T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/2291
Karar No : 2025/4186
DAVACI : ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı-ANKARA
VEKİLLERİ : Av. ...-Av. ...
İSTEMİN KONUSU: 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı Resmi Gazete'de Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin arsa tahsis iptaline ilişkin 60. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 2. fıkrasının (b) bendi ile 3. fıkrasının ve bu hükümlere dayanılarak davalı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 5255 ada, 6 sayılı parselin ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescili için gerekli işlemlerin başlatılması yönündeki ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, 3194 sayılı Kanunun 29. maddesinde, yapı ruhsatının geçerlilik süresinin 5 yıl olarak belirlendiği, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda yapı ruhsatı geçerlilik süresine yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle söz konusu 29. maddedeki 5 yıllık sürenin organize sanayi bölgelerinde yapılacak inşaatlar için de geçerli olduğu, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nin iptali istenen maddelerinin İmar Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği, Bakanlık tesis ettiği işlemde gerekçe bildirmediğinden yetkisini aştığı, devredilmiş taşınmazın tahsis kararının iptal edilmesinin mülkiyet hakkına aykırılık oluşturduğu, tesis edilen işlemin şirketin ekonomik mahvına yol açabileceği iddia edilerek Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 2. fıkrasının (b) bendi ile 3. Fıkrası ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... tarih ve E-... sayılı kararının iptalinin hukuka ve usule aykırı olduğu ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davalı tarafından, işlemin idari davaya konu edilecek kesin ve icrai karar bulunmadığı, davanın süresinde olmadığı, anılan hükümlerle OSB tüzel kişiliğinde bulunmayan sanayi parsellerinin üretime kazandırılması amaçlanmasına karşın davacının üretime başlamadığı, 4562 sayılı Kanun'a hedeflenen amaç doğrultusunda Kanunun 18. maddesi ile arsa tahsisine ilişkin hükümlere yer verildiği ve gerekli tedbirleri alma konusunda Bakanlığına yetkili kılındığı, bu yetkiye istinaden arsa tahsisi yapılması, tahsis edilen arsaların amaca uygun kullanım usulü, tahsisin iptali gibi konuların 27. madde uyarınca hazırlanan Yönetmelikle düzenlendiği, dava konusu Yönetmelik maddelerinin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 2. fıkrasının (b) bendi ile 3. fıkrası yönünden davanın reddine, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... tarih ve E-... sayılı kararı yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'İN DÜŞÜNCESİ: Dava, ... ada, ... sayılı parselin ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescili için gerekli işlemlerin başlatılmasına ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlem ile 02.02.2019 tarihli, 30674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 60. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, 2. fıkrasının (b) bendinin ve 3. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
Davanın süresinde olduğu görülerek işin esasına geçilmiştir.
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 4. maddesinin 15. fıkrasında, "Yürürlüğe giren imar plânına göre arazi kullanımı, yapı ve tesislerinin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları OSB tarafından verilir ve denetlenir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi sırasında işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin harçlar, OSB tarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya il özel idaresi hesabına yatırılır." hükmü, "Arsa Tahsisleri" başlıklı 18. maddesinin 7. ve 8. fıkrasında, "Katılımcının kendisine tahsis edilen parsel üzerinde gerçekleştireceği sabit yatırım tutarının en az %50’si tutarında bankalar veya kredi kuruluşlarından yatırım kredisi alması durumunda altıncı fıkrada aranan şartları sağlayanlarda üretime geçme şartı aranmaksızın geri alım hakkı şerhi konulmadan; Bakanlık kredisi kullanan OSB’lerde ipotekli, Bakanlık kredisi kullanmayan OSB’lerde ipoteksiz tapu verilebilir. Katılımcının yönetmelikte belirlenen süreler içinde üretime geçmemesi ve kredi sözleşmesinin sona ermesi durumunda tahsis için ödenen tutar toplamının tahsis tarihinden sonraki yıllar için 213 sayılı Kanun uyarınca açıklanan yeniden değerleme oranlarına göre güncellenmesi ile elde edilen tutarın ilgilinin banka hesabına yatırılmasını müteakip, parsel OSB adına tescil edilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin hususlar yönetmelikle belirlenir.
