T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/4976
Karar No : 2025/4604
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) S.S. ...Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2- (DAVACI) S.S.... Kooperatifi
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2016/13486, K:2020/9821 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için gecikme zammı ile birlikte ödenmesi gereken 46.784,88-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli ve aynı yerde bulunan ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için gecikme zammı ile birlikte ödenmesi gereken 160.672,17-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli bulunduğuna dair Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Daire Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı yazısının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmemekle birlikte bir yapıya yönelik olarak esaslı değişiklikler ve ilaveler yapılması dışında yapı ruhsatı verilirken ancak bir kez stabilize teknik altyapı bedelinin tahsil edilebileceği, dava konusu işlemin ... ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmı yönünden yapılan incelemede; taşınmazın teknik altyapısının (parsel kenarındaki yolların) davalı idare tarafından yapıldığı, bunun karşılığı olarak 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedelinin alınacağı anlaşıldığından yapı ruhsatının düzenlenmesi sırasında gayrimenkulün sahibi olan davacı kooperatif tarafından yaptırıldığı yolunda bir iddia dahi bulunmayan teknik altyapıdan dolayı davacıdan stabilize yol teknik altyapı bedeli istenmesinde ve 03/01/2001 tarihli taahhütnamede belirtilen şekilde yapılan hesaplama neticesinde 26.220,27-TL gecikme zammı alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin ... ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmı yönünden yapılan incelemede; parsel cephesine isabet eden yolun Ankara 50. Noterliği tarafından 22/01/2009 tarihinde tanzim edilen tespit tutanağına göre Yenimahalle Belediye Başkanlığınca tamamlandığı, bu durumun davalı idare tarafından da kabul olunduğu, davalı idare tarafından bahse konu yola ilişkin herhangi bir yol kabul tutanağı, belge vs. dosyaya sunulmadığı dikkate alındığında ... ada ... parsel sayılı taşınmaz için stabilize yol ve teknik altyapı katılım bedeli ile gecikme zammı tahsiline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; dava konusu işlemin ... ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmının iptaline, ... ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİALARI :
Davacı tarafından; temyize konu kararın aleyhe olan kısımlarının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; temyize konu kararın aleyhe olan kısımlarının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmının bozulması, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı kooperatife ait Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle hesaplanan toplam 49.797,00-TL'nin %25'i olan 12.449,25-TL davacı kooperatif tarafından ödenmiş, kalan %75'inin ise teknik alt yapı tamamlandıktan sonra ödenmek üzere 03/01/2001 tarihli taahhütname verilmiş; aynı usulle ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik 17.400,00-TL teknik alt yapı bedeli hesaplanmış ve %25'i olan 4.350,00-TL ödenerek kalan kısım için 23/08/2001 tarihli taahhütname verilmiştir.
Davalı idare tarafından; tahakkuk ettirilen stabilize teknik alt yapı bedellerinin tahsili amacıyla davacı kooperatife 14/01/2009 tarihli ödeme emirleri tebliğ edilmiştir.
Bunun üzerine; davacı tarafından ödeme emirlerinin dayanağı tahakkuk işleminin açıklanması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuş; bu başvuru üzerine Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Daire Başkanlığınca davacıya verilen ... tarihli, ... sayılı yazıda, davacı tarafından ödenmesi gereken teknik alt yapı bedelleri ve faizleri bildirilmiş, söz konusu borcun vade tarihi ise 01/07/2008 olarak belirtilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Daire Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı yazısının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve
bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik
altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan
parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili
idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak
yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği
şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan
%75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere
aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekmektedir.
Kanun maddesinde yer verilen koşulların bulunması halinde ilgilisinden mevzuata uygun olarak tahakkuk ettirilen bedelin %25'inin peşin ödeneceği kurala bağlanmıştır. Kalan %75'lik kısım için ise alt yapı hizmetinin davalı idarece tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemenin taahhüt edilmesi hususu kurala bağlanmış olup söz konusu bedelin tahsili için alt yapı hizmetinin tamamlanması koşulu getirilmiştir.
Uyuşmazlıkta; dava konusu ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların cephe aldığı 50 metre genişliğindeki yol nedeniyle hesaplanan teknik alt yapı katılım bedelinin %25'i peşin olarak tahsil edildikten sonra kalan %75'lik kısımları yönünden 2001 yılında davacı tarafından ayrı ayrı taahhütname verildiği, davalı idare tarafından söz konusu yolun 2007 yılında tamamlandığından bahisle %75'lik kısma yönelik 2008 yılı birim fiyatları üzerinden hesaplama yapılarak 14/01/2009 tarihli ödeme emirlerinin davacıya tebliğ edildiği, dava konusu işlem ekinde yer alan borç dökümünde vade tarihinin 01/07/2008 olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Dairemizin 29/04/2025 tarih ve E:2024/4976 sayılı ara kararına Yenimahalle Belediye Başkanlığınca verilen 04/07/2025 tarihli cevapta; ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın cephe aldığı 7 metre genişliğindeki yolun 11/07/2014 tarihinde asfaltlanarak tamamlandığı, 5 metrelik yolun ise 2025 yılı Şubat ayında sadece parsele isabet eden kısmının stabilize bir şekilde açıldığı, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın cephe aldığı 7 metrelik yolun 21/05/2016 tarihinde asfaltlanarak yol çalışmasının tamamlandığı, her iki taşınmazın cephe aldığı 50 metre genişliğindeki yolun ise Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumluluğunda olduğunun bildirildiği, davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ara kararına cevaben dosyaya sunulan 26/062025 tarihli yazıda; dava konusu taşınmazların önünde bulunan yolun 2009 yılı itibarıyla stabilize şekilde açıldığı, 2011 yılında asfaltının atılarak tamamlandığı belirtilmiştir.
Bu durumda; yukarıda yer verildiği üzere teknik alt yapı bedelinin %75'lik kısmının yollar da dahil olmak üzere teknik alt yapının tamamlanması halinde tahsil edilebileceği göz önüne alındığında, gerek vade tarihi olarak belirlenen 01/07/2008 tarihinde, gerekse ödeme emirlerinin düzenlendiği tarihte taşınmazların cephe aldığı yol henüz tamamlanmadığından söz konusu bedelin tahsiline yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca, davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin ... ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmının iptaline, ... ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, davanın reddine yönelik kısmının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 02/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.