T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/2127
Karar No : 2025/4558
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ...
2-(DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : 1- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
3-...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahalle, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile bu işlemin dayanağı olan Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile yine taşınmazın bulunduğu alanda Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan bir kısım itirazların kabul edildiği, ancak planın yeniden askıya çıkarılmadığı, bu yönüyle imar planının ve bu plana dayanılarak tesis edilen kamulaştırma işleminin hukuka aykırı olduğu, diğer dava konusu işlemler yönünden ise, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonuna karşı başka bir parsel maliki tarafından açılan davada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, dava konusu planın Terme Çayı Islah Projesi kapsamında onaylandığı, bu kapsamda taşınmazın yapılaşmaya izin verilmeyecek şekilde planlanmasının planlama teknikleri ve kamu yararına uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, dava konusu taşınmazın da kısmen konut, kısmen yol, kısmen taşkına maruz alan olarak planlı iken plan değişikliği sonrası aynı fonksiyonların getirildiği, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklerinin de Terme Çayı Islah Projesi kapsamında onaylandığı görüldüğünden, dava konusu planlarda şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, kamulaştırma işlemi ile dayanağı olan Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden davanın reddine ilişkin kararın yerinde olmadığı, taşınmazın fonksiyonunun mahkeme kararında incelenenden farklı olduğu, eksik incelemeye dayalı veirlen temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, 2017 yılında onaylanan imar planı revizyonlarına davacı tarafından itiraz edilmediği, davacı yönünden bu planların kesinleştiği, bu kısım yönünden davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davacı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idareler tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü iile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahalle, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... tarih ve ... sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararıyla kamulaştırılmasına karar verilmiş, ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan kamulaştırma bedelinin tespiti davasında işlemin öğrenilmesi üzerine bu işlem ve dayanağı olan Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile yine taşınmazın bulunduğu alanda Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde Nâzım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak Uygulama İmar Planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nâzım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
... tarih ve ... sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararıyla onaylanan kamulaştırma işlemi ve kamulaştırma işleminin dayanağı olan Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu yönünden,
Davacı tarafından dosyaya sunulan 25/12/2024 tarihli dilekçe ile ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararıyla kamulaştırma işleminden vazgeçildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen kamulaştırma bedelinin tespiti davasında ise dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görüldüğünden, bu davanın da kamulaştırma işlemi yönünden konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, kamulaştırma işleminin dayanağı olan ... tarih ve ... sayıklı büyükşehir belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonuna kamulaştırma işlemi üzerine bu davanın açıldığı, kamulaştırma işlemi yönünden davanın konusuz kaldığı ve söz konusu planların Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla değişikliğe uğradığı, davacı tarafından anılan kararla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin de bu davada dava konusu edildiği görüldüğünden, 12/10/2017 tarihinde onaylanan planlar yönünden de davanın konusuz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin... -tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden,
Mahkemece, başka bir parsel maliki tarafından açılan davada düzenlenen bilirkişi raporunda yer alan incelemelere göre karar verildiği, ancak o davanın konusunun ... Mahallesinde yer alan ... ada, ... sayılı parsele ilişkin 2017 yılında onaylanan imar planı revizyonları olduğu, dava konusu taşınmazın ise farklı bir konumda ve fonksiyonda yer aldığı ve davanın konusunun da 2021 yılında onaylanan imar planı değişiklikleri olduğu anlaşıldığından, mahkemece parsel bazlı açılan başka bir davada düzenlenen bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
Bu durumda, öncelikle bu imar planı değişiklikleri yönünden davanın süresinde açılıp açılmadığı araştırılarak, davanın süresinde olması durumunda, dava konusu imar planı değişikliklerinin uyuşmazlığa konu taşınmaz yönünden şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığı yönünden gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacı ve davalının temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.