Hâlihazırda geri alım şerhli tapusunu alan katılımcılar hakkında yedinci fıkra hükümleri kıyasen uygulanabilir." hükmü, 01.07.2017 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 15. maddesinde, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce OSB olarak seçilen alan içinde kalan ve OSB tarafından katılımcıya devri gerçekleştirilen taşınmazların yatırım yapılmayarak boş kaldığının tespit edilmesi hâlinde taşınmaz malikine yapı ruhsatını alması ya da OSB’nin uygun gördüğü yatırımcıya taşınmazı devretmesi için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süre tanınır. Bu süre içinde taşınmazın OSB’nin uygun göreceği bir yatırımcıya devredilmemesi ya da yapı ruhsatı alınmaması veya yapı ruhsatı alınmış ise yapı ruhsatı tarihinden itibaren iki yıl içinde üretime geçilmemesi hâllerinde, taşınmaz kimin tasarrufunda olursa olsun tahsis için ödenen tutar toplamının tahsis tarihinden sonraki yıllar için Maliye Bakanlığı tarafından 213 sayılı Kanun uyarınca açıklanan yeniden değerleme oranlarına göre güncellenmesi ile elde edilen tutarın ilgilinin banka hesabına yatırılmasını müteakip OSB adına tescil edilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce maliki bulunduğu taşınmazı OSB olarak seçilen alan içerisinde kalan ve bu taşınmazı üzerinde yatırım yapmayarak boş hâlde bulunduran taşınmaz malikine, yapı ruhsatını alması ya da OSB’nin uygun gördüğü yatırımcıya taşınmazı devretmesi için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süre tanınır. Bu süre içinde taşınmazın OSB’nin uygun göreceği bir yatırımcıya devredilmemesi ya da yapı ruhsatı alınmaması veya yapı ruhsatı alınmış ise yapı ruhsatı tarihinden itibaren iki yıl içinde üretime geçilmemesi hâllerinde taşınmaz, kamulaştırma yoluyla iktisap edilir.
Birinci fıkraya göre OSB adına resen tescil edilen taşınmazlar ile ikinci fıkraya göre kamulaştırma yoluyla iktisap edilen taşınmazlar, öncelikli olarak orta yüksek ve yüksek teknolojili yatırımlara tahsis edilir. Aynı parsel için birden fazla yatırımcının tahsis talebinde bulunması durumunda teknoloji yoğunluğu, yatırım tutarı ve istihdam oranı yüksek olan yatırıma öncelik tanınır, eşitlik hâlinde ise kura yöntemine başvurulur. Bakanlık, OSB tarafından talep edilmesi durumunda, birinci ve ikinci fıkraların uygulanması kapsamında ortaya çıkacak arsa edinim masraflarının tamamına kadar olan kısmını kredilendirebilir." hükmü yer almıştır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin "Arsa tahsis iptali" başlıklı 60. maddesinin 1. fıkrasında, "Tahsis edilen arsa ile ilgili olarak;
a) Tahsis tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde gerçekleştireceği yapıya ait projeleri OSB’ye tasdik ettirerek yapı ruhsatını almayan,
b) Yapı ruhsatı aldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatını almayan,
c) 25/11/2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre “ÇED Gerekli Değildir” veya “ÇED Olumlu” kararı almayan,
katılımcılara yapılan tahsis, yönetim kurulu tarafından iptal edilir." düzenlemesi, 2. fıkrasında, "Makul sebeplerin varlığı halinde birinci fıkranın;
a) (a) bendinde belirtilen süre toplamda 6 ayı,
b) (b) bendinde belirtilen süre ise toplamda 2 yılı
geçmemek üzere yönetim kurulu tarafından uzatılabilir." düzenlemesi, 3. fıkrasında, "İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sürede de inşaata başlanmış ve yapı kullanma izni alamamış katılımcılar için ise bu süre toplamda 1 yılı geçmemek üzere Bakanlık tarafından uzatılabilir." düzenlemesi yer almıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4. maddesinde, diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmış, 29. maddesinde, "Yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu müddet zarfında yapıya başlanmadığı veye başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz kalır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir..."hükmü, 30. maddesinde, "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (...) bürolarından; 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir." hükmü, 31. maddesinde, "İnşaatın bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar. Ancak, kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir." hükmü yer almıştır.
