T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/1753
Karar No : 2025/255
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...Yapı Denetim Limited Şirketinin denetim sorumluluğunda bulunan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... YİBF nolu yapıları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunda belirlenen görev ve sorumlulukları yerine getirmeyerek ve gerektiği gibi denetlemeyerek, görev aldığı yapı denetim kuruluşuna üç adet idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet verdiğinden bahisle sorumlu denetim elemanı (mimar, proje ve uygulama denetçisi) olan davacının, aynı Kanunun 8. maddesinin 8. fıkrası uyarınca 3 (üç) yıl süre ile herhangi bir yapı denetim ve laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamamasına ilişkin 02/06/2022 tarih ve 3802914 sayılı Bakanlık Olur'unun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu yaptırım kararına dayanak alınan para cezalarının aynı tarihli olduğu, bu cezaların davacı tarafından aynı tarihte öğrenildiği, bu nedenle 4708 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen hükümlerine göre davacıya üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamama ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olamama yaptırımı uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, kararda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : ...Yapı Denetim Limited Şirketinin denetim sorumluluğunda bulunan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... YİBF nolu yapıların 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunda ve belirlenen görev ve sorumlulukları yerine getirmeyerek ve gerektiği gibi denetlemeyerek ve "plan ve mevzuat ile belirlenen emsalin ve kat sayısının aşılması, kademelendirme yapılmaması ve 2019 tarihli Tebliğe uygun zemin ve temel etüdü raporu hazırlanması gerekirken, ilk ruhsat ve tüm ruhsatlarda 2016 tarihli zemin etüt raporunun görülmesi, 2020 tarihinde tanzim edildiği iddia edilen parsel bazında zemin etüdü raporunun hiçbir ruhsata işlenmemesi" fiilleri nedeniyle görev aldığı yapı denetim kuruluşuna üç adet idari para cezası uygulanmasına sebebiyet verdiğinden bahisle sorumlu denetim elemanı (mimar, proje ve uygulama denetçisi) olan davacının, aynı Kanunun 8. maddesinin 8. fıkrası uyarınca 3 (üç) yıl süre ile herhangi bir yapı denetim ve laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
29/06/2001 tarih ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun, 04/04/2015 tarih ve 6645 sayılı Kanunun 32. maddesi ile değişik 8. maddesinin 8. fıkrasında, "Yapı denetim kuruluşuna üç defa idari para cezası verilmesine sebep olduğu anlaşılan denetçi mimar ve denetçi mühendislerin belgeleri, Merkez Yapı Denetim Komisyonunun kararı ile iptal edilir. Bu suretle belgesi iptal edilen denetçi mimar ve denetçi mühendisler, üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamaz." hükmü yer almakta iken,
14/02/2020 tarih ve 7221 sayılı Kanunun 25. maddesi ile değişik 8. maddesinin 8. fıkrasında "Yapı denetim kuruluşlarına üç ayrı teknik inceleme raporu kapsamında üç adet idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet vererek kayıtları tutulan denetçi mimar ve denetçi mühendisler ile diğer teknik personel, Merkez Yapı Denetim Komisyonunun kararı ve Bakanlığın onayı ile üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olamaz." hükmüne yer verilmiştir.
