T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/7583
Karar No : 2025/1984
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Gaziantep ili, Şehitkâmil ilçesi, ..., ..., ... ve ... Mahallelerini kapsayan alanda Şehitkamil Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Gaziantep Büyükşehir Belediye Mecisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planının Gaziantep ili, Şehitkâmil ilçesi, ... Mahallesi ... Ada ... Parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen uzman bilirkişi raporu ile dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, nazım imar planı ve uygulama imar planı hazırlık süreçlerinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 23. ve 24. Maddelerinde belirtilen şekilde yürütülmediği, araştırma, analiz, sentez aşamaları ve kurum görüşleri yönünden planlama esasları ve teknikleri, şehircilik ilkeleri, kamu yararı ve imar mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planının Gaziantep ili Şehitkâmil İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında; 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planının 04/06/2021 tarihinde askıya çıkarılarak 05/07/2021 tarihinde askıdan indirildiği, plana karşı davacı tarafından askı süresi içinde 02/07/2021 tarihinde yapılan itirazın Şehitkamil Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı, Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedildiği ve ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacı şirket vekiline 17/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren 60 gün içinde açılması gerekirken 19/01/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının talebinin mülkiyet hakkından kaynaklandığı, yerleşik Danıştay kararları uyarınca da mülkiyet hakkının niteliği gereği zamanaşımına uğramayacağı, 2527 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 10. maddesi kapsamında mülkiyet hakkında dayalı olarak ilgili idarelere yapılan başvurunun reddi halinde aynı kanunun 7. Maddesi uyarınca öngörülen süre içerisinde dava açılabileceği belirtilerek Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davacı şirket tarafından, İmar durum belgesi düzenlemesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun dava konusu taşınmazların krokilerinin verilmesi suretiyle cevaplanılması üzerine 60 günlük yasal dava açma süresi içerinde açılan davada süre aşımı bulunmadığından İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Gaziantep ili, Şehitkâmil ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Şehitkamil Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Gaziantep Büyükşehir Belediye Mecisinin ... tarih ve .. sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planı 04/06/2021 - 05/07/2021 tarihleri arasında askıda ilan edilmiş, davacı şirket tarafından uyuşmazlık konusu plana karşı askı süresi içerisinde yapılan 02/07/2021 tarihli itiraz, Şehitkamil Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedilerek Gaziantep Büyükşehir Belediye Mecisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanmış, anılan kararlar Şehitkamil Belediye Başkanlığı, Plan ve Proje Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacı vekiline 17/09/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Diğer yandan, davacı vekili tarafından imar durum belgesi istemiyle davalı idareye 04/10/2022 yapılan tarihli başvuru üzerine Plan ve Proje Müdürlüğü tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı cevap ve ekindeki krokilerin tebliği üzerine, 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planının Gaziantep ili, Şehitkâmil ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle,19/01/2023 tarihinde, görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş; aynı maddenin dördüncü fıkrasında; İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, hükmüne yer verilmiş; yine aynı Yasanın 10. maddesinde, ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Özel Kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise; “İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tesbit edilen ilan yerlerinden bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar” kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan Yasa maddelerinin değerlendirilmesinden, ilgililerin talebi ile tesis edilen uygulama işlemi üzerine sadece dayanağı düzenleyici işleme karşı dava açılabileceği gibi, uygulama işlemi ile düzenleyici işleme karşı birlikte veya ayrı ayrı dava açabileceği, uygulama işlemi ile düzenleyici işlemin birlikte dava konusu edilmesi zorunluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununda tanımı yer almayan imar durum belgesi; taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığını, taşınmaz için planda öngörülen arazi kullanım kararı ile yapılaşma koşullarını detaylı bir şekilde gösteren, imar planı ve/veya yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilen kat adedi, bina yüksekliği, bina derinliği, ön bahçe, arka bahçe ve yan bahçe mesafeleri, bina cephesi gibi hususların rakam ve kroki ile yer aldığı, varsa imar planı ve plan notları ile Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ya da Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği uyarınca düzenlenen belgedir.
İmar durum belgesi niteliği itibarıya yürürlükteki imar planlarının uygulanması niteliğinde bir işlem olduğundan, askı ilan sürelerine bağlı kalınmaksızın, düzenleyici işlem mahiyetindeki imar durum belgesinin düzenlenilmesi üzerine ilgilileri tarafından mer'i imar planlarının iptali istenilebilecektir.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından imar durum belgesi verilmesi istemiyle yapılan 04/10/2022 tarihli başvuru üzerine verilen ... tarih ve ... sayılı Plan ve Proje Müdürlüğü cevabının ekinde her ne kadar imar durum belgesi yerine parsel krokileri bulunmakta ise de davacı şirket talebinin imar durum belgesi düzenlenilmesine ilişkin olduğu, imar durum belgesinin ise yukarıda aktarıldığı üzere genel düzenleyici işlem olan imar planlarının uygulama işlemi mahiyetinde olduğu dikkate alındığında, idarece verilen yanıt üzerine dava açma süresi içinde, 19/01/2023 tarihinde, açılan davada süre aşımı bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu imar planının iptaline dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılması ve davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/04/2025 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : Uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planının 04/06/2021 ile 05/07/2021 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, davacı şirket vekili tarafından plana karşı askı süresi içinde 02/07/2021 tarihinde itiraz edildiği, itirazın Şehitkamil Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı, Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedildiği, bu kararların ... tarih ve ... sayılı Plan ve Proje Müdürlüğü işlemi ile 17/09/2021 tarihinde davacı vekiline tebliğ edilmesi üzerine bu tarihten itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekirken tebliğ tarihinden çok sonra 19/01/2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğundan ve ... tarih ve ... sayılı cevabın imar durum belgesi niteliğinde olmaması nedeniyle ... Bölge İdare Mahkemesi, İkinci İdari Dava Dairesinin kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmamaktayım.