T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/7358
Karar No : 2025/7272
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Yatırım Ortaklığı A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı/ ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Kepez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına dair Kepez Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararı ile Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .. İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlene rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, parselasyonun dayanak planlara uygun olduğu, düzenleme ortaklık payının (DOP) yasal sınırlar içerisinde yer aldığı ve düzenlemeye giren taşınmazlardan eşit oranda kesinti yapıldığı, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın güneyinin ve doğusunun imar planında yol olarak belirlendiği, kuzeyinde bulunan ... ve ... (eski ... ve ... parseller) sayılı imar parsellerinde yargı kararları neticesinde tahsislerinin oluştuğu, dava konusu parselasyon planının dayanağı olan uygulama imar planı plan notlarında minimum parsel büyüklüğünün 2000 m2 olarak belirlendiği, bu nedenle müstakil bir tahsis yapılmasının mümkün olmadığı, davacıya ait taşınmazda yer alan ruhsatlı yapının ise davaya konu parselasyon planı sonrasında yine davacıya ait taşınmazda korunması nedeniyle bu doğrultuda yapılan iş ve işlemlerin imar mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının taşınmazı üzerinde ruhsatlı alışveriş merkezi bulunduğu, davacının alışveriş merkezinin bulunduğu parsel üzerine otel de inşa etmek istediği, ancak çekme mesafesi nedeniyle otelin inşasının mümkün olmadığı, dava konusu parselasyondan önceki (2014 yılında onaylanan) parselasyonun sınırlarına dönülmesi halinde oteli inşa edebileceği, bu sebeple buradaki parselasyonun iptal edilerek düzenleme öncesi duruma dönülmesinin talep ve dava edildiği, ancak yapılmak istenen binaya göre parsel üretilmesi yerine, imar planına göre üretilmiş parsele uygun bina inşa edilmesi; imar düzeninin bu şekilde sağlanması gerektiği, dolayısıyla, hukuka uygun surette yapılan arazi ve arsa düzenlemesinin, davacının inşa etmeyi hedeflediği otel için iptal edilerek eski hale dönülmesinin mümkün olmadığı bu yönden işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, AVM binasının düzenlemede muhafaza edilerek yine aynı şekilde davacıya tahsis edildiği, inşa edilmek istenen otel binası cihetiyle kazanılmış hak kavramının görünüm ve şartlarından hiçbirisinin olayda mevcut olmadığı, kazanılmış hak kavramının bütün unsurlarıyla olayda tahakkuk edip etmediğinin tartışılmasına gerek görülmediği sonucuna varılarak istinaf başvurusunun ilave gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu parsel üzerinde halihazırda faaliyetine devam eden AVM binasının olduğu, taşınmazın doğu tarafındaki ... parsel sayılı taşınmaz komşuluğundaki sınırında AVM içinde kiracı olarak bulunan mağazaların mal kabul girişleri ile arka otoparka giriş ve çıkış yollarının bulunduğu, parsel sınırlarının değişmesi nedeniyle bu alanın kullanılmaz hale geleceği, bu durumda kapalı ve açık otopark ile mal kabul girişlerinin kullanılamayacağı AVM' nin bu durumdan olumsuz şekilde etkileneceği, alışveriş merkezinin anayoldan en önemli araç sirkülasyonu olan güzergahın komşu sınırında kaldığı, yapı kullanma izni olan bir işletmenin işlevinin kısıtlanmasının kazanılmış hak kavramı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, öte yandan AVM 'nin üzerine 10 katlı otel inşaatı yapılmak üzere otel projelerinin teslim edildiği ve AVM inşaatının temel inşaatı ve statiklerinin 10 katlı otel inşaatına uygun şekilde yapıldığı, mevcut