T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/2667
Karar No : 2025/5252
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 05/06/2018 tarih ve E:2016/7694, K:2018/5534 sayılı bozma kararına uyularak verilen; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Pursaklar ilçesi, ... ada, ... ve ... sayılı parseller; ... ada, ... sayılı parsel ve ... ada, ... sayılı parselin bulunduğu alana yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Pursaklar 2. Etap 2. Bölge Nazım İmar Planı Revizyonu'nun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile ek raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu nazım imar planı revizyonunda konut kullanımına yer verilmemesine ilişkin olarak, her ne kadar bilirkişi raporunda, inşaat uygulaması öncesinde hazırlanan bir proje ölçeği olan kentsel tasarım projesi ile konut kullanımına yer verilebileceği hususu belirtilmiş ise de, bir alana yönelik arazi parçalarının genel kullanış biçimleri, başlıca bölge tipleri, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunlukları, kentsel yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkeleri, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanları ve ulaşım sistemlerinin nazım imar planları ile; yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararların ise nazım imar planına uygun olarak hazırlanan uygulama imar planları ile belirlenmesi gerektiği, bu kararların, mekansal planlama kademelenmesinde yer almayan ancak imar planlarına girdi sağlayan ve bunlara veri oluşturan bir çalışma niteliğinde olan "kentsel tasarım projeleri" ile öngörülmesinin hukuken mümkün olmadığı, aksi yöndeki yaklaşımın, mekansal bir plan niteliğinde olmayan kentsel tasarım projesinin, imar planlarının yerine geçmesi gibi bir sonuç doğurabileceği, ki bu durumun planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırılık teşkil edeceğinin açık olduğu, belirtilen nedenlerle imar hukuku çerçevesinde değerlendirildiğinde dava konusu planda konut kullanımının imar planı ile düzenlenmesi gerekirken kentsel tasarım projesi ile düzenlenmesinin öngörüldüğü, davacının taşınmazları için belirlenen stratejik merkez ve stratejik alt merkez plan kararları içerisinde birçok işyeri amaçlı fonksiyon olmasına rağmen bu kullanımların hangisinin hangi oranda yapılacağına yönelik bir belirleme yapılmadığı görüldüğünden, dava konusu nazım imar planı revizyonunun davacının taşınmazlarına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının Dairemiz kararında yer verilen gerekçelerle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu parsellere yönelik olarak dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında stratejik alt merkez kullanım kararının önerildiği görülmektedir.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. ve 6.maddelerinde nazım ve uygulama imar planı tanımlanmış ve planlar arasındaki hiyerarşik sıralama belirlenmiştir.
Anılan Yasa'da işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle yer alan tanıma göre nazım imar planları, bir kentin gelecekteki nüfus ve işgücü tahmin ve dağılımlarına bağlı olarak alacağı formu ve ticaret, sanayi, konut gibi bölgelerle iskan bakımından yoğun veya seyrek bölgeleri ve iskana elverişli, iskana elverişli olmayan veya iskana izin verilmeyen bölgeleri, sosyal donatı alanları kamusal ve yeşil alanları da içerecek şekilde kentin gelişme yönlerini,ana ulaşım sistemine ait bilgileri ana hatları ile göstermek suretiyle arazi parçalarının kullanma şekillerini belirleyen planlardır. Bu planlarda yerleşmenin gelişme yönü, büyüklüğü ve arazi kullanımlarının fonksiyonel dağılımı ve genel yoğunlukları belirlenmekte ve alt ölçekteki uygulama imar planları da ancak nazım imar planları esaslarına göre çizilebilmektedir.
Öte yandan, plan yapımına dair teknik kuralları belirleyen ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik'in 3. maddesinin 11. bendinde, imar planı; belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı, sağlıklı ve güvenli bir çevre oluşturmayı, yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik, demografik, sosyal, kültürel, tarihsel, fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan, kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen, arazi kullanımı, koruma, kısıtlama kararları, örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta, rapor ve notlardan oluşan belge olarak tanımlanmış, aynı Yönetmeliğin 18. maddesinde yer alan "Her ölçekteki planlar Ek 2 de verilen lejant ve plan çizim normlarına göre hazırlanır." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan kurallar gereğince plan çizimi ve arazi kullanımları gösterim şekillerinin, İmar Planı Yapımına ait Esaslara Dair Yönetmelik EK-2'de yer verilen plan lejant hükümlerine uygun olması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre imar planı; plan notları, lejant ve plan raporu ile bir bütündür. Planlama alanında kullanım kararları plan, pafta, notları ve lejantları ile getirilebilir. İmar planlarının yargısal denetimi yapılırken bu husus doğrultusunda bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Nitekim, anılan Yönetmeliğe ilişkin Ek-2 gösterimlerde stratejik merkez/stratejik alt merkez gösteriminin yer almadığı görülmektedir. 3194 sayılı İmar Yasası'nda da stratejik merkez tanımına yer verilmemiştir.
Belirtilen nedenlerle, imar mevzuatında tanımı yapılmayan ve herhangi bir gösterimi de bulunmayan imar planı kararı üretilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı açıktır.
Öte yandan, Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda, stratejik merkez kullanımının ticari işlevlere ilişkin olduğu ve konut kullanımı içermediği belirtilmekte olup dava konusu nazım imar planı notlarından da belirtilen bu husus anlaşıldığından, kararda yer verilen "konut kullanımının imar planı ile düzenlenmesi gerekirken kentsel tasarım projesi ile düzenlenmesinin öngörüldüğü"ne dair gerekçede isabet bulunmadığından karardan çıkarılması gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin yukarıda belirtilen gerekçelerle iptaline karar verilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 23/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.