Öte yandan mevzuata göre iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınabilmesi için yapı kullanma izni belgesinin alınmış olması gerekmektedir.
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'na göre yapı ve tesislerinin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları OSB tarafından verilmekte olup yapı ruhsatının süresi, yani yapının ne kadar sürede bitirilerek yapı kullanma izni alınacağı düzenlenmemekte, bu hususlar genel kanun olan 3194 sayılı İmar Kanunu'na bırakılmaktadır. Ayrıca 4562 sayılı Kanun'da katılımcının yönetmelikte belirlenen süreler içinde üretime geçmemesi ve kredi sözleşmesinin sona ermesi durumunda, tahsis edilmiş olan taşınmazın OSB adına tescil edileceği hükme bağlanmaktadır. Yönetmelikte ise arsa tahsisinden itibaren 1 yıl içinde yapıya ilişkin projelerin onaylanarak yapı ruhsatının alınması, yapı ruhsatının alınmasından itibaren 2 yıl içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının alınması gerektiği düzenlenmekte, makul sebeplerin varlığı halinde yapı ruhsatının alınmasının 6 ay, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmasının 2 yıl süreyle ya da makul sebeplerin varlığı aranmaksızın inşaata başlanmış, ancak yapı kullanma izni alamamış katılımcılar için ise bu sürenin toplamda 1 yılı geçmemek üzere uzatılabileceği kurala bağlanmaktadır.
4562 sayılı Kanun, ayrıca yukarıda açıklanan dışında, Geçici 16. madde ile 01.07.2017 tarihinden önce OSB olarak seçilen alan içinde kalan ve OSB tarafından katılımcıya devri gerçekleştirilen ya da taşınmazın maliki olan yatırımcının, bu taşınmaz üzerinde yatırım yapmaması ve taşınmazı boş bırakması halinde, taşınmazın elinden alınacağını ve mülkiyetinin OSB'ye geçeceğini ve sonrasında başka yatırımcılara tahsis edileceğini hükme bağlamaktadır. Burada kanun koyucu, Kanun'un önceki maddelerinden ve Yönetmeliğin 60. maddesinden ayrı olarak 01.07.2017 tarihinden önce OSB olarak seçilen alan içinde kalan yatırımcı için düzenleme getirmekte, anılan yatırımcının, 01.07.2017 tarihten itibaren taşınmazı bir yatırımcıya devretmesini ya da yapı ruhsatı almasını ve yapı ruhsatı alınmış ise yapı ruhsatı tarihinden itibaren iki yıl içinde üretime geçmesini istemekte, İmar Kanunu'nda belirlenen yapılaşma süresini, ayrıca iş yeri açma ve çalışma belgesi alınma süresini kısıtlamaktadır.
Bu bağlamda anılan Kanun, Geçici 15. madde ile yapı ruhsatı, yapı kullanma izni, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınarak üretime geçilebilmesi için ayrı ve kısıtlayıcı kurallar öngörmekte olup Yönetmeliğin 60. maddesinde Geçici 15. madde ile ilgili bir düzenleme yer almamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescili için gerekli işlemlerin başlatılması yolundaki ... tarih ve E-... sayılı işlemin Kanun'un Geçici 15. maddesi uyarınca tesis edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda anılan işlem, diğer dava konusu olan Yönetmelik düzenlemelerine dayalı olarak tesis edilmediğinden davacı ile Yönetmelik düzenlemeleri arasında menfaat bağı bulunmamaktadır.
