T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/1133
Karar No : 2025/4181
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : 1-(DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
2-(DAVACI) ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca ...tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararıyla onaylanan parselasyon işlemi ile bu işlemin dayanağı olan... tarih ve ... sayılı Osmangazi Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen, ... tarih ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli plana uygun olduğu, ulaşım kademelenmesi kriterlerine uygun olarak taşıt ve yaya yolu bağlantılarının oluşturulduğu, bölgeye uygun sosyal ve teknik altyapı alanlarının planlandığı, dava konusu planın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu, ancak parselasyon işleminde düzenleme sınırının belirlenmesinin ve düzenleme ortaklık payı hesabının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden davanın reddine, parselasyon işleminin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, uygulama imar planını onaylama yetkisinin hangi idarede olduğunun araştırılmadığı, planın büyükşehir belediyesi tarafından onaylanmasının uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı tarafından, DOP hesabına dahil edilmediği belirtilen alanın kapanan kadastro yolu değil düzenlemeye giren bir kadastro parseli olduğu, imar adasının düzenlemeye girmeyen kısımlarının ise başka bir düzenlemeye dahil edilebileceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararıyla parselasyon işlemi onaylanmıştır.
Davacı tarafından, parselasyon işleminde, parseli üzerinde yer alan yapının ve bahçe duvarının yerinde korunmadığı, işlemde dağıtım ilkelerine uygunluk bulunmadığı öne sürülerek parselasyon işlemi ile dayanağı imar planına karşı bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şekliyle, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez.” hükmü yer almaktadır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18. maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile ilgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4.maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleme sahasının, sınırı tespit edilerek düzenlenmesine karar verilen saha olduğu; (b) bendinde, düzenleme sınırının, düzenlenecek imar adalarının imar planına göre yol, meydan, park, genel otopark, yeşil saha gibi umumi hizmetlere ayrılan ve tescile tabi olmayan alanlar ile cami ve karakol yerlerini çevreleyen sınır olduğu belirtilmiş, aynı Yönetmeliğin "Düzenleme sahalarının tespiti esasları" başlıklı 5. maddesinde, "Belediye ve mücavir alan sınırı içinde belediyeler, belediye encümeni kararı ile; dışında valilikler, il idare kurulu kararı ile; 5 yıllık imar programlarında öncelik tanımak ve beldenin inkişaf ve ihtiyaç durumuna göre, yeterli miktarda arsayı, konut yapımına hazır bulunduracak şekilde düzenleme sahalarını tespit etmek ve uygulamasını yapmak mecburiyetindedir. Konut yapımına hazır arsa sayısının, bir önceki yıl verilen inşaat ruhsatından az olmamasına dikkat edilir. Belirlenen düzenleme sahası bir müstakil imar adasından daha küçük olamaz. Ancak, imar adasının büyük bir kısmının imar mevzuatına uygun bir şekilde teşekkül etmiş olması nedeniyle, yeniden düzenlemesine ihtiyaç bulunmaması ve diğer kısmında birkaç taşınmaz malın tevhid ve ifraz yoluyla imar planı ve imar mevzuatına uygun imar parsellerinin elde edilmesinin mümkün olduğu hallerde, adanın geri kalan kadastro parselleri müstakil bir imar düzenlemesine konu teşkil edebilir." kuralına, "Düzenleme sınırının geçirilmesi" başlığını taşıyan 6. maddesinde, "Düzenleme Sınırı: a) İskan sahasının bittiği yerlerde iskan sınırından, b) İskan sahası içindeki yollarda yol ekseninden, c) İbadet yeri ve karakol yerlerinin dış sınırından, yeşil alan ve genel otopark alanlarının düzenleme ortaklık payı oranı ve uygulamaya alınan parsel sınırına göre uygun görülecek yerinden geçirilir. Ancak, imar planlarında gösterilmiş düzenleme sınırları varsa bu durum dikkate alınır. Düzenleme sınırının herhangi bir parseli iki veya daha fazla parçaya bölmesi halinde; sınır, bu parçalardan düzenleme sahası dışında kalan başka bir imar adasına girmeyenleri varsa bunları da içine alacak şekilde geçirilir. Parsel büyük ise, ifraz yapılarak ifraz sınırından geçirilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, uyuşmazlık konusu uygulama imar planı yönünden davanın reddi yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davanın parselasyon işlemine ilişkin kısmı yönünden;
Uyuşmazlıkta bilirkişi raporunda, parselasyon işleminde %18,14 düzenleme ortaklık payı (DOP) oranı hesaplandığı, ancak ... numaralı adanın doğu sınırı ile ... ada, ... sayılı parselin kadastro sınırı arasındaki kadastro yolunun DOP hesabına dahil edilmediği, bu alanın hesaba dahil edilmesinin DOP oranını düşüreceği, bu sebeple dava konusu işlemde DOP hesabı yönünden mevzuata uygunluk bulunmadığı tespitine yer verilmiş ve bu tespite dayanılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davalı idare tarafından sunulan bilgi ve belgeler ile dosyada yer alan düzenleme sınırı haritası ve mal sahipleri araştırma ve özet formunun incelenmesinden, ... numaralı adanın doğu sınırı ile ... ada, ... sayılı parselin kadastro sınırı arasında kalan alanın ... ada, ... sayılı parselin ayırma çapı ile ayrılarak düzenleme sınırı içine dahil edilen 40,67 metre karelik kısmının olduğu ve anılan kısmın DOP oranı hesabına kadastro parseli olarak dahil edildiği, bu kısma karşılık kadastro parseli maliklerine imar parseli tahsis edildiği, anılan kısmın kapanan bir kadastro yolu olmaması nedeniyle DOP oranını düşürecek bir alan olmadığı anlaşıldığından, DOP oranı hesabının hatalı olduğu gerekçesine dayanılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
Bununla birlikte, düzenleme sınırı haritası ve bilirkişi raporunda yer verilen tespitlerin değerlendirilmesinden, düzenleme sınırının bazı imar adalarını bölecek şekilde adanın içinden geçirildiği, bu imar adalarının kalan kısımlarının imara uygun teşekkül etmediği, dolayısıyla düzenleme sınırının yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşıldığından, bu gerekçeye dayanılarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair idari dava dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı ve davalının temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda belirtilen gerekçe ile dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden davanın reddine, parselasyon işleminin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının ONANMASINA, parselasyon işlemine ilişkin kısmının ise yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 16/09/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.