T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/3602
Karar No : 2025/1455
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ... 2- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Belediye Başkanlığı/...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... (... Mahallesi), ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Manavgat Belediye Encümeninin ...tarihli, ... sayılı kararı ile parselasyonun dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının uygulama imar planına yönelik iddialarda bulunduğu, ancak daha önceki dilekçe ret kararında dayanak teşkil eden imar planının hangi somut gerekçeyle iptalinin istenildiği konusunda iddialara yer verilmediği, ayrıca daha önceki dilekçe ret kararında, parselasyon işlemine dayanak teşkil eden imar planının da iptali istenilecekse hangi ölçekte imar planının (1/1000 ölçekli uygulama imar planı, 1/5000 ölçekli nazım imar planı, vs.) iptalinin istenildiğinin dilekçede yazılması gerektiği belirtildiği halde, dayanak teşkil eden imar planının hangi ölçekli imar planı olduğunun belirtilmediği, önceki dilekçelerin tekrar edildiği, daha önce dilekçe ret kararları ile giderilmesi istenilen belirsizliklerin, eksiklerin hiçbirisinin giderilmeyerek dosyanın yenilendiği, yenilenen dilekçede benzer yanlışlıkların yapıldığı sonucuna varılarak 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası gereğince davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava dilekçesinde taleplerinin net olduğu, parselsayon işleminin ve dayanak 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptalinin istenildiği, aksi yöndeki temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Manavgat Belediye Encümenin... tarihli, ... sayılı kararıyla parselasyon yapılmış, bunun üzerine parsel malikleri tarafından parselasyon ve dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde; Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu ifade edilmiş, "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde de: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." üst hukuk normlarına yer verilmiştir.
Öte yandan; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/1. maddesinde: "Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir." kuralı yer almıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 36533/04 başvuru numaralı ve 14.10.2008 tarihli Mesutoğlu-Türkiye kararında özetle; mahkemeye erişim hakkının mutlak olmadığını, bazı sınırlamalara tabi olabildiğini, bununla birlikte getirilen kısıtlamaların, hakkın özünü ortadan kaldıracak ölçüde, kişinin mahkemeye erişimini engellememesi gerektiğini, mahkemeye erişim hakkına getirilen bu tür sınırlamaların ancak meşru bir amaç güdüldüğü takdirde ve hedeflenen amaç ile başvurulan araçlar arasında makul bir orantı olması halinde Sözleşmenin 6/1. maddesi ile bağdaşabileceğini, bu ilkelerden, dava açma hakkının doğal olarak yasayla belirlenen şartları mevcut olmakla birlikte, mahkemelerin yargılama usullerini uygularken bir yandan davanın hakkaniyetine halel getirecek kadar abartılı şekilcilikten, öte yandan, kanunla öngörülmüş olan usul şartlarının ortadan kalkmasına neden olacak kadar aşırı bir gevşeklikten kaçınmaları gerektiği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrasında: "1 inci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde dava reddedilir." hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlığa konu olayda dava açma süreci incelendiğinde;
Davacının ilk dava dilekçesinin konu kısmında parselasyon işleminin iptalinin istenildiği, sonuç kısmında uygulama imar planının iptalinin istenildiği, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E: ..., K:... sayılı kararıyla, davacının dava dilekçesinden iptalini istediği işlemin hangi işlem olduğu hususunun açıklığa kavuşturulması gerektiği, parselasyon işleminin mi, uygulama imar planının mı yoksa her ikisinin birden mi iptalinin istenildiği, iptalini istediği işlemin tarih ve sayısının ve tebliğ tarihinin gösterilmesi gerektiği halde anılan hususları içermeyen dilekçeyle dava açıldığı, bu nedenle dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. Maddesine uygun olmadığından 15.maddesinin 1. fıkrası (d) bendi gereğince yeniden dava açılmak üzere reddine kararının verildiği,
Bunun üzerine yenilen dava dilekçesinde, maliki olduğu taşınmaza yönelik Manavgat Belediye Encümeninin... tarihli, ... sayılı kararıyla uygulanan 3194 sayılı Kanunun 18. madde uygulamasının, imar planının ve sonucunda meydana gelen parselasyonun iptali istemine yer verdiği, .... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla, maliki olduğu taşınmazın hangi taşınmaz olduğu, hangi ölçekteki imar planının iptalinin istenildiği, hangi somut iddialar ile planın iptalinin istenildiği bu haliyle dava dilekçesinin kabulüne olanak bulunmadığı bu nedenle dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15.maddesinin 1. fıkrası (d) bendi gereğince yeniden dava açılmak üzere reddine kararının verildiği,
Bunun üzerine yenilenen dava dilekçesinde, "Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Manavgat Belediye Encümeninin... tarihli, ... sayılı kararı ile uygulanan 3194 sayılı Kanunun 18. maddesine göre 1/1000 ölçekli uygulanan imarın, iş bu uygulama işlemine dayanak teşkil eden imar planının ve sonucunda meydana gelen parselasyon işleminin iptali" istemine yer verildiği görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının İdare Mahkemesinin muhtelif tarih ve sayılı "dilekçe ret" kararları üzerine üç kez dava dilekçesi verdiği, anılan dava dilekçelerinin içeriklerine bakıldığında, davacının işbu davaya açmaktaki amacının anlaşıldığı, buna göre davacının öncelikle Manavgat Belediye Encümenin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin, devamında ise bu parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptalini istediği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, uyuşmazlık belirtilen doğrultuda incelenerek dava konusu parselasyon işlemi ve dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tespit edilerek dava konusu işlemler hakkında karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun olmadığından bahisle yenilenen dava dilekçesinde de aynı yanlışlıkların yapıldığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdari Dava Dairesi kararında, yukarıda yer verilen adil yargılanma ve mahkemeye ulaşım hakkının engellenemeyeceği yönündeki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin 2... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.