kenar çizgisi içerisinde kalsa da bir kısmının da mülkiyet sınırı ile kıyı kenar çizgisi arasında kaldığı yani tamamen yapılaşmaya yasaklı bir alanda kalmadığı, idarenin belirtilen durumu net olarak ayrıştırıp, buna göre yapıların bir kısmı için 3621 sayılı Kanunun 15. maddesi uyarınca arttırım uygulaması gerekirken bütün aykırılıklar için söz konusu arttırımı uyguladığı görüldüğünden dava konusu para cezasının 385.215,55-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu encümen kararının (İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6. alt bendi ile 3621 sayılı Kanunun 15. maddesi uyarınca yapılan arttırıma tekabül eden) 385.215,55-TL'lik kısmının iptaline, para cezasının kalan 264.363,61-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 1-Davacılar tarafından; dava konusu yapılar için verilen yapı kayıt belgesinin geçerli olduğu, verilen para cezasının tamamının iptalinin gerektiği ileri sürülmektedir. 2- Davalı tarafından; verilen para cezasının ve yapılan hesaplamanın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI :1-Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
2-Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın deniz cephesinde 3.derece arkeolojik sit alanında ve kıyı kenar çizgisinin ön ve arka kesiminde ruhsatsız olarak iskele, ahşap platform, tek katlı kapalı alan, WC ve depo yapıldığının 30/09/2019 tarihli yapı tatil zaptı ile tespiti üzerine yapıların mühürlendiği, II. sınıf B grubu yapı niteliğinde olduğu tespit edilen yapılara ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca 75.532,46-TL temel para cezası hesaplandığı, hesaplanan temel para cezasına, aynı maddenin 2. fıkrasının (c) bendinin 6., 7., 8. ve 12. alt bentleri uyarınca arttırım uygulanarak belirlenen toplam miktarın Kıyı Kanununun 15. maddesi uyarınca bir kat arttırılarak davacı şirkete toplam 649.579,16-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1- Temyiz edilen kararın davacılardan ... yönünden incelenmesinden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı, menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği; 14. maddenin 3/c bendinde, dilekçenin ehliyet yönünden de inceleneceği; 15. maddenin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Uyuşmazlıkta, para cezasına ilişkin dava konusu encümen kararının davacılardan ... Gayrimenkul Yatırım ve Turizm A.Ş. adına tesis edildiği, diğer davacı ... adına kararda yer verilmediği, dolayısıyla ...'nın para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının iptali istemiyle işbu davayı açmada kişisel, meşru ve güncel menfaatinin bulunmadığı anlaşıldığından, davacı ...'nın para cezasının iptali talebi yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmesi suretiyle verilen kararın bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
2-Temyiz edilen kararın davacılardan ... Gayrimenkul Yatırım ve Turizm A.Ş. Yönünden incelenmesinden;
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile temel para cezasına (c) bendinin 6. ,7. , 8. ve 12. alt bentleri uyarınca uygulanan artırımlara ilişkin kısmında ;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın yukarıda belirtilen kısmı davacılard usul ve hukuka uygun olup taraflarca ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca verilecek idari para cezasının 3621 sayılı Kıyı Kanununun 15. maddesine istinaden bir kat artırılarak verilmesine ilişkin kısmına gelince;
3621 sayılı Kıyı Kanunun 14. maddesinde; ''Bu Kanun kapsamında kalan alanlarda ruhsatsız yapılar ile ruhsat ve eklerine aykırı yapılar hakkında 3194 sayılı İmar Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.'' hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun 15. maddesinin birinci fıkrasında; ''Kıyıda ve uygulama imar planı bulunan sahil şeritlerinde duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engelleri oluşturanlara ikibin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Ayrıca oluşturulan engellerin beş günden fazla olmamak üzere belirlenen süre zarfında kaldırılmasına karar verilir. Bu süre zarfında engellerin ilgililer tarafından kaldırılmaması halinde, masrafı yüzde yirmi zammıyla birlikte kendilerinden kamu alacaklarının tahsili usulüne göre tahsil edilmek üzere kamu gücü kullanılmak suretiyle derhal kaldırılır. Kabahatin tekrarı halinde, ceza üst sınırdan verilir.'' denildikten sonra beşinci fıkrasında; ''Birinci fıkrada sayılan yerlerde ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapı yapan kişilere Türk Ceza Kanunu veya İmar Kanunu hükümlerine göre verilecek ceza bir kat artırılır.'' hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün incelenmesinden Kanun hükmünün açık bir şekilde ruhsatsız yapının kıyıda yapılması fiilini artırımlı şekilde cezalandırmayı amaçladığı, artırımın uygulanabilmesi için başkaca bir şart öngörülmediği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; 30/09/2019 tarihli yapı tatil zaptının ekinde yer alan halihazır durum krokisi incelendiğinde, yapıların ağırlıklı olarak kıyı çizgisinin deniz tarafında yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan kıyıda yapıldığı açık olan yapı için 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre uygulanan para cezasının, 3621 sayılı Kıyı Kanununun 15. maddesine istinaden bir kat artırılarak uygulanması gerektiği sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hesaplanan para cezasının 3621 sayılı Kıyı Kanununun 15. maddesine istinaden bir kat artırılarak verilmesine ilişkin kısmına yönelik hükmünde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verilirken dava konusu para cezasının 3194 sayılı Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6. alt bendi uyarınca arttırım uygulanmasına ilişkin kısmının iptaline dair, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı istinaf başvurusunun reddi yolundaki karara yönelik temyiz isteminin reddine karar verildiği hususunun dikkate alınacağı tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile temel para cezasına (c) bendinin 6. ,7. , 8. ve 12. alt bentleri uyarınca uygulanan artırımlara ilişkin kısmının davacılardan ... Gayrimenkul Yatırım ve Turizm A.Ş. Yönünden ONANMASINA, kararın ...'ya ilişkin kısmı yönünden ve 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca verilecek idari para cezasının 3621 sayılı Kıyı Kanununun 15. maddesine istinaden bir kat artırılarak verilmesine ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.