T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/1203
Karar No : 2024/7205
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR):1- ... 2- ...
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1-... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 16.07.2021 tarihinde onaylanan İstanbul ili, Beykoz İlçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu 16.07.2021 onay tarihli Beykoz İlçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planında bölgedeki koruma kullanma dengesinin gözetildiği, yapılaşmaya dair hükümlerin Elmalı 1-2 Barajı Havzası Koruma Planı hükümleri ile uyumlu olduğu, önerilen kentsel arazi kullanım kararlarının (konut alanı, ticaret alanı ve konut+ticaret alanı) sürdürülebilir koruma ve kontrollü gelişme alanlarında planlandığı, bunun dışında kalan koruma alanlarında ise “ağaçlandırılacak alan, mezarlık, tabiat parkı, günübirlik tesis alanı, tarımsal alan, orman alanı ve su yüzeyi" bulunduğu, bu nedenle nüfus yoğunluğunu artıran herhangi bir arazi kullanımının önerilmediği, üst ölçekli plan olan 1/100.000 ölçekli planda bölgeye dair koruma öncelikli bir yaklaşım ele alındığı, bölgede yapılaşmanın tamamen kısıtlanmadığı, yapılaşmanın alt ölçekli planlarda ilgili mevzuat kapsamında ele alınmasının öngörüldüğü, davaya konu nazım ve uygulama imar planları ile öngörülen hükümlerin ve kullanımların 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı hükümleri ile örtüştüğü, üst ölçekli planda ifade edilen kullanımlar için öngörülen kıstasların dava konusu planlarda karşılandığı, planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olduğu, diğer taraftan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen kişi/m2 standartlarına göre ayrılması gereken sosyal donatı ve teknik altyapı alanı miktarlarına göre, davaya konu planlarda belirlenen 68.000 kişilik nüfus için ayrılan sosyal donatı ve teknik altyapı alanlarının imar mevzuatı ile belirlenen standartları karşıladığı, sosyal donatı ve teknik altyapı alanlarının konumlarının belirlenmesinde yürüme mesafeleri/ulaşılabilirlik kriterlerinin dikkate alındığı, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu Beykoz İlçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının planlama tekniklerine, şehircilik ilkelerine, kamu yararına ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından, söz konusu plan değişikliklerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :... Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
... Bakanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, Beykoz İlçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Olur'u ile onaylanarak 29.07.2021-29.08.2021 tarihleri arasında askıda ilan edildikleri, anılan imar planlarının iptali istemiyle belediye meclisi üyeleri olan davacılar tarafından bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/12/2024 tarihinde, kesin olarak, oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY(X) :Dava 16.07.2021 onay tarihli İstanbul İli, Beykoz İlçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri 1/5000 Ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlık konusu 16.07.2021 tarihli imar planlarına itiraz üzerine , Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile onaylanan İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ..., ..., ..., ..., ... mahalleleri 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar plan revizyonu ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı revizyonunun iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası Başkanlığı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının 4.2.1 sayılı Orman Alanları başlıklı plan notunda" 6831 sayılı orman yasası hükümlerine tabi alanlardır. Bu alanlarda, ilgili kurumun görüşü ve izni alınarak rekreatif amaçlı kullanım ve düzenlemeler yapılabilir. Plan bütünü içerisinde orman sınırı ile kamu ve/veya özel mülkiyete haiz parsellerin kesiştiği orman sınırı ile ihtilaf yaşanabilecek parsellerde, ilgili idarenin görüşü doğrultusunda işlem yapılacaktır. Planda "orman alanı" ile birlikte gösterilen çift lejantlı alanlarda, bu planda genel hükümler başlığı altında belirtilen koşullara göre Kanlıca Orman İşletme Müdürlüğünden alınacak görüş doğrultusunda uygulama yapılacaktır." düzenlemesinin bulunduğu anılan plan notunda orman alanlarının bazı kısımları çift lejant ile gösterildiği, orman sınırları yönünden özel mülkiyet ile ihtilaf yaşanabilecek yerlerde ilgili idarenin görüşünün alınacağının ifade edildiği, öncelikle bir alanın hem orman hem de başka bir kullanım olarak çift lejandlı bir şekilde düzenlenmesinin idari işlemi taşıması gereken kesinlikten uzaklaştırdığı ve imar planı kararlarını koruma -kullanma dengesi yönünden belirsizleştirdiği, diğer yandan; nazım imar planları ve uygulama imar planları eş zamanlı olarak hazırlanmış iken henüz orman sınırlarına ilişkin kararların planda kesinleştirilmemiş olmasının kurum görüşlerine uygun olmadığı, çift lejanda ilişkin detaylı irdelemelere plan açıklama raporunda da yer verilmediği, gelecekte ortaya çıkabilecek gelişmelere bağlı olarak orman sınırlarında meydana gelebilecek değişikliklere yönelik olarak bir plan notu geliştirilmek istendi ise de, dış verilerde meydana gelen değişikliklerin imar planı değişikliği olmaksızın kendiliğinden uygulamaya girmesinin mümkün olmadığı, plan türünün koruma amaçlı imar planı olmasından ötürü belirsiz bir zamanda ortaya çıkabilecek yeni gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkabilecek muhtemel değişiklikler için geliştirilecek plan kararlarında doğal yapıya yönelik koruma önlemlerini önceleyen bir yaklaşımının izlenmesi gerektiği, bu bağlamda 4.2.1 sayılı orman alanlarına ilişkin plan notunun koruma amaçlı imar planı ilkeleri bağlamında yeniden hazırlanması gerektiği,
Dava konusu nazım imar planında 6 sayılı " Sosyal Altyapı Alanları" üst başlığı altında 6.5. sayılı " Sosyal Tesis Alanı" başlıklı plan notunda "Sosyal yaşamın niteliğini ve düzeyini artırmak amacı ile toplumun faydalanacağı kreş kurs, yurt, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi, toplum merkezi, şefkat evleri, güçsüzler evi, sosyal yardım birimleri vb. fonksiyonların yanı sıra sergi salonu, sanat galerisi, müze, bilgi-beceri-meslek edindirme kursları, konser, konferans, kongre salonları, sinema, tiyatro ve opera gibi kültürel amaçlı yapıları içeren kamuya ait alanlardır. Ayrıca bu alanlarda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın sosyal hizmet alanları da yapılabilir. Bu alanlarda uygulama, mimari avan projeye göre yapılacaktır" "düzenlemesine, 6.6 sayılı " Özel Sosyal Tesis Alanı" "başlıklı plan notunda "Sosyal yaşamın niteliğini ve düzeyini artırmak amacı ile toplumun faydalanacağı kreş, kurs, yurt, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi, toplum merkezi, şefkat evleri, güçsüzler evi, sosyal yardım birimleri vb. fonksiyonların yanı sıra sergi salonu, sanat galerisi, müze, bilgi-beceri-meslek edindirme kursları, konser, konferans, kongre salonları, sinema, tiyatro ve opera gibi kültürel amaçlı yapıları içeren gerçek veya tüzel kişilere ait alanlardır. Bu alanlarda uygulama, mimari avan projeye göre yapılacaktır." düzenlemesine, 6.7. sayılı "Kültürel Tesis Alanı" başlıklı plan notunda "Toplumun kültürel faaliyetlerine yönelik hizmet vermek üzere kütüphane, halk eğitim merkezi, bilim merkezi vb. Eğitim yapıları, kültür merkezi, sergi salonu, sanat galerisi, müze, konser, konferans, kongre salonları, sinema, tiyatro ve opera gibi kültürel fonksiyonların yer aldığı kamuya ait alanlardır." düzenlemesine yer verildiği,
Sosyal Tesis Alanlarına ilişkin 6.5 ve 6.6 sayılı plan notlarında bu alanlarda yer alabilecek alt kullanımlar arasında kültürel tesis alanlarının da ifade edildiği ancak, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği gösterimlerine göre sosyal tesis alanları ile kültürel tesis alanlarının ayrı gösterimleri bulunduğu, dava konusu planın 6.7 sayılı kültürel tesis alanlarına ilişkin notlarında da 6.5. ve 6.6. sayılı sosyal tesis alanlarına ilişkin konuların içerdiği ve bu durumun sosyal ve kültürel tesis alanı işlevleri yönünden çelişki teşkil ettiği tespitlerine yer verilmiştir.
Dava konusu 16.07.2021 onay tarihli Beykoz İlçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri 1/5000 Ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planında da yukarıda anılan plan notları yer almaktadır.
Bu durumda yukarıda aktarılan bilirkişi raporundaki tespitler uyarınca dava konusu imar planlarının iptaline karar verilmesi gerektiği bu nedenle temyize konu idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.