durumda çekme mesafesi 5 metre yeterli iken otel inşaatına uygun olması amacıyla 10 metre olarak bırakıldığı ancak dava konusu işlem ile komşu parselin büyütüldüğü ve çekme mesefesinin 7 metreye düşmesinden dolayı mevcut otel projesinin fiilen uygulanmasının imkansız hale geldiği, proje ile binanın birbirinden ayrılmaz mütemmim cüz niteliğinde olduğu, proje onaylandığında sahibinin elinde her zaman kullanabileceği bir inşaat hakkının bulunduğu, mevcut yapının korunması ile yapıya bağlı yapıyı devam ettirecek nitelikte olan yapının mütemmim cüzü olan projenin de korunması gerektiği, verilen yargı kararlarının parsellerin sınırlarına yönelik olmadığı bu nedenle kararda bahsedildiği gibi bir yargı kararının bulunmadığı ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ :Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Kepez ilçesi, Altınova ... Mahallesi, ... ada, ... parsel (eski ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazı da kapsayan alanda, Kepez Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı ve ... tarihli, ... sayılı kararları ile alanda ilk parselasyon işlemi onaylanmış, anılan parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararı ile söz konusu parselasyonda yoldan ihdas suretiyle belediye adına parsel oluşturulduğundan bahisle parselasyon işleminin iptaline karar verilmiş ve anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 27/06/2018 tarihli, E:2018/1041, K:2018/6318 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
Yukarıda yer verilen yargılama sürecinden sonra yargı kararının uygulanması amacıyla aynı alanda Kepez Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı, ... tarihli, ... sayılı kararları ile yeniden alanda parselasyon yapılmış, düzenlemeye giren parsellerden daha az düzenleme ortaklık payı (DOP) kesintisi yapılarak imar parsellerine yapılan tahsis miktarı artırılmış, bu kapsamda ... ada, ... sayılı parsel (eski ... ada, ... parsel) ile aynı ada ... sayılı parsel (eski ... ada, ... sayılı parsel) arasındaki sınırın batı yönünden kaydırılması suretiyle komşu ... parsel sayılı taşınmaza ilk uygulamadan 861,47 m2 daha fazla alan tahsis edilmiş, bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
Ayrıca dava konusu parselasyonun iptali istemiyle ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın maliki tarafından açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararı ile anılan parsele müstakil parsel tahsis imkanı var iken hisseli parsel verildiği gerekçesiyle işlemin anılan parsel bakımından iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 19/04/2021 tarihli, E:2020/1942, K:2021/5723 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği ve anılan yargı kararının uygulanması amacıyla Kepez Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile alanda yeniden parselasyon yapıldığı ve bu parselasyon işleminin iptali istemiyle davacı tarafından açılan davanın ... İdari Dava Dairesinin E:.. sayılı dosyasında derdest olduğu görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı Kanunun dava konusu parselasyon işlemi tarihinde "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlığıyla yürürlükte olan 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu, sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise söz konusu yetkilerin valilikçe kullanılacağı düzenlenmiştir.
İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18.Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar Parsellerinin Oluşturulması ve Dağıtımındaki Esaslar" başlıklı 10.maddesinde "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır, b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır,..."hükmüne yer verilmiştir.
22/02/2020 tarih ve 31047 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak işlem tarihinden sonra yürürlüğe konulan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin "Parselasyon planlarının yapımı ve dağıtım esasları" başlıklı 17. maddesinde; "(1) İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeye giren parsellerin tahsisi, uygulama sonucunda mümkün olduğunca düzenleme öncesi parselin bulunduğu yerden yapılır. Düzenlemeye alınan parsellerin imar planında umumi ve kamu hizmet alanlarına denk gelmesi halinde ise, diğer parsellerin bulunduğu yerden tahsisinin yapılmasından sonra, teknik zorunluluklar da dikkate alınarak en yakın ve tahsise uygun olabilecek imar parsellerine tahsisi sağlanır. b) Parselasyon planıyla; imar planına, imar planında aksine bir hüküm yoksa, imar mevzuatında belirtilen minimum parsel büyüklüklerinin altında parsel oluşturulamaz. c) İmar plânı ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların, asgari parsel büyüklüğünü sağlaması kaydıyla, tam ve hissesiz bir imar parseline denk gelmesi sağlanır. Asgari parsel büyüklüğünün sağlanamaması halinde, 16 ncı maddede belirtilen hükümlere göre tahsis ve bedele dönüştürme işlemleri yapılabilir. ç) Kamu yatırımlarının yürütülmesi amacıyla, kamu kurumlarına ait taşınmazdaki hisseler müstakil bir imar parselinde toplanabilir. d) Düzenleme sahasında kalan hisseli arazi ve arsalar, hisse sahiplerinin muvafakatı halinde veya ilgili idarece arazideki fiili kullanım durumunun tespit edilmesi halinde muvafakat aranmaksızın; imar planında aksine bir hüküm yoksa imar mevzuatında belirtilen asgari parsel büyüklüğünü sağlamak kaydıyla müstakil hale getirilebilir. İlgili idarece fiili durumun oluştuğuna dair mahallinde yapılan tespit, özel parselasyon krokileri, emlak vergisi kayıtları, belediyesince hazırlanmış çap ve benzeri diğer belgelerin değerlendirilmesiyle hazırlanan ve imza altına alınan tutanak belediyesinde belediye başkanınca, diğer yerlerde ilgili birim amirince onaylanır. Bu durumun belediye encümen kararı, il idare kurulu kararı veya ilgili idare onayında belirtilmesi durumunda, müstakil parseller oluşturulabilir. e) Taşınmaz sahibine tahsis edilen miktarın asgari imar parsel alanından küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilememesi halinde, bu miktar mümkün mertebe tek bir imar parseline hisselendirilir. f) İmar planına ve mevzuatına uygun olması kaydıyla arazideki mevcut yapılaşmalar dikkate alınarak imar parselleri oluşturulur." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Parselasyon işleminin amacı; imar planı, plan raporu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, imar adasının biçim ve boyutu, yapı düzeni, inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafeleri, yapı yüksekliği ve derinliği, yerleşme yoğunluğu, taban alanı ve kat alanı katsayısı, arazinin kullanılma şekli, mülk sınırları, mevcut yapıların durumu göz önüne alınmak suretiyle üzerinde yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturmaktır. Düzenleme sınırı içerisinde bulunan yol, yeşil alan gibi kamusal alanların bedelsiz olarak kamuya kazandırılması için imar parsellerinde oluşacak değer artışı karşılığında düzenleme ortaklık payı alınması mümkün olmakla birlikte, asıl amaç plana uygun yapı yapmaya elverişli imar parselleri oluşturmaktır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde yapı ruhsatına uygun olarak alışveriş merkezi yapıldığı ve 14.10.2015 tarihinde yapı kullanma izni verildiği, dava konusu parselasyon işlemi ile komşu parsele 2014 yılında onaylanan parselasyon işleminden farklı olarak 861.47 m2 daha fazla tahsis yapıldığı, davacının komşuluğundaki ... parsel sayılı taşınmazın büyütülerek davacının parseline doğru 3.04 metre kaydırıldığı ve kaydırılan kısmın davacı tarafından yapı ruhsatına uygun olarak inşa edilen bahçe duvarı ve alışveriş merkezinin otopark giriş çıkışını sağlayan yola isabet ettiği, dava konusu parselasyon işleminde mevcut yapılaşmaların dikkate alınmadan tahsis yapıldığı görülmektedir.
Bu durumda dava konusu parselasyon sonrası yeni oluşturulan imar parsellerinde ruhsata uygun olarak yapılmış yapının otopark girişi mal kabul girişlerinin kullanılmayacak duruma geldiği, anılan yapıların korunması gerektiği sonucuna ulaşıldığından davanın reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun ilave gerekçe ile reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.