T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/7192
Karar No : 2025/1682
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Maliye Hazinesine ait, Van ili, Edremit ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Edremit Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli Van Edremit (Merkez) İlave + Revizyon İmar Planı ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Edremit Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ve dava dosyasında bulunan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, hazine adına kayıtlı dava konusu Van ili, Edremit ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... sayılı parselin, 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümlerine göre kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönüne doğru ikinci elli (50) metrelik alan kapsamında kalması nedeniyle "yol ve günü birlik tesis alanı" olarak planlandığı, yapılan planlamanın 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümlerine uygun olduğu, bu kapsamda dava konusu planın ... ada... numaralı parsel yönünden kamu yararı ve şehircilik ilke ve planlama esaslarına uygun olduğu gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın reddine; ... ada ... sayılı parselin ise 1/5000 ölçekli ilave + revizyon nazım imar planında kamu hizmet alanı-günübirlik tesis alanı kullanımına ayrıldığı, dava konusu 1/1000 ölçekli İlave + Revizyon Uygulama İmar Planında ise yerleşik konut alanı-günübirlik tesis alanı kullanımlarına ayrıldığı bu nedenle planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olarak fonksiyon belirlemesi yapıldığı, dolayısıyla yürürlükte bulunan planın üst ölçekli plana uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle ... ada ... sayılı parsel yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; İstinaf konusu Mahkeme kararının ... ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptaline ilişkin kısmı bakımından yapılan inceleme sonucunda; "kısmen günü birlik tesis alanı, kısmen konut alanı ve kısmen yol" olarak belirlenen ... ada ... parsel sayılı taşınmazın konut alanı fonksiyonu verilen kısmının üst ölçekli plan ile uyumlu olmadığı, dolayısıyla planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu hususundaki tespitin isabetli olduğu, dolayısıyla bu kısım yönünden istinaf incelemesine konu olan İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir nedenin de bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden istinaf isteminin reddine; buna karşılık uygulama imar planında "kısmen günübirlik tesis alanı, kısmen 7 metre genişliğinde yol" olarak ayrılan kısım bakımından yapılan incelemede, "Günübirlik Tesis Alanı" olarak belirlenen kısmının üst ölçekli plana dolayısıyla planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olduğu, ayrıca günü birlik tesis alanı ile konut alanı fonksiyonlarının birbirinden ayrılması için getirilen 7 metre genişliğinde yol kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmesinin zorunlu olmadığı gibi birbirinden farklı kullanım alanlarının ayrılması için gerekli olduğu bu nedenle taşınmaza getirilen "kısmen günübirlik tesis alanı, kısmen 7 metre genişliğinde yol" fonksiyonunda şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı ve anılan kısımlar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin bu kısmının iptali yolundaki istinaf konusu Mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile bu kısım yönünden mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, Maliye Hazinesinin malik olduğu Van ili, Edremit ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Edremit Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli Van Edremit (Merkez) İlave + Revizyon İmar Planının 20/03/2019 - 20/04/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, Van Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından askı süresi içinde 18/04/2019 tarihinde plana yapılan itirazın, Edremit Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile reddedildiği ve bu işlemin davacıya ... tarih ve E... sayılı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı yazısı ile bildirilmesi üzerine 11/02/2020 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı, "varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan" olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir.
14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, işlem tarihi itibariyle imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; plan revizyonuna ilan süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılan itirazın ilanın son günü olan 20/04/2019 gününü izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine, 60 günlük süre içerisinde açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra 11/02/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.
Öte yandan, askı süresi içinde yapılan davacı itirazının reddi yolundaki ... tarih ve ... sayılı Edremit Belediye Meclis Kararının ... tarih ve E... sayılı yazı ile davacıya (davacı beyanına göre Kep sistemi üzerinden aynı tarihte) tebliğ edildiği anlaşılmakta ise de yukarıda belirtilen 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca askı süresinin son gününü izleyen günden itibaren 60 günlük zımnen ret süresi geçtikten sonra idare tarafından verilen cevabın dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.
Bu itibarla, mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin kısmen iptaline kısmen davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının iptale yönelik kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/03/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.