T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/7016
Karar No : 2024/7476
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : I-(DAVACILAR)
1- ... 2- ... 10- ...
İSTEMİN ÖZETİ : Antalya İli, Kepez İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... (eski ... ada, ... parsel) parsel sayılı taşınmazın imar planında eğitim tesisi alanı olarak belirlenmesi nedeniyle tasarruf hakkının kısıtlandığından bahisle taşınmazın değerine karşılık olmak üzere, 2.100.000,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 24/01/2023 tarih ve E:2021/6182, K:2023/772 sayılı bozma kararı üzerine, davanın görev yönünden reddi yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yargılama giderleri ile yargılama giderlerinden olan vekalet ücretine ilişkin kısmına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ : Davacılar tarafından temyiz edilen kararda aleyhe olan kısmında bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının yargılama giderlerine ilişkin kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Maddenin gerekçesinde ise, madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekalet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun Mahkemece tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.
7421 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3. maddesiyle eklenen cümle ile taşınmazların malikleri tarafından mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin açılacak davaların adli yargıda görüleceği düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ''Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri'' başlıklı 331. maddesinde ''(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." hükmüne yer verilmiştir.
Bilindiği gibi, yargılama sonucu bir kimseye yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o kimsenin dava açmak suretiyle karşı tarafın gider yapmasına neden olmuş olmasıdır.
Davacının davayı açtığı andaki mevzuata veya içtihat durumuna göre davasında haklı olup da dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun hükmü gereğince davanın adli yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle görev yönünden reddi halinde, dosyanın geldiği aşamaya kadar olan yargılama giderlerinden sorumlu tutulması adil yargılanma ilkesine uygun görülemez.
Bu durumda, davanın açıldığı tarihte haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında meydana gelen mevzuat değişikliği nedeniyle davanın görev yönünden reddi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulması kabul edilemez.
Nitekim Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarih ve 2018/27686 başvuru numaralı Hilmi Kocabey ve Diğerleri kararında da yargılama giderlerinden sorumluluk konusunda, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna vurgu yapılmış ve konu Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkı dikkate alınarak değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen açıklamalar, uyuşmazlık konusuyla ilgili yerleşik içtihatlar ve değerlendirmeler çerçevesinde, mahkemelerce davanın açıldığı tarihteki ve görev ret kararı verilmeden önceki aşamada tarafların haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin takdir edilmesi gerekmektedir.
Somut olayda, taşınmazın kısıtlılık durumunun sabit olması nedeniyle, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre gelinen aşamada yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasının hakkaniyete uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi, 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının yargılama giderlerine ilişkin kısmının, "... aşağıda dökümü yapılan toplam 2.834,20-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına.." şeklindeki bölümünün, "...aşağıda dökümü yapılan ve davacılar tarafından karşılanan 2.834,20-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine..." şeklinde; Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının "...istinaf aşamasında taraflarca yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına..." şeklindeki bölümünün ise, "...taraflarca istinaf aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinden davacılar tarafından karşılanan 1.347,40-TL'nin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, davalı tarafından karşılanan 178,00-TL'nin ise üzerinde bırakılmasına..." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yargılama giderleri ile yargılama giderlerinden olan vekalet ücretine ilişkin kısmına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, "... aşağıda dökümü yapılan toplam 2.834,20-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına.." şeklindeki bölümünün, "...aşağıda dökümü yapılan ve davacılar tarafından karşılanan 2.834,20-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine..." şeklinde; Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının "...istinaf aşamasında taraflarca yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına..." şeklindeki bölümünün ise, "...taraflarca istinaf aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinden davacılar tarafından karşılanan 1.347,40-TL'nin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, davalı tarafından karşılanan 178,00-TL'nin ise üzerinde bırakılmasına..." şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 10/12/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.