Bu nedenle davanın bu kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın ... tarih ve E-... sayılı işleme ilişkin kısmına gelince;
Davacının, Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğinin Geçici 12. maddesi kapsamında, 10.01.2025 tarihinde yaptığı süre uzatım başvurusunun Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 16.01.2025 tarihinde onaylandığı, bu nedenle ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu kararında alınan tahsis iptal kararının, anılan Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davadan feragat edilmesi şartıyla iptal edildiğinin 12.02.2025 tarihli işlemle davacıya bildirildiği, anılan davanın, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla feragat nedeniyle reddine karar verildiği, böylece Bakanlık işleminin konusunun kalmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın Yönetmeliğe ilişkin kısmının ehliyet yönünden reddine, diğer işleme ilişkin dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 17/09/2025 tarihinde, davacı ... Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili Av. ...'ın gelmediği ve davalı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı vekili Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra gelen tarafa son kez söz verilip duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı Resmi Gazete'de Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin arsa tahsis iptaline ilişkin 60. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 2. fıkrasının (b) bendi ile 3. fıkrasının ve bu hükümlere dayanılarak davalı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... ada, ... sayılı parselin ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescili için gerekli işlemlerin başlatılması yönündeki ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 2. maddesinde; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşaa edilecek resmi ve özel bütün yapıların bu kanun hükümlerine tabi olduğu; 4. maddesinde, diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 29. maddesinde: "Yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu müddet zarfında yapıya başlanmadığı veye başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz kalır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir. Başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır. ...." hükmüne, 30. maddesinde ise, "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (...) bürolarından; 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir." hükmüne, 31. maddesinde de; "İnşaatın bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar. Ancak, kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir." hükmüne yer verilmiştir.
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun Geçici 15. maddesinde, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce OSB olarak seçilen alan içinde kalan ve OSB tarafından katılımcıya devri gerçekleştirilen taşınmazların yatırım yapılmayarak boş kaldığının tespit edilmesi hâlinde taşınmaz malikine yapı ruhsatını alması ya da OSB’nin uygun gördüğü yatırımcıya taşınmazı devretmesi için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süre tanınır. Bu süre içinde taşınmazın OSB’nin uygun göreceği bir yatırımcıya devredilmemesi ya da yapı ruhsatı alınmaması veya yapı ruhsatı alınmış ise yapı ruhsatı tarihinden itibaren iki yıl içinde üretime geçilmemesi hâllerinde, taşınmaz kimin tasarrufunda olursa olsun tahsis için ödenen tutar toplamının tahsis tarihinden sonraki yıllar için Maliye Bakanlığı tarafından 213 sayılı Kanun uyarınca açıklanan yeniden değerleme oranlarına göre güncellenmesi ile elde edilen tutarın ilgilinin banka hesabına yatırılmasını müteakip OSB adına tescil edilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce maliki bulunduğu taşınmazı OSB olarak seçilen alan içerisinde kalan ve bu taşınmazı üzerinde yatırım yapmayarak boş hâlde bulunduran taşınmaz malikine, yapı ruhsatını alması ya da OSB’nin uygun gördüğü yatırımcıya taşınmazı devretmesi için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süre tanınır. Bu süre içinde taşınmazın OSB’nin uygun göreceği bir yatırımcıya devredilmemesi ya da yapı ruhsatı alınmaması veya yapı ruhsatı alınmış ise yapı ruhsatı tarihinden itibaren iki yıl içinde üretime geçilmemesi hâllerinde taşınmaz, kamulaştırma yoluyla iktisap edilir.
Birinci fıkraya göre OSB adına resen tescil edilen taşınmazlar ile ikinci fıkraya göre kamulaştırma yoluyla iktisap edilen taşınmazlar, öncelikli olarak orta yüksek ve yüksek teknolojili yatırımlara tahsis edilir. Aynı parsel için birden fazla yatırımcının tahsis talebinde bulunması durumunda teknoloji yoğunluğu, yatırım tutarı ve istihdam oranı yüksek olan yatırıma öncelik tanınır, eşitlik hâlinde ise kura yöntemine başvurulur. Bakanlık, OSB tarafından talep edilmesi durumunda, birinci ve ikinci fıkraların uygulanması kapsamında ortaya çıkacak arsa edinim masraflarının tamamına kadar olan kısmını kredilendirebilir." hükümlerine yer verilmiştir.
İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle, 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin "Arsa tahsis iptali" başlıklı 60. maddesinin 1. fıkrasında, "Tahsis edilen arsa ile ilgili olarak;
a) Tahsis tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde gerçekleştireceği yapıya ait projeleri OSB’ye tasdik ettirerek yapı ruhsatını almayan,
b) Yapı ruhsatı aldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatını almayan,
c) 25/11/2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre “ÇED Gerekli Değildir” veya “ÇED Olumlu” kararı almayan,
katılımcılara yapılan tahsis, yönetim kurulu tarafından iptal edilir." düzenlemesi, 2. fıkrasında, "Makul sebeplerin varlığı halinde birinci fıkranın;
a) (a) bendinde belirtilen süre toplamda 6 ayı,
b) (b) bendinde belirtilen süre ise toplamda 2 yılı
geçmemek üzere yönetim kurulu tarafından uzatılabilir." düzenlemesi, 3. fıkrasında, "İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sürede de inşaata başlanmış ve yapı kullanma izni alamamış katılımcılar için ise bu süre toplamda 1 yılı geçmemek üzere Bakanlık tarafından uzatılabilir." düzenlemesi yer almıştır.
5/9/2024 tarih ve 32653 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’ne, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 60 ıncı maddede belirtilen, Bakanlık uzatımı dahil tüm süreleri tükenen ve yapı ruhsatı veya işyeri açma ve çalışma ruhsatı almayan katılımcılara, (Değişik ibare:RG-1/2/2025-32800) 31/01/2025 (5/2/2025) tarihine kadar Bakanlığa başvurulması halinde, Bakanlık tarafından 3 yıl ilave süre verilebilir. Süresi içinde başvuru yapılmayan süresi bitmiş tüm parsel tahsisleri OSB tarafından iptal edilir." hükmünü içeren Geçici 12. madde eklenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1-02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 2. fıkrasının (b) bendi ile 3. fıkrası yönünden;
Dosya içeriğinden, uyuşmazlığa konu parselin 14.04.2011 tarihinde davacıya devredildiği, Kanun'un Geçici 15. maddesine göre 03.05.2018 tarihli yapı ruhsatının verildiği, sonrasında üretime geçme süresinin 09.10.2022 tarihine kadar olmak üzere 2 yıl uzatıldığı, davacının 29.12.2023 tarihli yeniden 2 yıl ek süre verildiği belirtilerek OSB Uygulama Yönetmeliğinin 60. maddesinin 3. fıkrası hükmüne göre Bakanlıktan bahse konu parsele 2 yıl süre uzatımı verilmesi talep edilmesi üzerine 4562 sayılı Kanun'un Geçici 15. Maddesi gereğince uyuşmazlığa konu parselin ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescil edilmesine ilişkin ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığına gönderilen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... tarih ve E-... sayılı kararının iptalinin istendiği anlaşılmaktadır.
Yapı ruhsatı hususunda genel düzenlemenin 3194 sayılı İmar Kanununda olmasına karşın arsa tahsisi ve iptali ile tahsis edilen arsalara ilişkin olarak verilecek yapı ruhsatları hususunda özel Yasa olan 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 4562 sayılı Yasanın Geçici 15. maddesine, "yapı ruhsatı alınmış ise yapı ruhsatı tarihinden itibaren iki yıl içinde üretime geçilmemesi hâllerinde taşınmaz, kamulaştırma yoluyla iktisap edileceği" belirtilmiş olup bu hükme koşut olarak düzenlenen dava konusu "Yapı ruhsatı aldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatını almayan, … katılımcılara yapılan tahsis, yönetim kurulu tarafından iptal edilir." hükmü ile "(a) bendinde belirtilen süre toplamda 6 ayı, (b) bendinde belirtilen süre ise toplamda 2 yılı geçmemek üzere yönetim kurulu tarafından uzatılabilir." hükmünde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2-Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... tarih ve E-... sayılı kararı yönünden;
Davacının, Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğinin Geçici 12. maddesi kapsamında, 10.01.2025 tarihinde yaptığı süre uzatım başvurusunun Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 16.01.2025 tarihinde onaylandığı, bu nedenle ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu kararında alınan tahsis iptal kararının, anılan Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davadan feragat edilmesi şartıyla iptal edildiğinin 12.02.2025 tarihli işlemle davacıya bildirildiği, anılan davanın, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla feragat nedeniyle reddine karar verildiği, böylece Bakanlık işleminin konusunun kalmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu bireysel işlem yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 2. fıkrasının (b) bendi ile 3. fıkrası yönünden DAVANIN REDDİNE,
2.Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... tarih ve E-... sayılı kararı yönünden DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ....-TL yargılama giderinin yarısı olan ...,-TLnin davacı üzerinde bırakılmasına, ...,-TLnin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen ....- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idare vekilinin duruşmaya katılması nedeniyle davalı idareye verilmesine, davacı vekili duruşmaya katılmadığından ....- TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 17/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.