T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/5089
Karar No : 2025/4857
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, .. parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Ortahisar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planına yapılan itirazın uygun bulunmasına dair Ortahisar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının uygun bulunmayarak reddi yolundaki Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:..., sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi kapsamında sunulan bilirkişi raporu ile dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerin birlikte değerledirilmesinden, kaldırılması talep edilen 7 metrelik yolun sürekliliği olmayan bir yol olduğu, söz konusu parsellerin diğer iki cephesinde yer alan 10 metrelik iki imar yolundan da servis alma imkanının bulunduğu, 7 metrelik imar yolunun kaldırılmasının ulaşım sisteminin bütünlüğü ve sürekliliğini olumsuz etkilemeyeceği, buna karşılık yolun kaldırılması halinde parsellerin yaklaşık 447 m2 büyüyeceği, yol genişlemesi sonucu küçülen 349 m2 alan çıktığında, davacının maliki olduğu ... ada, ... sayılı parsel ile ... ada, ... sayılı parselin büyüklüğünün yaklaşık 100 m2 artacağı, kaldı ki taşınmazlara verilen yapılaşma emsalleri de dikkate alındığında söz konusu parsellere ilave yapılaşma hakkı tanınacağı, bu durumun da eşitlik ve hakkaniyet ilkesine aykırılık oluşturuacağı, ayrıca yolun genişletilmesi soncunda parsel alanında küçülme olsa da geriye kalan kısım dikkate alındığında, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdan geriye kalan kısmının da kullanılması ve yapılaşmaya açılmasının mümkün olduğu hususları göz önüne alındığında; dava konusu plan ile uyuşmazlık konusu taşınmaza getirilen fonksiyonlarda, kullanım kararlarında ve yapılaşma şartlarında şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararına, dolayısıyla hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından yapılan itirazın reddine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmaz arasında planlanan 7 metrelik imar yolunun 1/1000 ölçekli planda gösterildiği, bu yolun 1/5000 ölçekli planda teknik olarak gösteriminin söz konusu olmadığı, bu yönüyle davaya konu 7 metrelik yolun, üst ölçekli 1/5000 nazım imar planına uygunluğunun davalı idarece incelenemeyeceği, ilçe belediyesinin planlama yetkisinde bulunan 7 metrelik yolun kaldırılmasına yönelik itirazın, ilçe belediyesince kabul edilmesine rağmen, davalı idarece, aynen kabul veya değiştirilerek kabul etme yetkisi dışına çıkmak suretiyle, ilçe belediyesinin kararını 7 metrelik yolun korunmasına karar verilerek reddetmesine ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk, aksi yöndeki idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında büyükşehir belediyelerine tanınan yetkinin kapsamının, ilçe belediyelerinin hazırladığı 1/1.000 ölçekli uygulama imar planını aynen veya değiştirerek onaylama yetkisi ile sınırlı olması, uygulama imar planı değişikliği isteminin kabulüne ilişkin ilçe belediye meclisi kararının kaldırılarak plan değişikliği isteminin reddine karar verilmesinin büyükşehir belediyesine tanınan yetki kapsamında yer almaması, sonuç itibarıyla büyükşehir belediyelerine tanınan değiştirerek onaylama yetkisinin, plan değişikliği isteminin kabulü yolundaki ilçe belediye meclisi kararını reddetme yetkisini içermemesi nedeniyle, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline dair verilen bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığından onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ortahisar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun bulunan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planı ile Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların ortasından geçecek şekilde 7 metrelik imar yolu planlanmış, davacı tarafından bu yolun kaldırılması istemiyle yapılan itiraz Ortahisar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Anılan kararın Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunmayarak, 7 metrelik yolun korunmasına karar verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde: "Çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak", aynı Kanunun 14. maddesinin son fıkrasında ise: "Büyükşehir kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararlar onaylanmış sayılır." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda detaylarına yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, büyükşehir belediyelerine, ilçe belediyesinin hazırlayacağı 1/1.000 ölçekli uygulama imar planını aynen veya değiştirerek onama yetkisi verildiğinden 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği isteminin kabulüne ilişkin ilçe belediye meclisi kararının kaldırılarak sözü edilen plan değişikliği isteminin reddine karar verilmesinin de büyükşehir belediyesine tanınan yetki kapsamında olduğu, diğer bir anlatımla değiştirerek onama yetkisinin, plan değişikliği isteminin kabulüne yönelik ilçe belediye meclisi kararının reddini de içerdiği açıktır.
Bu durumda, büyükşehir belediye meclisinin, uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin ilçe belediye meclis kararını reddetme yetkisi bulunduğundan, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu .... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2025 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Ortahisar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun bulunan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planı ile Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların ortasından geçecek şekilde planlanan 7 metrelik imar yoluna davacı tarafından yapılan itirazın Ortahisar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilmesine karşılık Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunmayarak, 7 metrelik yolun korunmasına karar verilmesi üzerine açılmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde: "Çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak", aynı Kanunun 14. maddesinin son fıkrasında ise: "Büyükşehir kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararlar onaylanmış sayılır." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda detaylarına yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, büyükşehir belediyelerine, ilçe belediyesinin hazırlayacağı 1/1.000 ölçekli uygulama imar planını aynen veya değiştirerek onaylama yetkisi verildiğinden, 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği isteminin kabulüne ilişkin ilçe belediye meclisi kararının kaldırılarak sözü edilen plan değişikliği isteminin reddine karar verilmesinin büyükşehir belediyesine tanınan yetki kapsamında yer almadığı, diğer bir anlatımla değiştirerek onaylama yetkisinin, plan değişikliği isteminin kabulüne yönelik ilçe belediye meclisi kararını reddetme yetkisini içermediği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu kararın yukarıda belirtilen ek gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla Dairemizin bozma kararına katılmıyorum.