T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/6532
Karar No : 2025/3755
TEMYİZ EDENLER : I- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av....
II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel maliki olan davacı tarafından, ... ada ... sayılı parselin imar planında "belediye hizmet alanı" olan kullanım kararının "ticaret alanı"na dönüştürülmesi yönünde yapılan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin Isparta Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu plan değişikliyle kapatılan yaya yolu ve park alanı için mevzuatın gerekli kıldığı yakın çevrede eşdeğer alan önerisinin bulunmadığı yönünde davalı idarece ileri sürülen gerekçenin plan koşullarında, plan açıklama raporunda ve belediye meclisi kararında belirtilmediği, imar değişikliği yoluyla ana taşınmazdan düzenleme ortaklık payı kesilmek suretiyle oluşturulan ve kamunun hizmetine tahsis edilmiş bir taşınmazın kullanılış şeklinin, plan marifetiyle değiştirilerek özel mülkiyete konu olabilecek hale getirildiği, plan değişikliğinin bilimsel ve teknik gerekçelerinin bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında katılan tarafından; temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Isparta ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel maliki olan davacı tarafından, maliki olduğu parselin oluşturulduğu parselasyon kapsamında düzenleme ortaklık payı kesintisi olarak park alanına ayrılan, ancak daha sonra imar planındaki kullanım kararı belediye hizmet alanı olarak değiştirilen, ... ada ... sayılı parselin "belediye hizmet alanı" olan kullanım kararının "ticaret alanı"na dönüştürülmesi yönünde yapılan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin Isparta Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise: “İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve Çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer.Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.” kuralı yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; 4. fıkrasında; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hususu kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargısal içtihatlarda imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edildiğinden, imar planına dayanılarak tesis edildiği ileri sürülen işlemlerin uygulama işlemi niteliğinde olup olmadığı belirlenerek buna göre de dava açma sürelerinin belirlenmesi gerekmektedir.
Danıştay içtihatları ile parselasyon, ruhsat, imar durumu ve kamulaştırma gibi subjektif nitelikte uygulama işlemleri üzerine uygulama imar planı ve dayanağı nazım imar planının iptali istemiyle dava açılmasının mümkün olduğu, bu şekilde subjektif bir işlem bulunmaması halinde ise, imar planlarına askıda itiraz edilip edilmediğine göre dava açma süresinin belirlenmesinin gerektiği kabul edilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, Isparta Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin 20/06/2019-22/07/2019 tarihleri arasında askı ilanının yapıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde itirazda bulunulmadığı, uyuşmazlık konusu taşınmazın 14/02/2023 tarihinde ihaleye çıkarılmak suretiyle satışının yapıldığı, davacı tarafından uyuşmazlık konusu imar planı değişikliklerinin ne zaman ve hangi işlem üzerine öğrenildiğinin dava dilekçesinde belirtilmediği, ancak dilekçede en son, ihale işleminin yapıldığı tarihe ilişkin bilgiye yer verilmek suretiyle, 23/02/2023 tarihinde bakılmakta olunan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda, taşınmazın ihaleye çıkarılmasının davacı yönünden subjektif sonuçlar doğuran ve imar planının uygulaması olarak kabul edilebilecek bir işlem niteliğinde olmadığı, dava konusu nazım ve uygulama imar planının uygulama işlemi olarak parselasyon, kamulaştırma, imar durumu gibi subjektif işlemlerin kabul edilebileceği dikkate alındığında dosya kapsamında bu şekilde bir uygulama işleminin yer almadığı görüldüğünden, son ilan tarihinden itibaren 60 günlük yasal süresi içerisinde dava açılması gerektiği halde 2019 yılında onaylanan dava konusu imar planlarının yürürlüğe girmesinden çok sonra 2023 yılında açılan davada süre aşımı bulunması nedeniyle, idare mahkemesince davanın esasının incelenmesi suretiyle dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kararda isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının ve yanında katılanın temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.