T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/6356
Karar No : 2025/4583
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, Antakya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planına yapılan itirazın reddine ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair kararın ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırılması ve yeniden karar vermek üzere dosyanın Mahkemelerine gönderilmesi üzerine uyuşmazlığın esasının incelenmesinden, dava konusu taşınmazın yeşil alan olarak belirlenmesinde parselin bulunduğu bölge özelinde analiz, etüt, araştırma faaliyetleri yapılmadığı,, dava konusu taşınmaz dışındaki mevcut yeşil alanların yetersiz olduğu yönünde bir tespitin yapılmadığı, mevzuat uyarınca plan genelinde ayrılması gereken miktardan daha fazla bir alanın yeşil alan olarak planlandığı dikkate alındığında planlama bölgesinde dava konusu taşınmazın yeşil alan olarak planlanması gerektiği yönünde bir ihtiyacın ortaya konulamadığı, söz konusu bölgede planlanan hizmet etki alanı içerisinde ve yürüme mesafesindeki diğer yeşil alan kullanımlarının, bölgenin sosyal altyapı alanı ihtiyacını, birbiriyle bağlantılı ve süreklilik içerisinde giderebileceği, bu sebeple dava konusu taşınmazın cephe aldığı taşıt yolunun tamamının ticaret+konut alanı ve konut dışı kentsel çalışma alanı olarak planlandığı dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu taşınmaza getirilen kullanım kararının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, dolayısıyla dava konusu parsel özelinde kamu yararı ile özel yarar arasındaki dengenin kurulamadığı, plan bütünlüğü göz önünde bulundurulduğunda dava konusu taşınmazın yeşil alan olarak planlanmamasının bölgedeki sosyal donatı dengesini ve yeşil alan devamlılığını bozmayacağı, cephe aldığı taşıt yoluna cepheli diğer taşınmazlara uygun bir kullanım kararı getirilmesinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına daha uygun olacağı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemlerin şehircilik ilkelerine, ilgili mevzuat hükümlerine ve kamu yararına uygun olmadığı anlaşılmakla, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın, bilirkişi raporunda park alanı fonksiyonunun sadece parsel için planlanmadığı, bölgede bir yeşil alan aksı oluşturularak birbiriyle bağlantılı park alanlarının planlandığı, bu yönüyle uygun bir planlama yaklaşımı olduğu ancak yakın çevre kullanımlarına uygun bir fonksiyonda planlanmasının plan bütünündeki yeşil alan - park alanı aksını bozmayacağı, kamu yararı ile özel yarar arasındaki dengenin sağlanmadığı iddia edildiği, kamu yararının kişilerin yararından üstün olduğu ve bu nedenle özel yararın, varsa oluşan zararı, yasal başka yollarla bu zararın giderilmesini sağlama imkânı olduğu hususunun göz ardı edildiği, dava konusu parselin fiili zemininden geçmekte olan kuru dere boyunca yeşil alan aksı planlandığı, yeşil alan büyüklüğü korunarak aynı hizmet etki alanı içerisinde alt ölçekli imar planları yapılırken planlanan alanın formunun ve şeklinin mevcut durum göz önünde bulundurularak değiştirilebilme imkânı da bulunmadığı usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlık konusu Hatay ili, Antakya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde, 23/04/2019 tarihinde itiraz edildiği, Hatay Büyükşehir Belediye Meclisin ... tarih ve ... sayılı kararı ile itirazın reddedildiği ve itiraz ret işleminin 11/09/2019 tarihinde davacıya tebliği üzerine 27/10/2019 tarihinde anılan 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açılabileceği, yine aynı Kanunun "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinde işlem tarihinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.
Özel Kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise işlem tarihinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazları ve planları belediye meclisinin on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar" düzenlemesi mevcuttur.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Çevre Düzeni Planı ve İmar Planlarının Onayı, İlanı ve Kesinleşmesi" başlıklı onbirinci bölümünün "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında, " Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmüne, 6. fıkrasında, " İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, işlem tarihi itibarıyla imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden,Hatay ili, Antakya ilçesi,... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde, 23/04/2019 tarihinde itiraz edildiği, Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile itirazın reddedildiği ve itiraz ret işleminin 11/09/2019 tarihinde davacıya tebliği üzerine 27/10/2019 tarihinde anılan 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek itirazın zımnen reddedilmiş sayıldığı, 30/06/2019 tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde en geç (dava açma süresinin son günü 29/08/2019 tarihine denk geldiği için) 09/09/2019 tarihine kadar dava açılması gerekirken, 27/10/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacının itirazının reddedildiği Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile bir kısım itirazların kabul edilerek, kabul edilen kısımlar yönünden nazım imar planında değişiklik yapıldığı ve 06/09/2019 - 07/10/2019 tarihleri arasında planın yeniden askıda ilan edildiği görülmekte ise de, planın tümünün askıya çıkarılmadığı, Yönetmeliğin yukarıda açıklanan 33. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kabul edilen kısımlara yönelik değişikliklerin yeniden ilan edildiği ve davacının taşınmazı yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşıldığından, yapılan ilan işleminin davacı açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağı da açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 01/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.