T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/3718
Karar No : 2025/1817
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Konut Yapı Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : Mülkiyeti davacı kooperatife ait Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin yapılaşma koşullarının E=2.00 ve Yençok=Zemin+17 kat olacak şekilde 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Anayasanın 10. maddesinde, "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." hükmüne, 56. maddesinde de, "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler." hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununa 14.02.2020 tarih ve 7221 sayılı Kanunun 12. maddesi ile eklenen Ek 8. maddesinde, "Plan değişiklikleri, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak şekilde ve teknik gerekçeleri sağlamak şartıyla yerleşmenin özelliğine uygun olarak yapılır. Plan değişikliği tekliflerinde ihtiyaç analizini içeren sosyal ve teknik altyapı etki değerlendirme raporu hazırlanarak planı onaylayacak idareye sunulur. Parsel bazında; nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina yüksekliğini arttıran imar planı değişiklikleri yapılamaz..." hükümlerine yer verilmiştir.
Her ne kadar, İdare Mahkemesince, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, dava konusu plan değişikliği teklifinin 4 kat inşaat alanı/yapı yoğunluğu artışı getirdiği, 15 adet olan konut sayısını 67'ye, nüfusu 39 kişiden 176 kişiye çıkardığı, söz konusu plan değişikliği teklifiyle bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanılmaksızın taşınmazın yakın çevresindeki kentsel dönüşüm projeleri ile uyumlu nitelikte toplu konut yapılabilmesi amacıyla emsalin:2.00'ye yükseltildiği, değişiklik teklifinin kamu yararından kaynaklanan bir ihtiyaçtan yapılmadığı, bireysel bir isteme dayandığı, bahse konu teklifin plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü ve sosyal teknik altyapı dengesini bozucu nitelikte olduğu, teklifteki park alanının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ekinde yer alan kişi başı teknik ve sosyal altyapı gereksiniminin yalnızca yeşil alan ihtiyacını karşıladığı, ilgili yönetmelikteki teknik ve sosyal altyapı alanlarının belirli nüfus aralıklarına göre belirlendiği, dolayısıyla parsel/ada bazındaki artışların genel olarak bölgesel nüfusu artıracağı, mevcut altyapı alanlarının zaman içinde yetersiz hale geleceği hususlarına yer verildiği dikkate alındığında, dava konusu plan değişikliği teklifinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan plan değişikliği teklifinin reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun parsel bazlı yapılması önerilen ve yapı yoğunluğunu artıran plan teklifinin, 3194 sayılı Kanunun Ek 8. maddesinde yer alan "parsel bazında; nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina yüksekliğini arttıran imar planı değişiklikleri yapılamaz" hükmüne aykırılık teşkil ettiği, söz konusu plan teklifinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiş ise de, Danıştay Altıncı Dairesinin verdiği kararlar neticesinde, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararları ile muhtelif parsellerin emsalleri arttırılarak ve yoğun ve yüksek katlı yapılaşmalara izin verilerek jeolojik veya jeoteknik vb herhangi bir teknik ya da hukuki gerekçe ortaya konulmaksızın komşu parseller arasında farklı yapılaşma koşulları belirlenmiştir.
Buna göre, dava konu parselin bulunduğu bölgenin düşük emsal oranlarıyla iki katlı konut alanı olarak muhafaza imkanı bulunmadığı açık ise de, bölgenin (İncek, Alacaatlı, Beytepe, Kızılcaşar, Koparan, Ahlatlıbel ve civar mahallelerinin) bir bütün olarak ele alınıp bölgede revizyon imar planı yapılması gerektedir.
Bu durumda, davacı kooperatif tarafından, parselinin yapılaşma koşullarının, çevredeki diğer muhtelif parsellere verilen yapılaşma koşulu olan, E=2.00 ve Yençok=Zemin+17 kat olacak şekilde 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bölgede revizyon imar planı yapılması gerektiği gerekçesiyle iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine dair idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığından bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 08/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X): Dava, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, davacıya ait ... ada ... sayılı parselin yapılaşma koşullarının E=2.00 ve Yençok=Zemin+17 kat olacak şekilde 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu parselin bulunduğu bölgenin geniş kapsamlı olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı ile planlandığı, sözü edilen planın Plan Açıklama Raporunun 9 sayılı Planlama Bölgelerinin İrdelenmesi kısmının, 9.1. sayılı Planlama Bölgeleri Tespiti ve Bölgecikler bölümünün 3. sayılı Güneybatı Planlama Bölgesi kısmında, "kentin 1980’li yılların sonundan itibaren en fazla speküle edilen ve en önemli kentsel gelişmelerin yaşandığı alanı tanımlamaktadır. Eskişehir Yolunun temel omurga olduğu, Çankaya, Yenimahalle ve Gölbaşı ilçelerinin bir bölümünün kaldığı bölge, daha önce otoyol içi ve dışı olmak üzere ele alınmış, bölgeyi Temelli ile birleştiren farklı ölçeklerde plan onamaları gerçekleştirilmiştir. Kentin en yoğun speküle edilen bu koridorunun mevcut planların da gözden geçirilmesi ve gereğinde revizyonu suretiyle “Güneybatı Ankara Koridoru” olarak havza bazında ele alınması öngörülmektedir." ifadesine yer verilmiştir.
Buna göre, uyuşmazlığa konu parselin bulunduğu bölgede düşük emsal oranlarıyla iki katlı konut alanı olarak muhafaza imkanı bulunmadığı açık olup bölgenin (İncek, Alacaatlı, Beytepe, Kızılcaşar, Koparan, Ahlatlıbel ve civar mahallelerinin) bir bütün olarak ele alınıp bölgede revizyon imar planı yapılması gerektedir.
Bu durumda, dava konusu parselin yakın çevresinin geçmişteki plan değişiklikleriyle yapılaşma koşullarının değiştirilip değiştirilmediği, sosyal donatıları ayrılmış orta yoğunlukta yapılaşma kararıyla daha az ilk yatırım maliyeti ile daha fazla konut birimi elde edilmesinin daha ekonomik olup olmayacağı, yüksek yoğunluklu yapılaşmalara kent hizmetinin ulaştırılmasının düşük yoğunluklu yapılaşmalara göre daha kolay olup olmayacağı, hizmet sunumunun maliyetinin az yoğun alanlara göre daha düşük olup olmayacağı, alanın yakın çevresinde kentsel ölçekte hizmet veren yüksek maliyetli sosyal donatılardan, sağlık tesislerinden, eğitim alanlarından daha fazla kentlinin yararlanıp yararlanamayacağının tespit edilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden davacıya ait ... ada ... sayılı parselin yapılaşma koşullarının E=2.00 ve Yençok=Zemin+17 kat olacak şekilde 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istemiyle açılan davanın reddine dair karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyoruz.