T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/7340
Karar No : 2025/4609
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVALI : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : ... Varisleri:
1- ... 2- ...
3- ... 4- ...
5- ... 6- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 22/02/2023 tarih ve E:2021/435, K:2023/1746 sayılı bozma kararı üzerine ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, eski ... ve ... sayılı parselleri (yeni ... ada, ... parsel) kapsayan alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Esenyurt 3. Etap TEM Güneyi Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; davanın Esenyurt Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Esenyurt 3. Etap TEM Güneyi Uygulama İmar Planı dayanak alınarak tesis edilen şuyulandırma planının iptali istemiyle açıldığı kabul edilerek dosyadaki bilgi ve belgeler ile taşınmazın bulunduğu alanda yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu, davalı idarelerce ara kararına verilen cevaplar ile ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilen kararın gerekçesi birlikte değerlendirilmesinden, şuyulandırma işleminin yargı kararının gerekçesine aykırı yapıldığı, kadastral parsellere dönüldükten sonra şuyulandırma yapılması gerekirken, kadastral mülkiyet dokusu esas alınmadan ve şuyulandırma tekniklerine aykırı yapılan parselasyon işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Esenyurt Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla yapılan parselasyon işlemi ile davacı taşınmazından 188,30 m² DOP kesilmiş, 347,08 m² si bedele dönüştürülmüş ve geriye kalan 96,08 m²'sinin ise imar parseli olarak tahsisi yapılmıştır. Söz konusu parselasyon işleminin yargı kararıyla iptali üzerine Esenyurt Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işlemiyle de davacının parseline yönelik dağıtımda değişiklik yapılmayarak mevcut durumu korunmuştur.
Dava konusu uygulama imar planında; ... ada, ... parsel konut alanında, kök parseller olan ... ve ... sayılı taşınmazların bulunduğu alan ise yol, konut, konut+ticaret ve sağlık tesisi alanlarına isabet etmektedir.
Davacılar tarafından; İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... ve ... sayılı parselleri kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Esenyurt Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı ve ... tarihli, ... sayılı kararları ile bu kararların dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Esenyurt 3. Etap TEM Güneyi Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dilekçenin reddine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından; Esenyurt Belediye Encümeninin 07/06/2007 tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işlemi ve dayanağı imar planlarının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında, Esenyurt Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işlemi ve dayanağı imar planlarının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ayrı ayrı dava açılmış olup, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Esenyurt 3. Etap TEM Güneyi Uygulama İmar Planının iptali istemiyle de bu dosyada bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davanın konusunun parselasyon işlemi olduğu kabul edilerek işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ise de, yukarıda aktarıldığı üzere dava, 1/1000 ölçekli Esenyurt 3. Etap TEM Güneyi Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılmıştır.
Planlamanın en temel unsurlarından birisi olan, birbirini yönlendiren ve denetleyen farklı ölçeklerdeki planlar arasındaki "kademeli birliktelik" ilkesi uyarınca, alt ölçekli planlar, bir üst ölçekte belirlenen temel ilke, strateji ve plan kararlarına uygun olmak zorunda olup, bunun sonucu olarak, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile belirlenen kullanım kararlarının, üst kademede bulunan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile uyumlu olup olmadığı yönünden incelenmesi gerektiği açıktır. Başka bir deyimle hiyerarşik planlama ilişkisine göre, bir plan bir üst ölçekli plan tarafından yönlendirilmeli ve ona uyumu noktasında denetlenmelidir.
Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun değerlendirilmesinden; üst ölçekli plan olan nazım imar planı kararlarının dava konusu uygulama imar planına yansıtılmasında hatalı ve yanlış kararlar verildiği, nazım imar planında kreş olarak tanımlanan davacının kök parselin bulunduğu alanın uygulama imar planında sağlık tesisi alanı olarak planlandığı, bu sebeple dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlığa konu taşınmazlar yönünden planların kademeli birlikteliği ilkesine ve üst ölçekli nazım imar planına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 02/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.