T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/5427
Karar No : 2024/7227
HAKİMİN REDDİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
... Tarafından, İzmir ili, Foça ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak yapılan yapılar nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca 342.935,62-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ve ruhsatlandırılması mümkün olmayan yapıların aynı Kanun'un 32. maddesi uyarınca yıktırılmasına dair Foça Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 01.09.2023 tarihli yapı tatil zaptının iptali istemiyle Foça Belediye Başkanlığı'na karşı açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı, davalı vekilleri tarafından istinaf başvuru dilekçesi verildikten sonra, davacı tarafından verilen ve 06.06.2024 tarihinde kayda giren dilekçe ile İdare Mahkemesinin dava konusu işlemlerin yürütülmesinin durdurulması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin kararına karşı yaptığı itirazın reddine karar veren İstinaf Dairesinin istinaf incelemesi sırasında hatalı kararından döneceğine, Mahkeme kararını kaldırarak farklı bir karar vereceğine dair inancının kalmadığı yolunda iddialar ileri sürülerek istinaf başvurusunun başka bir İdari Dava Dairesi tarafından görüşülmesi için Dairenin istinaf incelemesinden çekilmelerinin istenilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarihli ve E:... sayılı Ara Kararı ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 57. maddesinin 3. fıkrası uyarınca söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilen dosyada işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Mahkemelerde çekinme ve ret" başlıklı 57/3. maddesinde; "İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir." hükmü, 2577 sayılı Kanunun 31. maddesinde de; Hukuk Muhakemeleri Kanununa atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, idari yargıda, hakimin reddinin istenilmesi durumunda, bu konuda karar verecek olan merci hakkında özel düzenleme olan 2577 sayılı Kanunun esas alınması; diğer hususlarda ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddelerinin uygulanması gerekmektedir.
6100 sayılı Kanunun 36. maddesinde; "Hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali" hakimin reddi sebebi olarak kabul edilirken; anılan maddenin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması."; (b) bendinde, "Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması."; (c) bendinde, "Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması."; (ç) bendinde, "Davanın, dördüncü derece de dahil yansoy hısımlarına ait olması."; (d) bendinde ise, "Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hallerinde hakimin reddi sebebinin var olduğunun kabul edileceği kurala bağlanmıştır. Aynı Kanunun 38. maddesinde; "(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerektiği, tarafın, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorunda olduğu, belirtilen sürede yapılmayan ret talebinin dinlenemeyeceği, (2) Hâkimin reddinin, dilekçeyle talep edileceği, bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerektiği, (3) Hâkimin reddi dilekçesinin, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verileceği, (4) Ret talebinin geri alınamayacağı" 41. maddesinde ise; "Hakimin reddi talebi, aşağıdaki hallerde kabul edilmeyerek geri çevrilir: a) Ret talebi süresinde yapılmamışsa. b) Ret sebebi veya bu sebebe ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmemişse. c) Ret talebinin davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyorsa..." hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı tarafından 06/06/2024 tarihli dilekçe ile sunulan beyanların yargısal denetime ilişkin olduğu, 6100 sayılı Kanunun 36. maddesinde belirtilen sebeplerden hiçbirisiyle uyuşmadığı gibi yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca davaya bakacak hakimlerin reddini gerektirecek nitelikte açık, somut, inandırıcı delil veya emare de gösterilmediği anlaşıldığından hakimin reddi isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, hakimin reddi isteminin reddine, dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.