05/02/2008 tarih ve 26778 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 6. maddesine 22/08/2015 tarih ve 29453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak eklenen 7. fıkrada "Hataların taşıyıcı sistemi etkilemesi nedeniyle yapı denetim kuruluşuna yeni iş almaktan men cezası uygulanmasına sebebiyet veren ya da gerçeği yansıtmayan raporlar hazırlayarak laboratuvarların belgesinin iptaline neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar da, Kanunda yapı denetim kuruluşlarına ve laboratuvarlara idari para cezası uygulanmasına neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar için öngörülen yaptırımlara tabidir. Yapı Denetim kuruluşları ve laboratuvarlara Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) bentleri ile (g) bendinin (1) numaralı alt bendi ve onuncu fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca uygulanan her bir idari yaptırım, sorumluluğu bulunan denetçi mimar ve mühendisler ve teknik elemanlara verilecek idari yaptırımlar konusunda tekerrüre esas alınır. Ancak Kanunun 8. maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi uyarınca uygulanacak idari para cezasının denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar hakkında uygulanacak idari yaptırım için tekerrüre esas alınabilmesi için idari para cezasına konu her üç uyarı cezasına da o kişinin sebep olması gerekmektedir. Aynı inceleme kapsamında kuruluşa birden fazla fiilden idari yaptırım uygulansa bile neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar için bu durum bir kere tekerrüre esas alınır." kuralına yer verilmiş, 29/12/2018 tarih ve 30640 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikle anılan fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının sorumlu denetim elemanı olarak çalıştığı ... Yapı Denetim Limited Şirketine; Yalova ili, Çiftlikköy ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan yapılara yönelik yapılan inceleme sonucunda Yalova Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 16/05/2022 tarihli kararlarıyla 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (a) ve (c) bendi uyarınca denetim sorumluluğunu yerine getirmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi uyarınca ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 106.786,35-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 106.786,35-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 49.245,57-TL,... YİBF (... Blok) nolu yapı için 49.245,57-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 38.143,71-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 106.786,35-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 94.125,24-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 49.245,57-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 49.245,57-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 49.245,57-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için 92.022,48-TL, ... YİBF (... Blok) nolu yapı için ise 49.245,57-TL idari para cezası verildiği, söz konusu bu para cezalarının tamamının yapılan incelemede "plan ve mevzuat ile belirlenen emsalin ve kat sayısının aşıldığı, kademelendirilme yapılmadığı ve 2019 tarihli Tebliğe uygun zemin temel etüdü raporu hazırlanmadığı ilk ruhsat ve tüm ruhsatlarda 2016 tarihli zemin etüt raporunun görülmediği, 2020 tarihinde tanzim edildiği iddia edilen parsel bazında zemin etüdü raporunun hiçbir ruhsata işlenmediği" şeklindeki aynı sebeplerle tesis edildiği ve yine tüm komisyon kararlarında aykırılıkların yeni yapı ruhsat onay tarihi olan 18.08.2017 tarihinde gerçekleşmeye başladığının belirtildiği, ... Yapı Denetim Limited Şirketine 12 ayrı idari para cezası verilmesine sebep olduğundan bahisle de, 4708 sayılı Kanunun 8. maddesinin 8. fıkrası uyarınca sorumlu denetim elemanı olan davacının üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuar kuruluşunun ortağı da olmaması yönünde... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin tesis edildiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, para cezasına sebebiyet veren fiillerin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 4708 sayılı Kanunun 8. maddesinin 6645 sayılı Kanunla değişik 8. fıkrası uyarınca; yapı denetim kuruluşuna üç defa idari para cezası verilmesine sebep olduğu anlaşılan denetçi mimar ve mühendislere maddede açıklanan yaptırımların uygulanacağı belirtilmiş olup maddede söz konusu yaptırımın aynı inceleme kapsamında tespit edilen fiillere bağlı olarak tesis edilip edilemeyeceği yönünde bir açıklık bulunmadığından aynı inceleme kapsamında kuruluşa birden fazla fiilden idari para cezası uygulanmasına neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar için bu durumun üç ayrı para cezasına sebep olmak kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, idari para cezalarının konusunu oluşturan, aynı ada ve parsel üzerinde bulunan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... YİBF nolu bütün yapılarda tespit edilen aynı türden plan ve mevzuata aykırılıklarının tüm yapılar için ayrı ayrı gerçekleştiği kabul edilerek dava konusu yaptırımın uygulanmasına karar verilmiş ise de bu aykırılıkların yeni yapı ruhsatı onay tarihi olan 18.08.2017 tarihinde gerçekleşmeye başladığı ve aynı inceleme ve denetim kapsamında olduğu değerlendirildiğinden davacının denetçi mimar olarak görev yaptığı yapı denetim kuruluşuna aynı tespitlere yer verilerek düzenlenen teknik inceleme raporlarına dayanılarak her bir blok yapı için ayrı ayrı idari para cezası verilmesine, sorumlu denetim elemanı olarak davacının 4708 sayılı Kanunun 8. maddesinin 8. fıkrası uyarınca sebep olduğundan bahisle ve anılan para cezalarının üç ayrı idari para cezası kapsamında değerlendirilmesi suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/01/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.