T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/2207
Karar No : 2025/5074
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVALI İDARE : ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Urla Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı kabul edilerek İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile değişiklikle onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ... Mahallesi ... Mevkii Nazım İmar Planı ve uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddine dair ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazların bulunduğu alanda 11 Temmuz 1992 tarihinden önce onaylanmış herhangi bir uygulama imar planı ya da mevzii imar planı bulunmadığı, yapılaşmanın İl İdare Kurulu kararı ile onaylanan parselasyon planı üzerine verilen yapı ruhsatı uyarınca yapıldığı anlaşıldığından, kısmi yapılaşma koşullarının oluştuğundan söz edilemeyeceği ve yürürlükte olan Kıyı Kanunu ve Yönetmelik hükümlerine göre kıyı kenar çizgisinden itibaren 100 metre genişliğindeki sahil şeridinde konut kullanımı getirilmesine olanak bulunmadığından dava konusu işlemlerin imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; uyuşmazlığa konu bölgede kıyı bütününde oluşturulan yeni kısmi yapılaşma paftasının onaylanması üzerine bu paftaların esas alınması suretiyle İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde dava konusu taşınmazların kullanım kararının "mevcut konut alanı" olarak belirlendiği, yargılamanın devamı esnasında anılan plan değişikliği ile davacının istemi doğrultusunda değişiklik yapıldığı ve yeni kullanım kararları bütünlüğü oluşturulduğu açık olduğundan, 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik olarak konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu taşınmazların kullanım kararının günübirlik tesis ve park alanı olarak belirlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve ... nolu plan notuna istinaden uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddine dair ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemi yönünden ise, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında yapılacak olan her bir imar planının bir üst ölçekteki imar planına uygun olması mevzuatın gereği olduğundan ve uygulama imar planının davanın devamı esnasında İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine aykırı hale geldiğinden hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile uygun bulunan 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı ile 16/11/2015 tarihinde Çevre, Şehricilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında "kentsel yerleşik alan"da kaldığı, dava konusu taşınmazların da içerisinde olduğu bölgeye yönelik olarak hazırlanan ve ... tarihli, ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclis kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında, kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönündeki ilk 50 metrelik kısmının "park ve yeşil alan" ikinci 50 metrelik kısmının "günübirlik tesis alanı" kullanıma ayrıldığı, Urla Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile değişiklikle onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da aynı usulde kullanım kararlarının belirlendiği, uygulama imar planına askı süresi içinde yapılan itirazların Urla Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kısmen kabul edildiği ve uygulama imar planında imar adasında kalan parsellerin kullanım kararının "konut alanı" olarak belirlenmesi yönünde yapılan değişikliğin onay için İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderildiği, bu süreçte Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinde düzenlenen "kısmi yapılaşma" kavramının uygulanmasında tereddüte düşüldüğünden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından görüş sorulduğu, Bakanlığın ... tarihli, E... sayılı yazısı ile "...kıyı bölgesinde yapılacak bir imar planı çalışması kapsamında büyükşehir belediye sınırları içinde köyden mahalleye dönüşen ve ilgili idaresince kırsal yerleşik alan kabul edilen yerleşme alanlarının veya belediye sınırları içinde olanlar dahil köy statüsünü koruyan köy yerleşme alanlarının olması halinde, bu alanlarda eğer 11/07/1992 tarihinden önce onaylanmış yürürlükte olan herhangi bir imar planı bulunmuyor ise, Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 16/a maddesi gereği yapılacak imar planı çalışmasında sahil şeridinin 100 metre olarak belirleneceği, sahil şeridi içerisinde kalan ve 11/07/1992 tarihinden önce mevzuata uygun olarak yapılmış yapılar olduğunun tespiti halinde, yapılacak imar planı çalışması kapsamında 100 metrelik sahil şeridi içerisinde kalan yapıların mevcut haliyle korunacağı, kat mülkiyeti tesis edilmemek ve herhangi bir müktesep hak teşkil etmemek, mevcut kontur ve gabari aşılmamak kaldı ile yöreye uygun cephe değişikliği ve onarımı ile can ve mal güvenliği için güçlendirem yapılarak kullanılabileceği, bu nitelikteki köy yerleşik alanlarının sahil şerinde kalan kısımlarında yeni yapı yapılamayacağı hususunun Kıyı Kanununun Ek 3 maddesi gereği plan hükmüne bağlanması gerektiği" yönünde görüş bildirilmesinden sonra, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile "Kıyıda (100 metrelik sahil şeridi içinde) kalan ve kırsal yerleşik alan içindeki dönemin mevzuatına uygun olarak yapıldığı tespit edilen yapılar mevcut haliyle aynen korunacak olup, ancak bu alanlarda Kıyı Kanununda tariflenen kullanım kararına göre tariflenen yapılar dışında yeni yapı yapılamayacaktır. Mevcut yapılarda, yeni kat mülkiyeti tesis edilmemek, herhangi bir müktesep hak teşkil etmemek ve mevcut kontur ile gabari aşılmamak kaydı ile yöreye uygun cephe değişikliği, onarımı ile can ve mal güvenliği için güçlendirme yapılarak kullanılabilir." şeklinde ... nolu plan notu ilave edilmesine karar verildiğinden bahisle 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin uygun görülmediği ve davacı tarafından yapılan itirazın bu nedenle reddi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekana ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, İzmir ili, Urla ilçesi, Gülbahçe Mahallesi, Karapınar Mevkiindeki kısmi yapılaşmaya yönelik tespitler doğrultusunda Urla Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin tamamının iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası (... şubesi) ve TMMOB Şehir Plancıları Odası (... şubesi) tarafından açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin 20/10/2025 tarih ve E:2025/4173, K:2025/5047 sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, temyize konu karara dayanak alınan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada Danıştay Altıncı Dairesince verilen bozma kararı göz önünde bulundurularak işbu davada yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılarak dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ise iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/10/2025 tarihinde, kesin olarak, oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.