T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/9066
Karar No : 2025/29
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı-...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 18/05/2022 tarihli ve E:2018/2514, K:2022/5857 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi (Köyü), ... Mevkii, ... pafta, ... (yeni ... ada, ...) parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan ...... Koruma Amaçlı 1/5000 ölçekli Revizyon+İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Revizyon+İlave Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu parselde yer alan 7 metrelik yol kararı ele alındığında, yolun dava konusu ... sayılı parsel ile bu parselin batı komşuluğunda bulunan ... sayılı parselin (eski ... ve ... sayılı parseller) arasından geçtiği, dava dosyasında yer alan kadastral durum haritalarında, söz konusu yolun kadastral bir yola oturmadığı, plan kararları kapsamında açılmış olduğu, topografik yapı ya da yapılaşma koşulları açısından zorlayıcı bir neden olmadığı durumlarda yol güzergahlarının, güzergah üzerindeki mülkiyetleri ortalayacak şekilde geçirilmesine özen gösterilmesi gerektiği,ancak, dava konusu planda 7 metrelik yolun mülkiyetleri ortalayarak geçirilmediği, güzergahın ağırlıklı olarak davacıya ait ... sayılı parsel üzerinde planlandığı, gerek dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler gerekse de yerinde yapılan incelemelerde, yol güzergâhının ağırlıkla davacıya ait parsel üzerinden geçecek biçimde belirlenmesine neden olan topografik yapı, yapılaşmış çevre, doğal-tarihsel-kültürel bir değer yada bitki örtüsü gibi bir unsur tespit edilemediği, ayrıca keşif sırasında da yol güzergâhının, mülkiyet desenini dikkate alacak ve her iki parseli de ortalayacak biçimde yeniden düzenlenmesine engel olacak bir durumun gözlenmediği, davaya konu olan 7 metrelik yol güzergahının ağırlıklı olarak davacıya ait parsel üzerinden geçecek biçimde belirlenmesinin planlamanın eşitlik ilkesine uygun olmadığı, bu nedenle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan Ortakent-Yahşi Koruma Amaçlı 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon+İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon+İlave Uygulama İmar Planının davacılara ait ... ada ... sayılı parselden geçirilen yol kararının planlama ilkelerine, şehircilik esaslarına, yasal mevzuata ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, dava konusu imar planlarında davacılara ait parselden geçen 7 metrelik yolun güzergâhı yönünden şehircilik ilkeleri ve planlama esasları ile imar mevzuatına aykırılık bulunmadığından, dava konusu planların iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında isabet görülmediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanarak 15/04/2014-14/05/2014 tarihlerinde askıya çıkarılan ...1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon+İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon+İlave Uygulama İmar Planına davacılar tarafından 08/05/2014 tarihinde yaplan itirazların davalı idarenin... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedildiği, ancak bu kararla (davacıların itirazlarının dışında) bir kısım itirazlar kabul edildiğinden kabul edilen kısımlar yönünden 26/09/2014-27/10/2014 tarihleri arasında yeniden askıya çıkarıldığı, davacılardan ... tarafından 24/10/2014 tarihinde ikinci kez itirazda bulunulduğu, bu itirazın ... tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi ile "söz konusu itiraz ... tarih ve ... sayılı kararla reddedilmiş olup itiraz askı kapsamı dışında kaldığından değerlendirilememektedir." gerekçesine dayanılarak ikinci kez reddedilmesi üzerine 25/11/2014 tarihinde anılan imar planlarının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 8.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanarak 15/04/2014-14/05/2014 tarihlerinde askıya çıkarılan... 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon+İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon+İlave Uygulama İmar Planına davacılar tarafından 08/05/2014 tarihinde yaplan itirazların davalı idarenin...tarih ve ... sayılı kararıyla reddedildiği, ancak bu kararla (davacıların itirazlarının dışında) bir kısım itirazlar kabul edildiğinden kabul edilen kısımlar yönünden 26/09/2014-27/10/2014 tarihleri arasında planların yeniden askıya çıkarıldığı, davacılardan ...tarafından ... tarihinde ikinci kez itirazda bulunulduğu, bu itirazın 09/01/2015 tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi ile "söz konusu itiraz ...tarih ve ... sayılı kararla reddedilmiş olup itiraz askı kapsamı dışında kaldığından değerlendirilememektedir." şeklinde açıklanarak ikinci kez reddedilmiştir.
Uyuşmazlıkta; plan revizyonunun ilk ilanı üzerine askı süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında itirazda bulunulduğu, bu itirazın ilanın son günü olan 14.05.2014 gününü izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine, 60 günlük süre içerisinde ve en geç 11.09.2014 tarihinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra, 25/11/2014 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan; davacının itirazının reddedildiği davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bir kısım itirazların kabul edilerek, kabul edilen kısımlar yönünden imar planlarında değişiklik yapıldığı ve 26/09/2014-27/10/2014 tarihleri arasında planın yeniden askıda ilan edildiği görülmekte ise de, planın tümünün askıya çıkarılmadığı, Yönetmeliğin yukarıda açıklanan 33. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kabul edilen kısımlara yönelik değişikliklerin yeniden ilan edildiği ve dava konusu taşınmaz yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı dikkate alındığında yapılan ilan işleminin davacılar açısından dava açma süresini yeniden başlatmayacağı da açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 07/01/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.