T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/6393
Karar No : 2025/1485
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli ili, Çayırova ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Çayırova Belediyesi Encümeni’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen Şekerpınar 5. Etap parselasyon işlemi ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Çayırova Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselasyon işleminde düzenleme sınırının mevzuata uygun olarak belirlendiği, düzenleme ortaklık payı (DOP) hesabının doğru yapıldığı, parselasyonun dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planına uygun olduğu, meri imar planında kamusal alanda kalan davacılara ait kök parseldeki hisselerin kök parsele en yakın ve tahsise uygun olabilecek imar parsellerine müstakil şekilde tahsis edildiği, davacılara yapılan tahsislerin dağıtım ilke ve esaslarına uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 2016 yılında yapılan parselasyon işleminin yargı kararıyla iptaline karar verilmesi üzerine geri dönüşüm cetvelleri hazırlanarak kök ... sayılı parselin yeniden tescil (ihya) edildiği, davacılara ait hisselerin meri imar planında kamusal alanda kalması nedeniyle parselasyon işlemi sonucunda kök parselin bulunduğu yerden tahsisine imkan bulunmamakta ise de mümkün olduğunca düzenleme öncesi parselin bulunduğu yerden verilmesi gerektiği, bu kapsamda yapılan dağıtım incelendiğinde, davacıya tahsis edilen ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların kök parsele mesafesinin 10 ile 150 metre, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların ise 600 ile 800 metre olduğu eski ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu yerden ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda tahsis yapıldığı ve bu taşınmazda davacılara ait yapının olduğu anlaşıldığından, davacılara kök parsele daha yakın ve eşdeğer alanda tahsis yapılması mümkün iken bu hususa riayet edilmeden nispeten uzak alanlarda ve altı ayrı parselde dağınık şekilde tahsisler yapıldığı, dolayısıyla dava konusu parselasyon işlemi ile eşdeğer alandan tahsis yapılmadığı, bu itibarla dava konusu parselasyon işleminde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. madde uygulama amacına ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmış, davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dosya kapsamında alınan ve usulüne uygun olarak davacılara tebliğ edilen bilirkişi raporunun davacılar tarafından itiraz konusu yapılmadığı, bu bakımdan davalı idare lehine kazanılmış bir hak oluştuğu, davacılara yapılan tahsislerin müstakil olarak, kök parsellerinin kamusal alanda kalması nedeniyle kök parsele en yakın ve tahsise uygun olabilecek imar parsellerinden yapıldığı, yapılan tahsislerin dağıtım ilke ve esaslarına uygun olduğu, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu parselasyon işlemi ile kök parsele daha yakın ve eşdeğer alanda tahsis yapılması mümkün iken bu hususa riayet edilmeden, ana caddeden, şehir merkezinden ve ticaret merkezlerinden uzak, ekonomik değeri çok daha düşük altı ayrı parselde tahsis yapıldığı, kök parsele kıyasla tahsis edilen parseller bakımından dezavantajları ile hak kayıplarının devam ettiği, meri imar planında park ve dini tesis alanında kalan kök parsellerinin davalı belediye tarafından dava dışı bir şirkete kiraya verildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, usul ve kanuna uygun olan temyize konu kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
1/1000 ölçekli uygulama imar planında; kısmen park alanı, kısmen dini tesis alanı ve kısmen yol olarak planlanan uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda 2006, 2011 ve 2016 yıllarında yapılan parselasyon işlemlerinin yargı kararları ile iptallerine karar verilmesi üzerine, davalı idarece geri dönüşüm cetvelleri hazırlanarak kök parsellere dönülmüş, davacılar adına da kök ... sayılı parsel yeniden ihya edilerek tescil edilmiştir.
Daha sonra davacıların kök parselinin isabet ettiği alanda oluşturulan imar parselinin meri 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kamusal alanlara isabet etmesi üzerine bu plana dayalı olarak yapılan dava konusu parselasyon işleminde davacıların hisseleri başka ada ve parsellere taşınmış, neticede 16.750,00 m2 yüzölçümlü (...;14.225,91 m2, ...;1.883,22 m2) taşınmazdan (%29,5571) toplam 4.761,38 m2 DOP kesintisi yapıldıktan sonra hissedar (davacıların murisi) İrfan Kabasakal hissesinden kalan 10.021,15 m2 hisse; ... ada, ... parsel (4.632,54 m2), ... ada, ... parsel (2.040,35 m2), ... ada, ... parsel (1.323,73 m2), ... ada, ... parsel (1.207,12 m2) ve ... ada, ... parsel (817,41 m2) sayılı taşınmazlara, diğer hissedar ... hissesinden kalan 1.326,59 m2 hisse ise ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza müstakil şekilde tahsis edilmiştir.
Davacılar tarafından, kesinleşmiş yargı kararlarının tam anlamıyla uygulanmadığı, parselasyon işlemi ile kadastral parsellerinin isabet ettiği yerde oluşturulan veya bu parselin yakınındaki imar parselleri yerine çok daha uzak imar ada ve parsellerinden tahsis yapıldığı, tahsis yapılan parsellerin yerinin kadastral parsellerine eşdeğer nitelikte olmadığı, daha düşük ekonomik değere sahip olduğu ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihinde yürürlükteki haliyle 3194 sayılı İmar Kanununun "Parselasyon planlarının hazırlanması" başlıklı 18. maddesinin birinci fıkrasında; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.'' hükmüne, onüçüncü fıkrasında ise ''Düzenleme sonucu taşınmaz maliklerine verilecek parseller; öncelikle düzenlemeye alınan taşınmazın bulunduğu yerden, mümkün olmuyor ise en yakınındaki eşdeğer alandan verilir.'' hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, davacılara kök parsele daha yakın ve eşdeğer alanda tahsis yapılması mümkün iken bu hususa riayet edilmeden nispeten uzak alanlarda ve altı ayrı parselde dağınık şekilde tahsisler yapıldığı, dolayısıyla dava konusu parselasyon işlemi ile eşdeğer alandan tahsis yapılmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karar kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de bu kararda; davacının kök parseline daha yakın ve eşdeğer nitelikte tahsis yapılabilecek parsellerin hangileri olduğunun belirtilmediği, parselasyon işleminin nasıl yapılması gerektiğinin açıklanmadığı görülmüştür.
Bu durumda, davacılara ait kök parsele daha yakın ve eşdeğer nitelikte tahsis yapılabilmesi için; dava konusu parselasyon işlemine dayanak imar planı ile getirilen arazi kullanım kararları, plan notları, imar adalarının yapısı, davacılara ait parselin konumu ve parsel üzerindeki yapı dikkate alınmak suretiyle, başka kişilerin mağduriyetine neden olmaksızın, davacılara ait kök parseldeki hisselerin nasıl ve hangi parsellere aktarılabileceği hususunun açıklığa kavuşturulması amacıyla ek bilirkişi raporu alındıktan sonra uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/03/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.