T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/2120
Karar No : 2025/1981
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen... tarihli, E:..., K:...sayılı kararın iptale ilişkin kısmının, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Duruşma yapılmasına gerek görülmedi.
Dava, Denizli İli, Merkezefendi İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 1/1.000 ölçekli uygulama imar planındaki ticaret alanı kullanımın özel sağlık tesisi alanı olarak değiştirilmesi ve 2 kat yapılaşma koşulunun 4 kat olarak belirlenmesi amacıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planının değiştirilmesine ilişkin istemin reddi yolunda tesis edilen Merkezefendi Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararının anılan taşınmazın kullanım kararının özel sağlık tesisi alanı, kat adedinin 2 kat olacak şekilde değiştirilerek onaylanmasına ilişkin Denizli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararının kat adedinin 2 kat olarak belirlenmesine ilişkin bölümünün iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile taşınmaz mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu taşınmaza ilişkin plan değişikliği teklifinin taşınmaza getirilen özel sağlık alanı kullanım kararı yönünden planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olmakla birlikte kat yüksekliğinin arttırılması amacıyla imar planı değişikliği talebi açısından her ne kadar emsal (yapı yoğunluğu) artışına neden olmasa da kat adedi veya bina yüksekliğini arttıran imar planı değişikliklerinde daha kapsamlı bir analiz ve etüd çalışması yapılması gerektiği, tek parsel özelinde değil, alan ve bölge kapsamında planlama yapılması gerektiği, bölgesel bazda yapılacak plan değişikliğinin daha rasyonel ve daha bütüncül bir planlama yaklaşımı olacağı, bu nedenle dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Bölge İdare Mahkemesince, davacı taşınmazının kullanım kararının değiştirilmesine ilişkin plan değişikliği teklifinde teknik ve nesnel gerekçelerin bulunduğu, bu teklif ile plan bütünlüğünün bozulmadığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planına uygun olacak şekilde 1/1000 ölçekli uygulama imar planında değişiklik yapıldığı, özel sağlık tesisi alanı kullanım kararı getirildiği, 9.50 metre genişliğindeki yoldan cephe alan davacı taşınmazının yapılaşma koşulunun planlama kapsamındaki özel sağlık tesisi alanları için de öngörüldüğü üzere ve çevresindeki 4 katlı yapılaşma ile uyumlu olacak biçimde 4 kat olarak belirlenmesi gerekirken, 2 katlı yapılaşmaya müsait alan olarak belirlenmesi yolunda tesis edilen uygulama imar planı değişikliği işleminde bu yönü ile hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak davacının istinaf isteminin kabulü ile istinaf istemine konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idareler tarafından temyiz edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararın iptale ilişkin kısmının dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın temyiz edilen bölümünün ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 14/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) : Dava, Denizli İli, Merkezefendi İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 1/1.000 ölçekli uygulama imar planındaki ticaret alanı kullanımın özel sağlık tesisi alanı olarak değiştirilmesi ve 2 kat yapılaşma koşulunun 4 kat olarak belirlenmesi amacıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planının değiştirilmesine ilişkin istemin reddi yolunda tesis edilen Merkezefendi Belediye Meclisinin ...tarihli, ... sayılı kararının anılan taşınmazın kullanım kararının özel sağlık tesisi alanı, kat adedinin 2 kat olacak şekilde değiştirilerek onaylanmasına ilişkin Denizli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararının kat adedinin 2 kat olarak belirlenmesine ilişkin bölümünün iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait taşınmazın Denizli Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile ticaret alanı olan kullanım kararının özel sağlık tesisi alanı olarak belirlendiği, bu değişiklikten sonra yürürlükteki 1/1000 ölçekli uygulama imar planında öngörülen ticaret alanı kullanım kararının üst ölçekli plana aykırı hale geldiği ve alt ölçekli planın üst ölçekli plana uygun hale getirilmesi zorunlu olduğundan ve bu uygunluğun sağlanması amacıyla mezkur taşınmazın maliki davacı tarafından taşınmazın özel sağlık tesisi alanı olarak belirlenmesi ve 4 kat yapılaşma koşulu getirilmesine yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin hazırlandığı, bu teklifin Merkezefendi Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile reddedildiği ancak, Denizli Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla taşınmazın kullanım kararının özel sağlık tesisi alanı, kat adedinin ise 2 kat olarak belirlenmesi şeklinde değişiklik yapılarak 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin kısmen kabulüne karar verildiği ve davacı tarafından, özel sağlık tesisi alanı kullanımının trafik yoğunluğunu arttırıcı tesisler kapsamında olmadığı, parselin cephe aldığı yolun mevcut imar planında ve fiili durumda 9.50 metreden geniş olduğu, bu yoldan cephe alan parseldeki yapılaşma koşulunun 4 kat olarak belirlenmesi gerektiği, benzer nitelikteki parsellere tanınan bu hakkın kendi parseline tanınmamasının eşitlik ve adalet ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülerek davaya konu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kat adedinin 2 kat olarak belirlenmesine yönelik kısmının iptali istemiyle incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin; "İmar Planı Değişiklikleri" başlıklı 26. maddesinin 6. fıkrasında, "İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde:
a) Devamlılığı olan bir yolun belli bir kesimde şerit sayısı azaltılamaz ve daraltılamaz.
b) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu dikkate alınır.
c) İmar planlarındaki gelişme alanlarında geçiş amaçlı 3,00 metreden dar yaya yolu, 10,00 metreden dar trafik yolu açılamaz; yerleşik alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. Ancak parseller 7,00 metreden dar yollardan mahreç alamaz.
ç) İmar planı değişikliği ile taşıt geri dönüş kurbu olmayan çıkmaz yol ihdas edilemez.
d) İmar planlarında Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda olan karayollarında yapılacak her türlü değişiklikte bu Kuruluştan alınacak görüşe uyulur." hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu işlemin gerekçesinde, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı paftasında davacı taşınmazının cephe aldığı yolun genişliğine dair herhangi bir gösterime yer verilmediği, bu yolun imar planı paftası üzerindeki gösteriminde 9.50 metre genişliğindeki yollarla aynı genişlikte işaretlenerek güzergahının bu usulde pafta üzerinde çizildiği görülmekte olup İdare Mahkemesince taşınmaz mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda yer verilen fotoğraflarda da uyuşmazlığa konu yolun taşıt yolu niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da, davacıya ait taşınmazın cephe aldığı uyuşmazlığa konu yolun imar planı paftası üzerindeki gösteriminde 9.50 metre genişliğindeki yollarla aynı genişlikte işaretlenerek güzergahının bu usulde pafta üzerinde çizildiği ve ... tarihli, ... sayılı (mülga) Denizli Belediye Meclisi kararında yer verilen 9.50 ila 11.49 metre aralığındaki yollardan cepheli parsellere tanınan kat adedi çerçevesinde 4 kat yapılaşmaya müsait alan hüviyetini taşıdığı görüldüğünden, davaya konu işlemde bu yönü ile de, kısaca cephe alınan yolun genişliğine göre kat adedinin belirlenmesine dair imar planı kararı açısından da planlamada eşitlik ilkesine uygunluk bulunmadığı gerekçesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, yukarıda anılan mevzuat uyarınca 10 metreden dar taşıt yolu planlanamayacağından taşıt yolu niteliğindeki uyuşmazlık konusu yolun her ne kadar davaya konu uygulama imar planında genişliğine dair herhangi bir gösterime yer verilmemiş ise de, imar planı paftası üzerindeki gösteriminde 9.50 metre genişliğindeki yollarla aynı genişlikte işaretlenerek güzergahının bu usulde pafta üzerinde çizildiği görüldüğünden davaya konu taşınmazın cephe aldığı yolun 9.50 metre enkesitli olarak planlanmasında şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davaya konu taşınmazın cephe aldığı yolun genişliği ve bu yol genişiliğine göre kat belirlemesi getiren (mülga) Denizli Belediye Meclisi kararı dikkate alınmak suretiyle davacının talebi uyarınca özel sağlık tesisi alanı kullanım kararına sahip davaya konu taşınmaz için 4 kat yükseklik belirlenmesinin uygun olacağı yönündeki gerekçeye dayalı olarak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması yolundaki Dairemiz kararına katılmıyorum.