T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/2648
Karar No : 2025/873
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... San.ve Tic.A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 10/09/2019 tarihli ve E:2015/3897, K:2019/7025 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya ili, Döşemealtı ilçesinde bulunan ... sayılı parselin bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı ilçe belediye encümeni kararı ile parselasyonun onaylanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye encümeni kararı ile dayanağı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla planın tamamının iptal edildiği ve bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 08/03/2017 tarih ve E:2016/13125, K:2017/1533 sayılı kararıyla onandığı, karar düzeltme isteminin de Danıştay Altıncı Dairesinin 25/03/2019 tarih ve E:2017/4253, K:2019/1693 sayılı kararı ile reddedildiği anlaşıldığından, uyuşmazlığa konu bölgeye ilişkin iptal edilen 1/25.000 ölçekli nazım imar planı dayanak alınarak hazırlanan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve bu plana göre onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile bu uygulama imar planına dayanılarak yapılan parselasyon işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLER :
Davalı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından : İlk derece mahkemesi tarafından 1/25000 ölçekli nazım imar planının iptaline ilişkin kararın esas alınarak dava konusu planların iptaline karar verilmesinin yerindelik denetimi olacağı, 1/25000 ölçekli nazım imar planının iptal edilmesiyle alt ölçekli imar planlarının kendiliğinden yürürlükten kalkmayacağı, mahkeme kararından önce dava konusu edilen taşınmazı kapsayan bölgede 1/25000 ölçekli nazım imar planının güncellenerek Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanarak yürürlüğe girdiği, bu nedenle dava konusu planların usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülerek idare mahkemesi tarafından verilen kararın bozulması istenilmektedir.
Davalı Döşemealtı Belediye Başkanlığı tarafından: Daha önce yapılan imar planlarına uygun olarak parselasyon işleminin yapıldığı, ileri sürülerek idare mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Antalya ili, Döşemealtı ilçesinde bulunan ... sayılı parsele ilişkin parselasyon işleminin ve dayanağı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, "Nazım İmar Planı ;varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacauygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmış, anılan Kanun'un 6. maddesinde, "Planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından; "Bölge Planları" ve "İmar Planları", imar planları ise, "Nazım İmar Planları" ve "Uygulama İmar Planları" olarak hazırlanır. Uygulama imar planları, gerektiğinde etaplar halinde de yapılabilir.
" hükmü, 8. maddesinde "b) İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır" hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İmar planlarının yargısal denetimi sırasında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı kriterleri kapsamında imar planının bütünlüğü, genel yapısı, kapsadığı alanın nitelikleri ve çevrenin korunması gibi olguların gözetilmesi zorunludur.
Kentsel planlamanın en temel unsurlarından biri olan imar planlarının kademeli birlikteliği ilkesine göre, alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunludur. Bu doğrultuda, 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının öncelikle uygun olması gereken üst ölçekli plan, kademeli olarak 1/5000 ölçekli nazım imar planıdır. Söz konusu planlar da, varsa daha üst ölçekli 1/25.000 ölçekli nazım imar planına ve 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına uygunluk göstermelidir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, kararlarına uyumlu olması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.
Uyuşmazlıkta İdare Mahkemesince ilk aşamada verilen 27/11/2014 tarih ve E:2013/150, K:2014/1480 sayılı davanın reddine ilişkin kararın, Dairemizin 10/09/2019 tarih ve E:2015/3897, K:2019/7025 sayılı kararı ile; "... 1/25000 ölçekli nazım imar planının tamamının iptal edildiği, uyuşmazlıkta, Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile ... tarih ve ... sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve bu imar planlarına dayanılarak yapılan parselasyon işleminin, bölgeye ilişkin 1/25000 ölçekli nazım imar planının iptaline karar verildiğinden, bu iptal kararına göre yeniden değerlendirilme yapılması gerektiği..." gerekçesine yer verilmek suretiyle bozulduğu, anılan bozma kararı üzerine İdare Mahkemesi tarafından Dairemizin bozma kararına uyularak; "...Uyuşmazlığa konu bölgeye ilişkin 1/25000 ölçekli nazım imar planının iptaline karar verildiğinden, iptal edilen plan dayanak alınarak hazırlanan Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve bu plana göre yapılan ... tarih ve ... sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile bu uygulama imar planına dayanılarak yapılan parselasyon işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden davalı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, mahkeme kararından önce dava konusu edilen taşınmazı kapsayan bölgede 1/25.000 ölçekli nazım imar planının güncellenerek Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanarak yürürlüğe girdiği ifade edilmiştir.
Bu durumda İdare Mahkemesince, 1/25.000 ölçekli nazım imar planının tamamının iptaline karar verilmesinden sonra yeni bir 1/25.000 ölçekli nazım imar planının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise dava açılıp açılmadığı, eğer yeni bir 1/25.000 ölçekli nazım imar planı var ise dava konusu edilen planların bu plan ile uyumlu olup olmadıklarının tespiti için gerekirse yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 20/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.