T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/5701
Karar No : 2025/1299
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Tütün Ürünleri Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 30/11/2022 tarih ve E:2020/10636, K:2022/10482 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından 77.911,86-TL altyapı katılım payı tahsiline ilişkin işlemin iptali ve ihtirazi kayıtla ödenen söz konusu bedelin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; alt yapı katılım bedeline esas yapıların kapasite değişimi gerektiren ilave atık su hattı veya tadilat gerektiren nitelikte olmadığı ve söz konusu yapılar nedeniyle İZSU Genel Müdürlüğünün ana kanalizasyonunda çalışma ve düzenleme gerektirecek herhangi bir alt yapı inşaatının yapılmadığı, fabrika sahasından çıkan atık su kanalının bir adet çıkışlı olduğu, 25/02/2005 tarihinde ana kanalizasyon hattına bağlandığı ve mevcuttaki atık su hattı için daha önce katılım payı ödenmiş olduğu, alt yapı katılım payının parsel bazında hesaplandığı ve dava konusu alanın teknik altyapısının davacının ruhsat aldığı dönemde davalı idare tarafından tamamlanmadığı dikkate alındığında, davacıya ait fabrika arsasına yaptırılmak istenen "tütün deposu, kojenerasyon tesisi binası, ürün deposu, eğitim ofisleri, ilaçlama ve sundurma tesisi için 77.911,87-TL ile fabrika binasına komşu dört şirketle birlikte ortak isale hattı oluşturmak için 15.340,00-TL (13.000,00-TL+KDV) isale hattı katılım payı istenilmesinde ve buna yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, alt yapı katılım payı olarak ödenen 77.911,87-TL ile isale hattı katılım payı olarak ödenen 15.340,00-TL (13.000,00 TL+KDV)'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İzmir İli, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parselde bulunan fabrika arsasına yaptırılmak istenen "tütün deposu, kojenerasyon tesisi binası, ürün deposu, eğitim ofisleri, ilaçlama ve sundurma" için 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca davacı şirketçe 18/08/2009 tarihinde 47.70-TL keşif ücreti, 47.775,75-TL içme suyu katılım bedeli ve 30.091,41-TL kanal katılım payı bedeli olmak üzere toplam 77.911,86-TL ihtirazi kayıtla ödenmiş olup davacı tarafından altyapı katılım payı tahsiline ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil edildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
Uyuşmazlıkta; dava dilekçesinde 77.911,86-TL altyapı katılım payı tahsiline ilişkin işlemin iptali ve ihtirazi kayıtla ödenen söz konusu bedelin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesinin istenildiği ve anılan işleme yönelik davacı tarafından davalı idareye yapılan bir başvurunun veya itirazın reddine yönelik bir işlem olmadığı, temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise; iptali istenilen dava konusu işlemin "77.911,87-TL alt yapı katılım payı ile 2005 yılında ortak isale hattı oluşturmak amacıyla tahsil edilen 15.340,00-TL (13.000,00-TL+KDV) isale hattı katılım payı tahsil edilmesi ve buna yapılan itirazın reddine ilişkin işlem" olduğunun kabulü suretiyle bu işlemlerin iptaline ve ihtirazi kayıtla ödenen teknik alt yapı bedelinin yanında 2005 yılında isale hattı katılım payı olarak ödenen 15.340,00-TL (13.000,00 TL+KDV)'nin de ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu yapılmadığı halde İdare Mahkemesince taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde ortak isale hattı oluşturmak amacıyla tahsil edilen 15.340,00-TL (13.000,00-TL+KDV) isale hattı katılım payına ilişkin olarak ve yine ödenen altyapı katılım payı tahsiline ilişkin olarak davalı idareye yapılan bir itiraz ve buna yönelik bir davalı idare işlemi bulunmadığı halde buna yönelik hüküm kurulmasında, davaya konu alt yapı katılım payı bedeli 77.911,86-TL olduğu halde söz konusu bedelin 77.911,87-TL olarak iadesine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan; İdare Mahkemesince yeniden verilecek kararda, davacı tarafından 77.911,86-TL altyapı katılım payının 18/08/2009 tarihinde ihtirazi kayıtla ödendiği, sonrasında davalı idareye başvurmaksızın 14/10/2009 tarihinde davanın açıldığı dikkate alındığında faiz başlangıç tarihinin de davanın açıldığı tarih olarak belirlenmesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla, taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde davacının talebi genişletilerek verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline, alt yapı katılım payı olarak ödenen ...-TL ile isale hattı katılım payı olarak ödenen ...-TL (... TL+KDV)'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 10/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.