T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/9116
Karar No : 2025/2636
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-... 2- ...
...
49- ... 50- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : Aydın ili, Kuşadası ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan Koşar isimli sitenin kat malikleri olan davacılar tarafından, sitenin güney kısmında yer alan istinat duvarının dış etkenler nedeniyle yıkılması sonucu istinat duvarı yapım işinin Kuşadası Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü'nce yapılan ihale sonucu gerçekleştirildiğinden bahisle yapım işi bedelinin %20 fazlası ile toplam 303.842,30 TL olarak kat maliklerinden tahsiline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kuşadası Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi...dari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 08/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
3194 sayılı İmar Kanunun 39. maddesinde "Genel güvenlik ve asayiş bakımından tehlike arz ettiği valilikçe tespit edilen metruk yapılar ile bir kısmı veya tamamının yıkılacak derecede tehlikeli olduğu belediye veya valilik tarafından tespit edilen yapıların sahiplerinin adrese dayalı nüfus kayıt sistemindeki adreslerine tehlike derecesine göre bunun izalesi için belediye veya valilikçe üç gün içinde tebligat yapılır. Yapı sahibine bu şekilde tebligat yapılamaması hâlinde bu durum tebligat yapan idarenin internet sayfasında 30 gün süre ile ilan edilir ve tebligat varakası tebliğ yerine kaim olmak üzere tehlikeli yapıya asılır ve keyfiyet muhtarla birlikte bir zabıtla tespit edilir. Malik dışında binada ikamet amacıyla oturanlara da ayrıca tahliye için tebligat yapılır.
Tebligatı veya ilanı müteakip 30 günü geçmemek üzere ilgili idarece belirlenen süre içinde yapı sahibi tarafından tehlikeli durumun ortadan kaldırılmaması hâlinde, tehlikenin giderilmesi veya yıkım işleri belediye veya valilikçe yapılır ve masrafı % 20 fazlası ile yapı sahibinden tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden; yıkılacak derecede tehlikeli olan yapılar hakkında uygulanacak işlemler, 3194 sayılı Kanunun 39. maddesinde düzenlenmiş olup; söz konusu madde uyarınca öncelikle yapının yıkılacak derecede tehlikeli olduğunun ortaya konulması, ilgiliye süre verilerek tehlikenin giderilmesinin istenilmesi, buna karşın tehlikenin ortadan kaldırılmaması durumunda yapının mümkünse tamiri, değilse yıkımı suretiyle tehlikenin idare tarafından giderilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından delil tespiti amacıyla yapılan başvuru üzerine, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... Değişik iş sayılı dosyasında mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda özetle, gevşek zemin yapısının, yüksek eğim ve suyun etkisi ile basınç oluşturduğu, zemini harekete geçirdiği, mühendislik yönünden problemli zeminde kendi parselinin güvenliği sağlanmadan inşaata geçildiğinin görüldüğü, uyuşmazlığa konu istinat duvarının teknik özelliklerine tam olarak uygun yapılmadığından mevcut yükleri (yanal basınçlar) taşıyacak kapasitede bulunmadığı, inşaat aşamasında yeterli teknik ve mesleki özen gösterilmeden imalat yapıldığı, ve parselin kuzey bölgesinde toprak kaymasına sebep olduğu, gerekli tedbirler alındıktan sonra imalatların tamamlanması gerektiği, istinat duvarının güneyindeki yol kotunun 2,00 m yükseltilmesi ile oluşturulan dolgu şev duyarlılığını olumsuz etkilediği, istinat duvarının mevcut halinin tehlike arz ettiği görüş ve değerlendirmelerine yer verildiği, anılan bilirkişi raporunun davalıya sunulması üzerine 17/06/2019 tarihli durum tespit tutanağı ile mahallinde tespit yapılmak suretiyle istinat duvarının tehlike arz ettiği, gerekli tedbirlerin ivedilikle alınması ve 3194 sayılı Kanunun 39. Maddesine göre gerekli işlemlerin yapılması gerektiği tespitine yer verildiği, Kuşadası Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü'nün ... tarih ve ...sayılı işlemiyle, söz konusu istinat duvarının can ve mal güvenliği yönünden tehlike arz etmesinden dolayı 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 39. maddesine istinaden 30 gün içerisinde gerekli ise yıkım ruhsatı ve inşaat işlemleri ile Belediye ile bağlantıya geçilerek tehlikeli yapının bertaraf edilmesi gerektiği, aksi takdirde söz konusu tehlikeli yapı ile ilgili iş ve işlemlerin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 39. maddesine istinaden Belediye tarafından yapılarak %20 fazlası ile ilgililerden tahsil edileceğine karar verildiği ve bu kararın davacılara tebliğ edildiği, istinat duvarının kendiliğinden yıkılması üzerine istinat duvarının yapımının davalı tarafından gerçekleştirildiği ve bedelin % 20 fazlası olan 303.842,30 TL'nin davacılardan talep edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; anılan bilirkişi raporunda parselin güvenliği sağlanmadan inşaata geçildiğinin görüldüğü, uyuşmazlığa konu istinat duvarının teknik özelliklerine uygun yapılmadığından mevcut yükleri (yanal basınçlar) taşıyacak kapasitede bulunmadığı, inşaat aşamasında yeterli teknik ve mesleki özen gösterilmeden imalat yapıldığı, istinat duvarının güneyindeki yol kotunun 2,00 m yükseltilmesi ile oluşturulan dolgu şev duyarlılığını olumsuz etkilediği tespitine yer verildiği görüldüğünden istinat duvarı her ne kadar teknik olarak uygun şekilde inşaa edilmemiş ise de yol kotunun 2,00 m yükseltilmesinin istinat duvarını etkilediği anlaşılmaktadır.
Öte yandan; davacılar tarafından istinat duvarının yolun 2 metre yükseltilmesi sonucu duvarın mevcut yükü taşıyamamasından kaynaklı olarak yıkıldığı, istinat duvarın yıkılmasına, davalı idarenin hizmet kusurunun sebebiyet verdiği ileri sürüldüğünden, somut olayda istinat duvarının yıkılmasına ilişkin sorumluluğun yani kusur durumunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu durumda; uyuşmazlığa konu 303.842,30 TL istinat duvarı yapım bedelinin davacıların kusuru oranında talep edilebileceği dikkate alındığında; bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle istinat duvarının yıkılmasında davacıların ve davalı idarenin kusur oranlarının tespit edilerek istinat duvarı yapım bedelinin davacıların kusuru oranında tahsili hususunun değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken kusur oranı tespiti yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.